Η ομιλία του υπουργού Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, στον εμβληματικό χώρο της Πνύκας, κατά την επίσκεψή του στην Αθήνα, για την διεξαγωγή του 6ου Στρατηγικού Διαλόγου Ελλάδας – ΗΠΑ, προκάλεσε πολεμική. Η κυβέρνηση, όπως διαρρέει, είδε αυτή την εικόνα ως μήνυμα αφενός για την επιστροφή των Γλυπτών του Παρθενώνα (που, όμως, και ο σημερινός πρωθυπουργός της Βρετανίας γράφει τις ελληνικές θέσεις στα παλαιότερα των υποδημάτων του), αφετέρου προς την Τουρκία (για την οποία ο Ρούμπιο δεν είπε λέξη κατά το ταξίδι του).
Οι διαφωνούντες βλέπουν την εκχώρηση της Πνύκας στον Ρούμπιο ως σοβαρό πολιτικό και ιστορικό ολίσθημα. Πόσο μάλλον, όταν ο υπουργός Εξωτερικών του Τραμπ και σύμβουλος Εθνικής Ασφαλείας του, χρησιμοποίησε το σύμβολο της Δημοκρατίας, την Πνύκα, ως βήμα του για να προπαγανδίσει τις πολιτικές των κανονιοφόρων, της διεθνούς πειρατείας και της κατάλυσης κάθε έννοιας διεθνούς Δικαίου από την Ουάσιγκτον.
Σκηνοθεσία για τον … MAGA και μόνο
Πέραν των συνοπτικών διαδικασιών, με τις οποίες το μέγαρο Μαξίμου και η υπουργός Πολιτισμού, Λίνα Μενδώνη, αποφάσισαν να ικανοποιήσουν το «αίτημα» της πρέσβεως των ΗΠΑ στην Αθήνα, Κίμπερλι Γκίλφοϊλ, για εκχώρηση της Πνύκας στον Ρούμπιο, ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει αυτή καθεαυτή η σημειολογία της εκδήλωσης.
Κατ’ αρχήν, στο βήμα από το οποίο μιλούσε ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, με φόντο την Ακρόπολη, και ακροατήριο σύσσωμη την κυβέρνηση Μητσοτάκη, αλλά και τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, δέσποζε ο θυρεός των ΗΠΑ. Η σκηνοθεσία ήταν τέτοια, που έδειχνε να είναι ακριβώς στημένη, κομμένη και ραμμένη στα μέρα του Ρούμπιο. Ηταν σαν να έκανε προσωπικό διάγγελμα, όχι μόνο προς το ευρωπαϊκό και διεθνές ακροατήριο, αλλά στο εσωτερικό των ΗΠΑ.
Ο αμερικανικός θυρεός δεν έπρεπε να υπάρχει εκεί. Εξάλλου, ο Ρούμπιο, ναι μεν πραγματοποιούσε επίσημη επίσκεψη στην Ελλάδα, αλλά αυτή γινόταν στο πλαίσιο του 6ου Στρατηγικού Διαλόγου Ελλάδας – ΗΠΑ. Θα μπορούσε, κάλλιστα, αντί του αμερικανικού θυρεού, να υπήρχε μια άλλη ταμπέλα στη θέση του. Υπάρχει, άλλωστε, παρόμοιο προηγούμενο. Το 2017, όταν εδόθη το βήμα στον Γάλλο πρόεδρο, Εμανουέλ Μακρόν, όπου είχε μιλήσει ο τότε πρωθυπουργός, Αλέξης Τσίπρας, στην επιγραφή υπήρχαν δύο σημαιούλες της Ελλάδας και της Γαλλίας, με την λέξη «Athens» και την ημερομηνία της εκδήλωσης.
