Με την έναρξη του πολέμου στην Ουκρανία, η Ελλάδα διέκοψε τις σχέσεις με τη Ρωσία. Παρά ταύτα, η Μόσχα επιδιώκει τη συνεργασία με την Ελλάδα ως μη μόνιμο μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, δήλωσε ο Ρώσος πρέσβης στο Αθήνα, Αντρέι Μάσλοφ, σε συνέντευξή του στη ρωσική εφημερίδα, Rossiya Segodnya («Ρωσία σήμερα»). Ως γνωστόν, η Ελλάδα φέτος γίνεται μη μόνιμο μέλος του ΣΑ του Οργανισμού. Ωστόσο, άγνωστο παραμένει εάν η Αθήνα έχει έλθει σε επαφές με τη ρωσική πλευρά. Πόσο μάλλον, αφού η Ρωσία είναι μόνιμο μέλος του ΣΑ του ΟΗΕ και υπάρχουν πολλά ζητήματα κοινού ενδιαφέροντος, αρκετά εκ των οποίων άπτονται άμεσα των ελληνικών εθνικών θεμάτων.
Αναλυτικότερα, ο Ρώσος πρέσβης στην Αθήνα, μεταξύ άλλων, ανέφερε τα εξής:
–Για τις ελληνο-ρωσικές σχέσεις: Οταν ξεκίνησε ο πόλεμος στην Ουκρανία (σ.σ. ο ίδιος τον ονομάζει όπως και η Μόσχα, «Ειδική Στρατιωτική Επιχείρηση»), η Ελλάδα διέκοψε τη συνεργασία με τη Ρωσία, η οποία είχε διαμορφωθεί εδώ και πολλές δεκαετίες. Καταστράφηκε μεγάλη δουλειά που είχε γίνει, από την πολιτική και την οικονομία μέχρι την Πολιτισμό και τις σχέσεις των κοινωνιών. Ο πολιτικός διάλογος διεκόπη από την ελληνική πλευρά. Σήμερα, οι επαφές περιορίζονται στην τυπική επικοινωνία μεταξύ πρεσβειών και υπουργείων Εξωτερικών. Πρόκειται κυρίως για καθαρά πρακτικά θέματα. Δεν συζητιούνται άλλα θέματα.
Μετά από σχεδόν τρία χρόνια, η Αθήνα δεν έχει αλλάξει τη στάση της απέναντι στη Ρωσία, που χαρακτηρίζεται από σκληρές αντιρωσικές δηλώσεις και ρωσοφοβία. Από την πλευρά της, ωστόσο, η Ρωσία δεν επιτρέπει στον εαυτό της να συμπεριφερθεί κατά τον ίδιο τρόπο απέναντι στην Ελλάδα
–Για την ανάληψη από την Ελλάδα της θέσης του μη μόνιμου μέλους του ΣΑ του ΟΗΕ για την περίοδο 2025-2026: Αναμένουμε ότι η ελληνική πλευρά θα δώσει προτεραιότητα στον κοινό στόχο για τη διατήρηση της διεθνούς ειρήνης και ασφάλειας και θα συμβάλει αποτελεσματικά στην αντιμετώπιση των σύγχρονων προκλήσεων και απειλών. Σε αυτή τη βάση, η χώρα μας είναι έτοιμη για εποικοδομητική συνεργασία. Αλλά τι θα γίνει στην πραγματικότητα, ο χρόνος θα το δείξει.
Ο Ρώσος πρέσβης στην Αθήνα, Αντρέι Μασλόφ
–Για τις οικονομικές σχέσεις: Ουσιαστικά, διεκόπη η εμπορική και οικονομική συνεργασία εδώ και 2,5 χρόνια. Κάτι που φυσικά επηρέασε τη δυναμική των ρωσοελληνικών εμπορικών σχέσεων. Στους δέκα μήνες του 2024, ο τζίρος του εμπορίου μειώθηκε, σε σύγκριση με την αντίστοιχη περίοδο του 2023. Οι ρωσικές εισαγωγές ανήλθαν σε 1,38 δισ. ευρώ. Δηλαδή, 40% μικρότερες. Το μεγαλύτερο μερίδιο των εισαγωγών της Ελλάδας από τη Ρωσία καλύπτει το φυσικό αέριο.
