Επιδοτούνται τα βιομηχανικά κτήματα, συρρικνώνονται τα αγροκτήματα

Της Ιωάννας Αναστασίου

Τη σαφή προτίμηση χρηματοδότησης από κοινοτικά και εθνικά κονδύλια στους μεγάλους γαιοκτήμονες της χώρας μας που προχώρησαν σε πλήρη βιομηχανοποίηση δείχνει η νέα έρευνα της Greenpeace για την κατάσταση της αγροτικής παραγωγής στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Ειδικά για την Ελλάδα καταγράφεται απώλεια του 31% των αγροκτημάτων της το διάστημα 2007-2021 και η τάση είναι αυξητική. Ειδικά αγροκτήματα μικρής κλίμακας συρρικνώθηκαν κατά περίπου 37%. Παραμένουν ωστόσο η ραχοκοκαλιά της ελληνικής γεωργίας, ως το 2021 αντιπροσώπευαν το 88% των αγροκτημάτων σε όλη τη χώρα. 

Η έρευνα της Greenpeace καταδεικνύει πως στην Ευρωπαϊκή Ένωση οι αγρότες πιέζονται να βιομηχανοποιηθούν και να εφαρμόσουν τις πιο καταστροφικές γεωργικές πρακτικές για να παραμείνουν στην αγροτική παραγωγή.Ο κύριος μοχλός πίεσης είναι η κατεύθυνση των χρηματοδοτήσεων

Τι συμβαίνει στην αγροτική γη στην Ελλάδα

Η ανάλυση των δεδομένων και των τάσεων στον αγροτικό τομέα της χώρα μας για την περίοδο 2007-2022 καταλήγει σε ανησυχητικά συμπεράσματα. Μεγάλο μέρος μικρών αγροκτημάτων, που αποτελούν τη ραχοκοκαλιά γεωργίας εξαφανίζεται. Η ολοένα και μεγαλύτερη συρρίκνωση του εισοδήματος είναι η κύρια αιτία, ενώ μεγάλο πρόβλημα είναι η προτίμηση χρηματοδότησης και επιδοτήσεων σε μεγάλες βιομηχανοποιημένες αγροτικές μονάδες. Η κατεύθυνση αυτή εντοπίζεται σε όλες τις χώρες της Ευρωπαϊκής ένωσης και δείχνει την άδικη αντιμετώπιση των μικρών και μικρομεσαίων αγροτικών μονάδων. 

Η μελέτη εξέτασε τις κατηγορίες αγροκτημάτων ανάλογα με την οικονομική τους απόδοση και τα κέρδη τους. Το γενικό συμπέρασμα είναι πως η χώρα μας έχασε κατά μέσο όρο το 31% από τα αγροκτήματά της (συρρίκνωση κατά 37% στα αγροκτήματα μικρής κλίμακας), παραμένουν όμως η ραχοκοκαλιά της ελληνικής γεωργίας, αντιπροσωπεύοντας περίπου το 88% των αγροκτημάτων το 2021. Σημαντικό στοιχεία είναι επίσης πως μειώθηκε σημαντικά το σύνολο των ετήσιων μονάδων εργασίας στη γεωργία στην Ελλάδα. Το εξεταζόμενο διάστημα 2007-2021 μειώθηκε κατά 42% και η συντριπτική πλειονότητα αυτής της μείωσης καταγράφηκε σε αγροκτήματα μικρής κλίμακας, ενώ οι θέσεις εργασίας στα αγροκτήματα μεσαίας προς μεγάλης κλίμακας αυξήθηκαν κατά 101%.

Τα μέσα καθαρά κέρδη ανά αγρόκτημα μειώθηκαν κατά 13% σε αντίθεση με όλες τις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η μείωση κερδών στα μικρά αγροκτήματα είναι ακόμα πιο απότομη, στα μικρής κλίμακας το 2021 κέρδιζαν κατά μέσο όρο 29% λιγότερο σε σχέση με το 2007. Η πίεση που ασκείται στους αγρότες να αυξήσουν την απόδοση και την παραγωγή τους, ή αλλιώς να διακινδυνεύσουν να παύσουν τη δραστηριότητά τους, είναι εμφανής και στην Ελλάδα. 