Οπως όλα δείχνουν, ο σκηνοθέτης της εκδήλωσης φαίνεται πως ήταν η αμερικανική πρεσβεία και όχι το ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών, το οποίο έπρεπε να εφαρμόσει τους κανόνες της εθιμοτυπίας και του πρωτοκόλλου. Ετσι, η σημειολογία της εκδήλωσης στην Πνύκα, μάλλον παραπέμπει σε εικόνες υποτέλειας και προθύμων «yes sir». Την ατμόσφαιρα εθελοδουλείας στους κόλπους της κυβέρνησης, επιβεβαιώνει και το γεγονός ότι ο πρωθυπουργός, ως μη όφειλε από την εθιμοτυπία και το πρωτόκολλο, υποδέχτηκε τον υπουργό Εξωτερικών των ΗΠΑ στα σκαλιά της εισόδου του μεγάρου Μαξίμου. Υποδοχή που επιφυλάσσεται σε ομόβαθμούς του (πρωθυπουργούς, προέδρους), όχι σε κατώτερους σε αξίωμα, όπως ένας υπουργός.
Ο εμβληματικός τόπος της Πνύκας
Να σημειωθεί πως, η Πνύκα προορίζεται για πολύ υψηλούς προσκεκλημένους, και κανονικά πρέπει να δίδεται υπό αυστηρές προϋποθέσεις. Συνήθως, εκεί δεν γίνονται πολλές εκδηλώσεις. Διαχρονικά, βέβαια, πραγματοποιούνται εκδηλώσεις της Διεθνούς Ολυμπιακής Επιτροπής (ΔΟΕ), τελετές αφής της Φλόγας ενόψει Ολυμπιακών Αγώνων σε διάφορες χώρες, καθώς και η εκκλησιαστική τελετή του πανηγυρικού Εσπερινού για την εορτή των αποστόλων Πέτρου και Παύλου. Το 2004, επί κυβέρνησης Κώστα Καραμανλή, είχε γίνει εκδήλωση για τα 30 χρόνια από την αποκατάσταση της Δημοκρατίας στην Ελλάδα, όπου παραβρέθηκε και ο πρώην πρόεδρος της Γαλλίας, Ζισκάρ Ντεστέν. Την Πνύκα, πάντως, είχε χρησιμοποιήσει, αν και δεν θα έπρεπε, για εκδήλωσή του, το 1999, και ο Κώστας Σημίτης.
Κατά τα λοιπά, από γνωστές προσωπικότητες, το 2016, ο τότε απερχόμενος πρόεδρος των ΗΠΑ, Μπαράκ Ομπάμα, είχε προγραμματιστεί να εκφωνήσει ομιλία, αλλά δεν έγινε για λόγους ασφαλείας. Το 1959, στην Πνύκα μίλησε ο Γάλλος συγγραφέας και πολιτικός, Αντρέ Μαλρό, τότε υπουργός Πολιτισμού της κυβέρνησης του Σαρλ ντε Γκολ, σε μια εκδήλωση που συνδέθηκε με την πρώτη φωταγώγηση της Ακρόπολης. Το 1838, ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης εκφώνησε εκεί τον περίφημο λόγο του προς τους μαθητές του Βασιλικού Γυμνασίου, μιλώντας για την επανάσταση, την ελευθερία της Ελλάδας, αφήνοντας ένα από τα πιο χαρακτηριστικά αποτυπώματα της νεότερης ιστορίας του χώρου.
Ο «φάλτσος» Ρούμπιο
Με την απόδοση της Πνύκας στον Ρούμπιο, απλά η κυβέρνηση Μητσοτάκη υποβίβασε αυτόν τον εμβληματικό – διεθνώς – χώρο. Πολύ περισσότερο, εδόθη βήμα εκεί στον εκπρόσωπο μιας υπερδύναμης, η οποία το μόνο που δεν συμβολίζει, είναι η υπεράσπιση της Δημοκρατίας και του διεθνούς Δικαίου.
Ο πρώην Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Προκόπης Παυλόπουλος, σε συνέντευξή του στον ραδιοφωνικό σταθμό «Αθήνα 9.84», αναφερόμενος στην ομιλία Ρούμπιο, μεταξύ άλλων,μ σχολίασε:
-Οκ. Ρούμπιο υποστήριξε ότι μόνον οι ΗΠΑ, υπό την ηγεσία του Τραμπ, μπορούν να υπερασπισθούν τον Δυτικό Πολιτισμό, με συμμάχους το ΝΑΤΟ και την Ευρωπαϊκή Ένωση. Αλλά με ένα ΝΑΤΟ υποχείριο των ΗΠΑ και με μία Ευρωπαϊκή Ένωση περιθωριοποιημένη -εξ ου και η πρόδηλη κριτική Ρούμπιο στις ηγεσίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης- στον ρόλο μίας περιφερειακής δύναμης υπό την επιρροή αποκλειστικώς των ΗΠΑ, όπως άλλωστε είχε «οραματισθεί» ο Ζμπίγκνιου Μπρζεζίνσκι στην «Μεγάλη Σκακιέρα».