–Για τον Τουρισμό: Ο μαζικός τουρισμός από τη Ρωσία στην Ελλάδα ανήκει στο παρελθόν. Αμέσως μετά την ακύρωση των απευθείας πτήσεων από Αθήνα προς Μόσχα και από Μόσχα προς Αθήνα, καθώς και την απόρριψη των καρτών των ρωσικών Τραπεζών από τις χώρες της ΕΕ, το ενδιαφέρον των Ρώσων για να επισκεφθούν την Ελλάδα μειώθηκε κατακόρυφα. Σύμφωνα με στατιστικά στοιχεία, φέτος, τους πρώτους δέκα μήνες, μόλις 15.000 Ρώσοι επισκέφθηκαν την Ελλάδα. Ελληνες επαγγελματίες στον χώρο του Τουρισμού αναφέρουν ότι, χωρίς τους Ρώσους τουρίστες, κάθε χρόνο η Ελλάδα χάνει έσοδα περίπου 1 δισ. ευρώ.
–Για το ρωσικό φυσικό αέριο και την θέση της ελληνικής κυβέρνησης να «απεξαρτηθεί» από αυτό: Η ελληνική κυβέρνηση αναφέρει συνεχώς δημόσια ότι έχει στόχο να εγκαταλείψει το ρωσικό αέριο. Δεν θα κρίνω κατά πόσο είναι πιθανό αυτό. Η Αθήνα προσπάθησε να αντικαταστήσει το ρωσικό αέριο με πιο ακριβό υγροποιημένο αέριο (LNG) από άλλες χώρες. Ωστόσο, αυτό είχε ως αποτέλεσμα την εκρηκτική αύξηση των τιμών των καυσίμων. Οι Έλληνες πολίτες αναγκάστηκαν να πληρώνουν υπέρογκους λογαριασμούς φυσικού αερίου και ρεύματος.
Φέτος, το μερίδιο του ρωσικού φυσικού αερίου στο ενεργειακό ισοζύγιο της Ελλάδας, όπως επισημαίνουν οι ίδιοι οι Έλληνες ειδικοί, με βάση στοιχεία της εταιρείας διανομής φυσικού αερίου, ΔΕΣΦΑ, είναι περίπου 60%.
Η λειτουργία του τερματικού σταθμού στην Αλεξανδρούπολη (σ.σ. αμερικανικό σχέδιο) δεν επηρέασε ιδιαίτερα την κατάσταση. Εξάλλου, από την έναρξη λειτουργίας του, η ελληνική πλευρά δεν έχει χρησιμοποιήσει το τερματικό. Μόνο η βουλγαρική εταιρεία, Bulgargaz, αγόρασε LNG μέσω αυτού.
Όσο για τον στόχο να εγκαταλείψει η Ελλάδα τους ρωσικούς ενεργειακούς πόρους μέχρι το 2027, θεωρητικά όλα είναι πιθανά. Το ερώτημα, ωστόσο, είναι γιατί να το κάνει, και εάν θα είναι έτοιμη τόσο πολύ να τα αλλάξει όλα χάριν κάποιων πολιτικών υπολογισμών. Η πολιτική, πολιτική, αλλά σε ορισμένες περιπτώσεις πρέπει να επικρατεί η κοινή λογική.
–Για τις πολιτικές σχέσεις και την επικοινωνία κομμάτων Ελλάδας και Ρωσίας: Όπως και στους υπόλοιπους τομείς, οι διακοινοβουλευτικές σχέσεις σταμάτησαν από την ελληνική πλευρά μετά την έναρξη του πολέμου. Στην ελληνική Βουλή, μετά τις εθνικές εκλογές του 2023, για πρώτη φορά δεν συγκροτήθηκε Ομάδα Φιλίας Ελλάδας – Ρωσίας. Οι σημαντικότερες ελληνικές πολιτικές δυνάμεις δεν δείχνουν ενδιαφέρον να έχουν επαφές με τις ρωσικές. Φυσικά, υπάρχουν μεμονωμένες προσπάθειες από ορισμένα μικρά κοινοβουλευτικά κόμματα για επαφές με Ρώσους συναδέλφους τους. Αλλά πρόκειται για εξαιρέσεις που δεν επηρεάζουν σε καμία περίπτωση τον κανόνα.