Τα αγροκτήματα βιομηχανικής κλίμακας αυξάνονται κατακόρυφα τα τελευταία χρόνια, αν και υπάρχουν ακόμη λίγα σε σχέση με τις άλλες χώρες στην Ε.Ε. Ο αριθμός τους αυξήθηκε κατά 59%, το διάστημα 2007-2021, από 540 σε 860 αγροκτήματα. Από αυτά, μόνο 40 αγροκτήματα είχαν το 2007 οικονομική απόδοση πάνω από 500.000 ευρώ ανά έτος το 2007. Το 2021 αυτά ήταν ήδη 300. Οικονομική απόδοση με αύξηση εσόδων κατέγραψαν μόνο τα μεγάλα αγροκτήματα, αντιθέτως τα μικρής κλίμακας είτε δεν έχουν αύξηση είτε παρουσιάζουν μείωση εσόδων. Παραδειγματικά αναφέρεται πως ενώ το 2007 η οικονομική απόδοση στον αγροτικό τομέα προέρχονταν κατά 87% από τους μικρούς και μεσαίους αγρότες, το 2021 το ποσοστό μειώθηκε στο 65%.  Η μεγάλη πλειονότητα των ελληνικών αγροκτημάτων, ποσοστό 88% έως και σήμερα, είναι μικρής κλίμακας, ελέγχουν μόνο το 41% της γεωργικής γης και το 61% των ζώων εκτροφής.

Τα μεγαλύτερα αγροκτήματα είναι εκείνα που λαμβάνουν συστηματικηά στήριξη και χρηματοδότηση τόσο από τον δημόσιο όσο και τον ιδιωτικό τομέα (Τράπεζες), με αποτελέσμα να μεγεθύνιονται ακόμη περισσότερο και να παράγουν περισσότερο και περισσότερα προϊόντα. Παρά το γεγονός ότι αποτελούν μόλις το 12% των συνολικών αγροκτημάτων στην Ελλάδα, λαμβάνουν το 34% των άμεσων επιδοτήσεων από την Κοινή Αγροτική Πολιτική της ΕΕ. Τα εμπορικά μικρής κλίμακας αγροκτήματα που είναι πολύ περισσότερα, λαμβάνουν μόνο το 65% των επιδοτήσεων, παρόλο που τα καθαρά τους έσοδα μειώνονται δραστικά. Επίσης τα μεσαία ή και μεγάλης κλίμακας αγροκτήματα έχουν την καλύτερη πρόσβαση στην ιδιωτική χρηματοδότηση, αν και καταλαμβάνουν ήδη το 63% του συνολικού χρέους στο ελληνικό αγροτικό σύστημα.

Πρόβλημα το μοντέλο αγροτικής ανάπτυξης στην Ε.Ε

Ο αριθμός των αγροκτημάτων στην Ευρωπαϊκή Ένωση μειώνεται σε ανησυχητικό βαθμό, παρατηρεί η Greenpeace. Από το 2007, η ΕΕ έχει χάσει σχεδόν 2 εκατομμύρια “εμπορικά αγροκτήματα” και 3,8 εκατομμύρια θέσεις εργασίας. Τα περισσότερα αγροκτήματα που εξαφανίστηκαν ήταν επιχειρήσεις μικρής κλίμακας, που είτε έκλεισαν είτε πιέστηκαν να ανέβουν κλίμακα, περνώντας περάσουν σε βιομηχανικά επίπεδα παραγωγής ώστε να αυξήσουν την οικονομική τους απόδοση, εφαρμόζοντας καταστροφικές βιομηχανικές γεωργικές πρακτικές. Άνιση είναι η πρόσβαση των αγροτών σε χρηματοδότηση και δημόσιες επενδύσεις. Τα βιομηχανοποιημένα αγροκτήματα έχουν την καλύτερη πρόσβαση τόσο σε δημόσιες επιδοτήσεις όσο και σε ιδιωτικές χρηματοδοτήσεις. Η Ευρωπαϊκή Ένωση, σημειώνεται, εξωθεί τους μικρούς αγρότες στην εξαφάνιση και στηρίζει την παραγωγή της τροφής σε λίγους, υπερβολικά ισχυρούς και καταστροφικούς για το περιβάλλον και την υγεία αγροτικές μονάδες, που μόνο στόχο έχουν το κέρδος. Στηρίζουν την βιομηχανική γεωργία, ένα αγροδιατροφικό μοντέλο που επιδεινώνει την κλιματική κρίση, καθιστά εξαιρετικά ευάλωτη την παραγωγή της τροφής και καταστρέφει το έδαφος και το νερό. 

