Ισχυρό μέτωπο φορέων, πολιτών και περιβαλλοντικών οργανώσεων έχει συγκροτηθεί για την προστασία της θαλάσσιας περιοχής στο Ακρωτήρι Επανομής που απειλείται από φαραωνικές αμμοληψίες για την κατασκευή της 6ης προβλήτας του Λιμανιού Θεσσαλονίκης.
Συγκεκριμένα, πέρα από κάθε λογική, προβλέπεται να αρπάξουν από τον πυθμένα της θάλασσας 4 εκατομμύρια κυβικά μέτρα άμμου.
Για να καταλάβουμε το μέγεθος της φαραωνικής αμμοληψίας, αρκεί να σκεφτούμε ότι 4 εκατ. κυβικά μέτρα άμμου, γεμίζουν 1.600 ολυμπιακές πισίνες και σε όγκο είναι ποσότητα που καλύπτει ένα τετραγωνικό χιλιόμετρο με στρώμα πάχους 4 μέτρων!
Το μέτωπο κατά της καταστροφής της θαλάσσιας περιοχής στο Ακρωτήρι Επανομής συγκροτείται από τον Δήμο Θερμαϊκού, τους πολίτες της περιοχής, τους αλιευτικούς συλλόγους, εκπροσώπους της επιστημονικής κοινότητας και επτά περιβαλλοντικές οργανώσεις και συγκεκριμένα οι i-Sea, MEDASSET, ΑΡΧΕΛΩΝ, Καλλιστώ, Ελληνική ΟΡΙΝΘΟΛΟΓΙΚΗ Εταιρεία, Ελληνική Εταιρία Προστασίας της Φύσης, Φίλοι Της Φύσης.
Η απόφαση του ΥΠΕΝ για τη φαραωνική αμμοληψία
Σύμφωνα με την απόφαση του Γενικού Διευθυντή Περιβαλλοντικής Πολιτικής του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, η αμμοληψία για το έργο της επέκτασης της 6ης προβλήτας του λιμανιού της Θεσσαλονίκης, θα γίνει από δύο θαλάσσιες εκτάσεις στο Ακρωτήρι Επανομής.
Η πρώτη έκταση είναι περίπου 600 στρέμματα και είχε προβλεφθεί στην τροποποίηση της ΑΕΠΟ του έργου με υπουργική απόφαση ήδη από το 2011.
Η δεύτερη έκταση που βρίσκεται σε μεγαλύτερα βάθη και σε μεγαλύτερη απόσταση από την ακτογραμμή (3.000 στρ.) θα δώσει το μεγαλύτερο ποσοστό των υλικών.
Όπως επισημαίνει το μέτωπο φορέων και πολιτών κατά της φαραωνικής αμμοληψίας από τον πυθμένα της θαλάσσιας περιοχής Ακρωτήρι Επανομής, ουσιαστικά, με την ως άνω απόφαση που εγκρίνει την Τεχνική Περιβαλλοντική Μελέτη (ΤΕΠΕΜ) προβλέπεται ότι θα γίνει απόληψη 4.000.000 κυβικών μέτρων υλικών του θαλάσσιου πυθμένα, αντί της προβλεπόμενης από την υπ’ αριθμ. 195175/7-1-2011 ΚΥΑ μέγιστης ποσότητας των 1.200.000 κυβικών μέτρων από το Ακρωτήρι Επανομής.
Οι ενστάσεις
Ο δήμος και οι φορείς που αντιδρούν επισημαίνουν ότι η απόφαση του ΥΠΕΝ εκτός από την έντονη περιβαλλοντική ανησυχία που προκαλεί, «εγείρει και ζητήματα συμβατότητας με την περιβαλλοντική νομοθεσία, ιδίως δε με τον Ν. 4014/2011. Ιδιαίτερους προβληματισμούς προκαλεί το γεγονός ότι, παρά την ύπαρξη ουσιαστικών διαφοροποιήσεων ως προς τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις του έργου, αντί να έχει προηγηθεί η υποβολή και η αξιολόγηση Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων και η συνεπαγόμενη διαδικασία δημόσιας διαβούλευσης κι ενημέρωσης των ενδιαφερόμενων, η έγκριση διενεργήθηκε απλώς με ΤΕΠΕΜ».
