Απηυδισμένοι από τη διαφθορά, οι Βούλγαροι γύρισαν την πλάτη στο κόμμα του Μπορίσοφ, του «ομοϊδεάτη του Κ. Μητσοτάκη, και ψήφισαν μαζικά τον προερχόμενοι από τους σοσιαλιστές, πρώην πρόεδρο της χώρας, Ρούμεν Ράντεφ.
Είναι η πρώτη φορά μετά το 1997, που ένα κόμμα παίρνει την απόλυτη αυτοδυναμία, βάζοντας έτσι τέλος στην πολυετή κυβερνητική αστάθεια, την οποία εκμεταλλεύτηκαν ο εξωτερικός παράγων, αλλά και παρασιτικές, διεφθαρμένες δυνάμεις, οι οποίες προώθησαν το ξεπούλημα της χώρας προς ίδιον όφελος. Η κυβερνητική αλλαγή στη γείτονα ήλθε σε μια ιδιαίτερα σημαντική στιγμή. Μόλις πρόσφατα, η Βουλγαρία εντάχθηκε στη ζώνη του ευρώ.
Η κυβέρνηση Μητσοτάκη, απούσα τα τελευταία χρόνια από τα Βαλκάνια, επιβάλλεται να κάνει άμεσα άνοιγμα στη Σόφια. Η Ελλάδα, επιτέλους, πρέπει να επιστρέψει στη γειτονιά της μέσα από συμμαχίες με σημαντικές βαλκανικές χώρες, παίζοντας τον ηγετικό ρόλο που παραδοσιακά είχε. Ωστόσο, εξαιτίας της αδιαφορίας της Αθήνας, βρίσκεται στο περιθώριο των εξελίξεων. Να σημειωθεί πως το πρώτο τηλεφώνημα συγχαρητηρίων στον Ράντεφ ήλθε από το Βελιγράδι, από τον πρόεδρο της Σερβίας, Αλεξάνταρ Βούτσιτς. Οπως παρατηρεί ο ιστότοπος, ibnaeu.com, η παρέμβαση αυτή δεν έχει μόνο εθιμοτυπικό χαρακτήρα. Αντανακλά τη βούληση του Βελιγραδίου να διατηρήσει λειτουργικούς και ανοιχτούς διαύλους με τη Σόφια σε μια περίοδο κατά την οποία η περιφερειακή σταθερότητα παραμένει κρίσιμο ζητούμενο.
Η Βουλγαρία σε ρόλο – κλειδί
Η άνοδος Ράντεφ, με ποσοστό μάλιστα 44,5%, δεν φαίνεται να χαροποίησε τις Βρυξέλλες. Η στάση της Κομισιόν της Ούρσουλα φον ντερ Λάϊεν σχολιάζεται ως επιφυλακτική, επειδή ο Ράντεφ έχει κατ’ επανάληψη εκφράσει πιο διαλλακτικές θέσεις έναντι της Ρωσίας. Πάντως, πολλοί Δυτικοί σχολιαστές τον χαρακτηρίζουν ανοικτά «φιλορώσο», ενώ κάποιοι έφτασαν στο σημείο να λέγουν πως «μπορεί να έπεσε ο Ορμπαν, αλλά αναδείχτηκε άλλος πολύ χειρότερος από τον Ορμπαν». Οι δηλώσεις του εκπροσώπου του Κρεμλίνου, Ντμίτρι Πεσκόφ, που χαιρέτισε τη ρητορική περί διαλόγου, ενίσχυσαν τις επιφυλάξεις σε ευρωπαϊκούς κύκλους.
Παρά ταύτα, ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, επικοινώνησε τηλεφωνικά με τον Ράντεφ. Επίσης, ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, ανέδειξε τη σημασία της πολιτικής σταθερότητας της Βουλγαρίας για τη συλλογική ασφάλεια της Συμμαχίας. Ως γνωστόν, η Βουλγαρία παίζει ρόλο — κλειδί τόσο στις μεταφορές οπλισμού και στα σχέδια προώθησης αμερικανικού αερίου, από την Ελλάδα (Αλεξανδρούπολη), προς την Ανατολική Ευρώπη και την Ουκρανία. Τα τελευταία χρόνια, πάντως, στα Βαλκάνια έχει αυξηθεί θεαματικά το ειδικό βάρος της Ρουμανίας ως καίρια βάση του ΝΑΤΟ και των ΗΠΑ.