Η οικονομική ισχύς σε επίπεδο Ε.Ε είναι συγκεντρωμένη στα χέρια ελάχιστων αγροκτημάτων και έχει σοβαρές επιπτώσεις, ανάμεσα στις οποίες βρίσκονται ο έλεγχος της παραγωγής τροφής από λίγους κολοσσούς αγροδιατροφής, η αύξηση της ανεργίας στις αγροτικές περιοχές, αυξανόμενο χάσμα μεταξύ αστικών και υπαίθριων περιοχών καθώς και την καταστροφή της φύσης. Το 2007 υπήρχαν στην ΕΕ 4,3 εκατομμύρια εμπορικά αγροκτήματα μικρής κλίμακας, το 2022 παρέμειναν μόνο 2,4 εκατομμύρια, μείωση κατά 44%. Ωστόσο τα αγροκτήματα μικρής κλίμακας αποτελούν ακόμα τα 2/3 των εμπορικών αγροκτημάτων της ΕΕ και ανέρχονται σε περισσότερο από το 75% των αγροκτημάτων στη Βουλγαρία, την Κύπρο, την Ελλάδα, την Κροατία, την Ουγγαρία, τη Λιθουανία, τη Λετονία, τη Μάλτα, την Πολωνία, τη Ρουμανία και τη Σλοβενία.

Το 2022, τα αγροκτήματα βιομηχανικής κλίμακας με παραγωγή άνω των 250.000 ευρώ, καταγράφουν σχεδόν το 70% του συνολικού χρέους στο αγροτικό σύστημα της ΕΕ. Παρά το γεγονός ότι αποτελούν το 8% των συνολικών αγροκτημάτων λαμβάνουν το 37% των ευρωπαϊκών επιδοτήσεων και το μέσο εισόδημά τους παρουσιάζει αύξηση κατά 84%. Στον αντίποδα αυτού τα αγροκτήματα μικρής κλίμακας, που αποτελούν τα δυο τρίτα στην Ε.Ε και έχουν μέση παραγωγή κάτω των 15.000 ευρώ, λαμβάνουν μόνο το 25% των επιδοτήσεων.

Πηγή μελέτης: https://www.greenpeace.org/

Πραγματική ενημέρωση στο
mailbox σας. Χωρίς λογοκρισία.

Σχετικά Άρθρα

To “ΚΙΤ 72” ψυχολογικού πολέμου

Η Κομισιόν επίσημα πλέον ανακοίνωσε στην ανάγκη “προετοιμασίας” των ανθρώπων και των κοινοτήτων με το "ΚΙΤ 72"

Νοέμβρης ‘73: Κανείς πριν μπει στη μάχη δεν ξέρει ποιος είναι

Της Δήμητρας Ρουμπούλα * “Πολύς κόσμος δεν έχει μιλήσει για...

Η «δεξιά του Κυρίου» ευλογεί προεκλογικά τη μυστική διπλωματία

Τελευταία, σε δύο από τις εμφανίσεις του πλάϊ σε ιεράρχες, ο Κ. Μητσοτάκης είχε ως στόχο να προβάλλει τη - μυστική - συμφωνία του με τη Βουλγαρία

To δώρο αποχαιρετισμού Κοβέσι στον Μητσοτάκη

Η Λάουρα Κοβέσι αποχώρησε από την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία, μιλώντας για ελληνική περίπτωση, ως χαρακτηριστική σε απόπειρες εκφοβισμού του θεσμού.

Λέσβος: Απαράδεκτη εντολή να αποσυρθεί ο στρατός από παρέλαση

Λέσβος: Η κυβέρνηση Μητσοτάκη «τιμώρησε» πολίτες και κτηνοτρόφους, επειδή διαμαρτύρονταν, αποσύροντας τον στρατό από την παρέλαση