Για τα σκουπίδια και τη διαχείρισή τους έχουμε ακούσει πολλά παχιά λόγια επί πολλά έτη. Η κυβέρνηση Μητσοτάκη, μάλιστα, μέχρι και Ανεξάρτητη Αρχή έκανε, τη ΡΑΑΕΥ (Ρυθμιστική Αρχή Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων) που όπως αναφέρει στόχος της είναι «να διασφαλίσουμε έναν αποτελεσματικό, διαφανή και βιώσιμο τρόπο διαχείρισης αποβλήτων στην Ελλάδα, προς όφελος των πολιτών, του περιβάλλοντος και των τοπικών κοινοτήτων».
Τόσο αποτελεσματικός, διαφανής και βιώσιμος που η Κομισιόν αποφάσισε να καθίσει τη χώρα στο σκαμνί του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου για τη συνεχιζόμενη απαράδεκτη κατάσταση με τα σκουπίδια και τη διαχείρισή τους.
Τα στοιχεία που επικαλείται η Κομισιόν για την παραπομπή της Ελλάδας στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο είναι άκρως αποκαλυπτικά για την κατάσταση που επικρατεί στη χώρα μας με τα σκουπίδια.
Η παραπομπή της χώρας στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο ανακοινώθηκε την 1η Οκτωβρίου και αφού από το 2021 η κυβέρνηση δεν έκανε τίποτα παρά την προειδοποιητική επιστολή που είχε στείλει η Κομισιόν και παρά την αιτιολογημένη γνώμη που διατύπωσε τον Δεκέμβριο του 2024.
Γιατί θα κάτσει στο σκαμνί η Ελλάδα
Σύμφωνα με την επίσημη ανακοίνωση της Κομισιόν, η Ελλάδα παραπέμπεται στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο γιατί δεν εφαρμόζει σωστά δύο οδηγίες. Την οδηγία περί υγειονομικής ταφής των αποβλήτων που εκδόθηκε το 1999 και την οδηγία – πλαίσιο για τα απόβλητα του 2008.
Η οδηγία περί υγειονομικής ταφής αποβλήτων θεσπίζει πρότυπα για τους χώρους υγειονομικής ταφής με σκοπό την αποφυγή των δυσμενών επιπτώσεων στην ανθρώπινη υγεία, στο νερό, στο έδαφος και στον αέρα. Σύμφωνα με την εν λόγω οδηγία, τα κράτη μέλη πρέπει να λάβουν μέτρα ώστε να εξασφαλίσουν ότι σε χώρους υγειονομικής ταφής πραγματοποιείται διάθεση μόνο αποβλήτων που έχουν υποστεί επεξεργασία.
Η οδηγία-πλαίσιο για τα απόβλητα αποσκοπεί στην πρόληψη ή τη μείωση της παραγωγής αποβλήτων. Σύμφωνα με την οδηγία, τα κράτη μέλη πρέπει να ανακτούν και να διαθέτουν τα απόβλητα κατά τρόπο που δεν θέτει σε κίνδυνο την ανθρώπινη υγεία και το περιβάλλον, καθώς απαγορεύει την εγκατάλειψη, την απόρριψη ή την ανεξέλεγκτη διάθεση των αποβλήτων.
Η Ελλάδα δεν κάνει τίποτα για τα σκουπίδια
Σύμφωνα με το σκεπτικό της Κομισιόν, η Ελλάδα συνεχίζει να πηγαίνει τα σκουπίδια της σε χώρους υγειονομικής ταφής που δεν συμμορφώνονται με τις απαιτήσεις που θέτουν οι δύο ευρωπαϊκές οδηγίες.
Η διαδικασία για την παραπομπή της χώρας στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο ξεκίνησε πριν από πέντε χρόνια, τον Νοέμβριο του 2021. Τότε έφτασε στα αρμόδια υπουργεία η προειδοποιητική επιστολή της Κομισιόν.
Στη συνέχεια και αφού τίποτε δεν άλλαξε στη διαχείριση των απορριμμάτων, η Κομισιόν έστειλε τον Δεκέμβριο του 2024 αιτιολογημένη γνώμη και σήμερα δύο χρόνια μετά αφού οι απαντήσεις που έλαβε από τις αρμόδιες ελληνικές αρχές δεν την ικανοποίησαν, στέλνει τη χώρα στο σκαμνί.
Το 81% των ΧΥΤΑ είναι ακατάλληλοι
Τα στοιχεία της Κομισιόν για τα σκουπίδια στην Ελλάδα αποτυπώνουν μια τριτοκοσμική κατάσταση εν έτει 2026 και ενώ όλοι οι καθ’ ύλην αρμόδιοι περιορίζονται σε εξαγγελίες κενές περιεχομένου και παχιά λόγια χωρίς αντίκρυσμα.
Το πρόβλημα με τα σκουπίδια στη χώρα μας σύμφωνα με την Κομισιόν αφορά «σε ελλείψεις σε 84 χώρους υγειονομικής ταφής, αλλά και σχετικά με τη μη δημιουργία ολοκληρωμένου και κατάλληλου δικτύου εγκαταστάσεων διαχείρισης αποβλήτων που θα αξιοποιεί τις βέλτιστες διαθέσιμες τεχνικές».
Όπως επισημαίνεται στην ανακοίνωση της παραπομπής από την απάντηση που έστειλαν τα αρμόδια υπουργεία προκύπτει ότι από τους 84 ΧΥΤΑ, έκλεισαν τρεις. Από τους 81 χώρους υγειονομικής ταφής, η Επιτροπή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι 66 χώροι υγειονομικής ταφής, ποσοστό 81%, δεν συμμορφώνονται με τις προβλέψεις των δύο οδηγιών.
Η Κομισιόν στην ανακοίνωσή της επισημαίνει ότι η ικανότητα των εγκαταστάσεων επεξεργασίας αποβλήτων πριν από την υγειονομική ταφή είναι ανεπαρκής για την επεξεργασία των μεικτών αστικών αποβλήτων.
Παράλληλα, θεωρεί ότι οι προσπάθειες που έχουν καταβάλει οι ελληνικές αρχές για τα σκουπίδια και την αντιμετώπιση των ελλείψεων είναι ανεπαρκείς και, για τον λόγο αυτόν, παραπέμπει την Ελλάδα στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
