Μπορεί η κυβέρνηση να ισχυρίζεται ότι χιλιάδες δανειολήπτες του νόμου Κατσέλη θα ανασάνουν μετά τη νομοθετική ρύθμιση που ανακοίνωσε σε εφαρμογή της απόφασης του Αρείου Πάγου, αποφεύγει, όμως, να πει ότι παράλληλα εξαιρεί από την πρόβλεψη χιλιάδες δανειολήπτες.
Η απόφαση του Αρείου Πάγου ήταν σαφέστατη. Ο υπολογισμός των τόκων για τους δανειολήπτες του νόμου Κατσέλη πρέπει να γίνεται στη μηνιαία δόση και όχι σε όλο το ποσό του δανείου. Η απόφαση ορίζει και την αναδρομικότητα του μέτρου.
Μόνο που η κυβέρνηση αποφάσισε να εξαιρέσει δύο κατηγορίες δανειοληπτών. Εκείνους που έχουν αποπληρώσει το δάνειο και εκείνους που δεν τα κατάφεραν και κηρύχθηκαν έκπτωτοι.
Άνιση μεταχείριση
Η κυβέρνηση ανακοίνωσε ότι σε εφαρμογή της απόφασης του Αρείου Πάγου για τους δανειολήπτες του νόμου Κατσέλη, οι τόκοι θα υπολογίζονται στη μηνιαία δόση και τα επιπλέον ποσά που καταβλήθηκαν στο παρελθόν θα μετρήσουν ως αποπληρωμή κεφαλαίου μόνο για ενεργές ρυθμίσεις από 5 Ιουνίου 2026.
Αντίθετα από τη ρύθμιση εξαιρούνται δύο κατηγορίες δανειοληπτών και συγκεκριμένα:
1] Εκείνοι που έχουν αποπληρώσει το δάνειο και η κύρια κατοικία έχει ήδη διασωθεί
2] Εκείνοι που δεν κατέβαλαν τις δόσεις του δανείου για σειρά μηνών ή ετών και αυτό το γεγονός έχει ήδη νομικά αποτελέσματα.
Οι δυο αυτές σημαντικές εξαιρέσεις δανειοληπτών δημιουργούν άνιση μεταχείριση και αυτό γιατί:
1] Όσοι δανειολήπτες άντεξαν και πλήρωσαν μέχρι τέλους την παράνομη και υπέρογκη δόση καθώς ο τόκος υπολογιζόταν στο σύνολο του κεφαλαίου μένουν εκτός ρύθμισης, δηλαδή, τιμωρούνται. Ο συνεπής δανειολήπτης που ίσως στερήθηκε, δανείστηκε από συγγενείς ή πούλησε περιουσία για να σώσει το σπίτι του, δεν παίρνει τίποτα, επειδή «η κατοικία διασώθηκε». Αυτό όμως δεν απαντά στο βασικό: διασώθηκε με σωστό ή με λάθος υπολογισμό;
2] Όσοι δανειολήπτες κηρύχθηκαν ή θα κηρυχθούν έκπτωτοι, το επιχείρημα «δεν πλήρωσαν, άρα δεν υπάρχει τι να επιστραφεί» είναι μισή αλήθεια. Το πραγματικό ερώτημα δεν είναι μόνο αν πρέπει να τους επιστραφούν τα χρήματα αλλά αν η δόση είχε υπολογιστεί σωστά, θα είχαν εκπέσει; Αν κάποιος δεν πλήρωσε επειδή η δόση είχε φουσκώσει από λάθος υπολογισμό, τότε η έκπτωση μπορεί να είναι αποτέλεσμα του ίδιου προβλήματος που τώρα αναγνωρίζεται.
Ασφάλεια δικαίου μόνο για τράπεζες και funds
Η κυβέρνηση επικαλείται για τις δύο εξαιρέσεις «νομική και συστημική αβεβαιότητα» για να μην ανοίξουν ξανά οι υποθέσεις που έχουν κλείσει ή όπου ο δανειολήπτης έχει εκπέσει.
Αυτό αναφέρεται ρητά στην κυβερνητική επιχειρηματολογία που ισχυρίζεται ότι η επανεξέταση θα απαιτούσε να ανοίξουν ξανά χιλιάδες παλιές υποθέσεις, πολλές με δικαστικές αποφάσεις δεκαετίας.
Επί της ουσίας η επιχειρηματολογία της κυβέρνησης σημαίνει ότι η αρχή της νομικής ασφάλειας χρησιμοποιείται κυρίως ως φραγμός υπέρ της μη ανατροπής παλιών έννομων αποτελεσμάτων, όχι ως βάση για να προστατευθούν και όσοι πλήρωσαν παραπάνω λόγω λάθος υπολογισμού.
Επισημαίνεται ότι η ΕΚΠΟΙΖΩ, που ήταν παραστάτης των δανειοληπτών στη δίκη στον Άρειο Πάγο, επισημαίνει ότι η απόφαση του ανωτάτου δικαστηρίου έχει αναδρομική εφαρμογή επειδή δεν δημιουργεί νέο δίκαιο, αλλά αποσαφηνίζει τι ίσχυε εξαρχής. Άρα τα επιπλέον ποσά θα έπρεπε να επιστραφούν ή να συμψηφιστούν.