Αν και οι προβλεπόμενες περιοχές αμμοληψίας βρίσκονται εκτός των ορίων της Θαλάσσιας Προστατευόμενης Περιοχής Natura2000 Λιμνοθάλασσα Επανομής και Θαλάσσια Παράκτια Ζώνη, η πολύ κοντινή τους απόσταση σε αυτήν εγείρει ερωτήματα σχετικά με την πιθανότητα και την έκταση στην οποία θα επηρεαστούν τα μοναδικά είδη και οι οικότοποι της προστατευόμενης περιοχής.
Ένας από τους οικοτόπους της περιοχής είναι και τα λιβάδια Ποσειδωνίας. Εάν και οι περιοχές αμμοληψίας δεν συμπίπτουν με τα λιβάδια της περιοχής, ειδικά η νέα θέση αμμοληψίας βρίσκεται σε τόσο κοντινή απόσταση, χωρίς να έχουν εκτιμηθεί οι επιπτώσεις της δραστηριότητας σε αυτά, που δεν εξασφαλίζεται ότι θα παραμείνουν ανεπηρέαστα.
Τα λιβάδια Ποσειδωνίας, είναι ανώτερα φυτά που σχηματίζουν υποθαλάσσια δάση και αποτελούν τους βασικούς μας συμμάχους στον μετριασμό των επιπτώσεων της κλιματικής κρίσης και τη διαφύλαξη της θαλάσσιας ζωής.
Είναι γνωστά κι ως «μπλε πνεύμονες» της Μεσογείου, καθώς συγκαταλέγονται στις πιο αποτελεσματικές δεξαμενές διοξειδίου του άνθρακα παγκοσμίως, δεσμεύοντας άνθρακα με ρυθμούς που ξεπερνούν εκείνους των χερσαίων δασών, κι αποθηκεύοντάς τον για χιλιετίες.
Παράλληλα υποστηρίζουν σημαντική βιοποικιλότητα, συμπεριλαμβανομένων εμπορικών ειδών, προστατεύουν τις ακτές από τη διάβρωση και είναι ζωτικής σημασίας για τη διαβίωση των παράκτιων κοινωνιών συνολικά.
Η αίτηση ακύρωσης στο Συμβούλιο της Επικρατείας
Ο Δήμος Θερμαϊκού κατέθεσε ενώπιον του Συμβουλίου της Επικρατείας αίτηση Ακύρωσης κατά της Απόφασης του Γενικού Διευθυντή Περιβαλλοντικής Πολιτικής του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, με την οποία εγκρίθηκε ΤΕΠΕΜ για το έργο επέκτασης της 6ης Προβλήτας του Λιμένα Θεσσαλονίκης κατά το μέρος που προβλέπει την απόληψη 4.000.000 κυβικών μέτρων αμμώδους υλικού από δύο θαλάσσιες περιοχές στο Ακρωτήρι Επανομής.
Ως λόγοι ακύρωσης προβάλλονται οι εξής:
1) Παραβίαση εγκεκριμένων περιβαλλοντικών όρων της ισχύουσας ΑΕΠΟ που περιόριζε ρητά την αμμοληψία σε 1.200.000 κυβικών μέτρων από μία μόνο θαλάσσια περιοχή,
2) Παράλειψη υποβολής νέας Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων παρά την ύπαρξη ουσιαστικών διαφοροποιήσεων από την ισχύουσα Απόφαση Έγκρισης Περιβαλλοντικών Όρων (ΑΕΠΟ) και την αναγκαιότητα τεκμηριωμένης διερεύνησης των επιπτώσεων στο περιβάλλον,
3) Μη πλήρωση των νόμιμων προϋποθέσεων έγκρισης ΤΕΠΕΜ,
4) Απουσία αδειοδότησης του δανειοθαλάμου που απαιτείται για την υλοποίηση του έργου και
5) Παραβίαση της Οδηγίας 92/43/ΕΟΚ «για τη διατήρηση των φυσικών οικοτόπων καθώς και της άγριας πανίδας και χλωρίδας» λόγω γειτνίασης της θέσης απόληψης με δύο περιοχές Natura2000 και λιβάδια Ποσειδωνίας.
