Οι συγκρούσεις που συνεχίζονται σε Ουκρανία και Μέση Ανατολή και ο φόβος για εξάπλωση των συγκρούσεων σε παγκόσμιο επίπεδο, εκτίναξαν τις συνολικές παγκόσμιες στρατιωτικές δαπάνες που έφθασαν πάνω από τα 2,4 τρισεκατομμύρια δολάρια το 2023, σημειώνοντας αύξηση 6,8% σε πραγματικούς όρους από το 2022.
Πρόκειται για την πιο απότομη ετήσια αύξηση από το 2009. Οι 10 μεγαλύτερες σε δαπάνες χώρες το 2023 -με επικεφαλής τις Ηνωμένες Πολιτείες, την Κίνα και τη Ρωσία– αύξησαν όλες τις στρατιωτικές τους δαπάνες, σύμφωνα με τα νέα στοιχεία για τις παγκόσμιες στρατιωτικές δαπάνες που δημοσίευσε σήμερα το Διεθνές Ινστιτούτο Ερευνών για την Ειρήνη της Στοκχόλμης (SIPRI).
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον προκαλεί η θέση της Τουρκίας στον κατάλογο των χωρών με τις μεγαλύτερες δαπάνες καθώς ανέβηκε μια θέση, καταλαμβάνοντας την 22η.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής (ΗΠΑ) κατέλαβαν την πρώτη θέση στις στρατιωτικές δαπάνες με 916 δισεκατομμύρια δολάρια, ενώ η Κίνα κατέλαβε τη δεύτερη θέση με 296 δισεκατομμύρια δολάρια και η Ρωσία την τρίτη με 109 δισεκατομμύρια δολάρια.
Τις χώρες αυτές ακολούθησαν η Ινδία με 83,6 δισ. δολάρια και η Σαουδική Αραβία με 75,8 δισ. δολάρια.
Η Τουρκία κατέλαβε την 22η θέση στον κόσμο με δαπάνες ύψους 15,8 δισ. δολαρίων, μια θέση υψηλότερη από το 2022. Οι στρατιωτικές δαπάνες της Τουρκίας αυξήθηκαν κατά 37% το 2023 σε σύγκριση με το 2022 και κατά 59% την περίοδο μεταξύ 2014 και 2023.
Σύμφωνα με την έκθεση του SIPRI, η Τουρκία διέθεσε το 1,5% του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος (ΑΕΠ) της για στρατιωτικές δαπάνες το 2023, ενώ το μερίδιο των δαπανών της Τουρκίας στις παγκόσμιες δαπάνες ήταν 0,6%.
Οι χώρες του ΝΑΤΟ
Οι στρατιωτικές δαπάνες των 31 χωρών μελών του ΝΑΤΟ το 2023 αυξήθηκαν κατά 5,2% σε σύγκριση με το 2022 και έφθασαν το 1,341 τρισεκατομμύρια δολάρια, με το μερίδιο των χωρών της Συμμαχίας στις συνολικές δαπάνες στον κόσμο να φθάνει το 55%.
Δεδομένου ότι η ένταξη της Σουηδίας δεν είχε ακόμη πραγματοποιηθεί κατά τη διάρκεια της προετοιμασίας της έκθεσης, τα στοιχεία του 32ου μέλους της Σουηδίας δεν αποτυπώθηκαν στην έκθεση στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ.
Ενώ το μερίδιο των ΗΠΑ στις συνολικές στρατιωτικές δαπάνες του ΝΑΤΟ ήταν 68%, το μερίδιο των 27 κρατών μελών της ΕΕ έφθασε στο υψηλότερο ποσοστό της τελευταίας δεκαετίας με 28%.
Ο στόχος για τα κράτη μέλη του ΝΑΤΟ να διαθέτουν το 2% του ΑΕΠ τους για στρατιωτικές δαπάνες επιτεύχθηκε από 11 από τα 31 μέλη. Κατά μέσο όρο, τα μέλη του ΝΑΤΟ δαπάνησαν το 1,9% του ΑΕΠ. Μόνο τρία κράτη μέλη – οι Ηνωμένες Πολιτείες, η Τουρκία και η Κροατία – δεν αύξησαν την αναλογία αυτή την τελευταία δεκαετία. Οι στρατιωτικές δαπάνες της Τουρκίας ως ποσοστό του ΑΕΠ μειώθηκαν κατά 0,4% από 1,9% το 2014 σε 1,5% το 2023.
Κρίση σε Ουκρανία και Μέση Ανατολή
Η στρατιωτική βοήθεια προς την Ουκρανία έπαιξε επίσης ρόλο στις δαπάνες των δυτικών χωρών. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του SIPRI, η στρατιωτική βοήθεια προς το Κίεβο ανήλθε σε 35 δισεκατομμύρια δολάρια το 2023, εκ των οποίων τα 25,4 δισεκατομμύρια δολάρια προήλθαν από τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Οι στρατιωτικές δαπάνες στη Μέση Ανατολή έσπασαν επίσης το ρεκόρ της προηγούμενης δεκαετίας. Το 2023, οι στρατιωτικές δαπάνες αυξήθηκαν κατά 9% στα 200 δισεκατομμύρια δολάρια. Η αύξηση αυτή οφείλεται στις δαπάνες των τριών μεγαλύτερων πελατών της περιοχής: της Σαουδικής Αραβίας, του Ισραήλ και της Τουρκίας. Οι στρατιωτικές δαπάνες του Ισραήλ αυξήθηκαν κατά 24%, φθάνοντας τα 27,5 δισεκατομμύρια δολάρια.
Δείτε ολόκληρη η έκθεση του SIPRI