Με δεδομένο τον «προβληματισμό» που δείχνουν οι Βρυξέλλες, λοιπόν, για τις θέσεις Ράντεφ έναντι της Μόσχας, η νίκη του, όπως σημειώνει το ibnaeu.com, αποκτά ευρύτερη σημασία από μια συνηθισμένη εκλογική εναλλαγή. Για την Ευρώπη το αποτέλεσμα συνδέεται με το κατά πόσο η νέα πολιτική πραγματικότητα στη Σόφια θα κινηθεί εντός του υφιστάμενου ευρωπαϊκού στρατηγικού πλαισίου ή αν θα επιδιώξει πιο αυτόνομες ισορροπίες σε ευαίσθητα γεωπολιτικά ζητήματα. Η επόμενη περίοδος θα είναι καθοριστική.
«Σημείο καμπής» στη Νοτιοανατολική Ευρώπη
Πάντως, διεθνή και περιφερειακά Μέσα Ενημέρωσης εστιάζουν στις πιθανές γεωπολιτικές συνέπειες της εξέλιξης, κάνοντας λόγο για «σημείο καμπής» στη Νοτιοανατολική Ευρώπη. Στο επίκεντρο των αναλύσεων βρίσκεται η εκτίμηση ότι η νέα κυβέρνηση θα κινηθεί σε ένα πλαίσιο «στρατηγικού πραγματισμού», επιχειρώντας να ισορροπήσει μεταξύ των ευρωπαϊκών δεσμεύσεων της χώρας και των εθνικών της προτεραιοτήτων.
Οπως και να’ χει, η αυτοδύναμη επικράτηση του Ράντεφ δημιουργεί, για πρώτη φορά μετά από χρόνια, δημιουργεί τις προϋποθέσεις για σταθερή διακυβέρνηση, αυξάνοντας ταυτόχρονα τις προσδοκίες τόσο στο εσωτερικό όσο και από τους διεθνείς εταίρους.
Τα αποτελέσματα
Με βάση τα επίσημα αποτελέσματα από το 100% των εκλογικών τμημάτων –χωρίς ακόμη την τελική επικύρωση– η «Προοδευτική Βουλγαρία» συγκεντρώνει 1.444.924 ψήφους, ποσοστό 44,594%, εξασφαλίζοντας 130 έδρες στο νέο 52ο Κοινοβούλιο. Η επίδοση αυτή συνιστά την πρώτη σαφή αυτοδυναμία στη χώρα μετά το 1997, σε ένα πολιτικό σύστημα που τα τελευταία χρόνια χαρακτηριζόταν από επαναλαμβανόμενες εκλογικές αναμετρήσεις και παρατεταμένη κυβερνητική αστάθεια. Στη δεύτερη θέση κατατάσσεται η συμμαχία GERB–SDS (του Μπορίσοφ) με 13,387% και 39 έδρες, καταγράφοντας αισθητή υποχώρηση σε σχέση με προηγούμενες εκλογικές αναμετρήσεις. Ακολουθεί η συμμαχία «Συνεχίζουμε την Αλλαγή – Δημοκρατική Βουλγαρία» με 12,618% και 37 έδρες, ενώ το «Κίνημα Δικαιωμάτων και Ελευθεριών» λαμβάνει 7,120% και 21 έδρες. Το «Αναγέννηση» εισέρχεται οριακά στο κοινοβούλιο με 4,257% και 13 βουλευτές, την ώρα που το Βουλγαρικό Σοσιαλιστικό Κόμμα (BSP) μένει εκτός Βουλής, επιβεβαιώνοντας τη βαθιά αναδιάταξη του πολιτικού σκηνικού. Η σαρωτική νίκη της «Προοδευτικής Βουλγαρίας» σηματοδοτεί μια σαφή μετατόπιση από το κατακερματισμένο πολιτικό μοντέλο των τελευταίων ετών προς μια πιο συγκεντρωτική μορφή διακυβέρνησης με ισχυρό ηγετικό κέντρο. Η εκλογική συμπεριφορά καταδεικνύει αυξημένη κινητοποίηση, ιδίως μεταξύ νεότερων ψηφοφόρων, και παράλληλη αποδυνάμωση των παραδοσιακών κομματικών σχηματισμών.