-Δεν έκανε έστω και στοιχειώδη αναφορά στο Δίκαιο εν γένει και πρωτίστως στο Διεθνές Δίκαιο, όπως επίσης και στις αρχές και στις αξίες της Αντιπροσωπευτικής Δημοκρατίας ως εγγύησης των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων του Ανθρώπου.
Την απουσία ουσιαστικής αναφοράς του κ. Ρούμπιο στο Διεθνές Δίκαιο κορύφωσε η αντίστοιχη απουσία καταδίκης, έστω και καθ’ υποφοράν της Τουρκίας σε ό,τι αφορά δύο, κορυφαία, ζητήματα τα οποία έχουν άμεση σχέση με τα Εθνικά Θέματα της Ελλάδας και της Κύπρου.
Απέφυγε επιμελώς να θίξει το ζήτημα της ωμής παραβίασης της Εθνικής Κυριαρχίας και των Κυριαρχικών Δικαιωμάτων της Ελλάδας στο μέτρο που η Τουρκία παραβιάζει αναλόγως, και χωρίς προσχήματα, κατ’ εξοχήν το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας του ΟΗΕ (UNCLOS, Σύμβαση του Montego Bay του 1982) σε ό,τι αφορά κυρίως την Αιγιαλίτιδα Ζώνη (casus belli), την Υφαλοκρηπίδα και την ΑΟΖ της Ελλάδας.
Απέφυγε επιμελώς να θίξει το ζήτημα της επί 50 και πλέον χρόνια βάρβαρης κατοχής του ενός τρίτου του εδάφους της Κυπριακής Δημοκρατίας.
-Επιχείρησε να πείσει ότι οι ΗΠΑ, υπό την ηγεσία Τραμπ, είναι ένθερμη υπέρμαχος της Δημοκρατίας. Η θέση του αυτή είναι προδήλως αντιφατική αν αναλογισθούμε π.χ. ότι η πολιτική Τραμπ έρχεται σε πλήρη αντίθεση με θεμελιώδεις αρχές της Δημοκρατίας στο πλαίσιο της ίδιας της Αμερικανικής Δημοκρατίας.
Επί των ημερών του έχουν καταρρεύσει στις ΗΠΑ οι εγγυήσεις των θεσμικών αντιβάρων της Διάκρισης των Εξουσιών και του Κράτους Δικαίου.
Η πολιτική Τραμπ έχει παραβιάσει κάθε έννοια Κυριαρχίας και Δημοκρατίας σε ανεξάρτητα Κράτη, τα οποία θέλει να τελούν υπό συνθήκες πραγματικής υποτέλειας έναντι των ΗΠΑ.
Η πολιτική Τραμπ ζει στον αστερισμό της απόλυτης επικράτησης της Οικονομικής Παγκοσμιοποίησης με την χρήση των μέσων της Τεχνολογικής Επανάστασης, και μάλιστα σε σημείο ώστε να αποδέχεται την άνευ όρων υποκατάσταση του Δικαίου που θεσπίζεται υπό προϋποθέσεις δημοκρατικής νομιμοποίησης από κανόνες Δικαίου οι οποίοι εκπορεύονται από τις Αγορές και στερούνται παντελώς δημοκρατικής νομιμοποίησης.
Με άλλες λέξεις η πολιτική Τραμπ οδηγεί, σχεδόν νομοτελειακώς, στην «επικυριαρχία» του «οικονομικού» επί του «θεσμικού» υπό καθεστώς αναβίωσης των δογμάτων του πιο ακραίου νεοφιλελευθερισμού. Ο οποίος, όπως η πράξη έχει καταδείξει, οδηγεί και στην αχαλίνωτη διεύρυνση των ανισοτήτων μεταξύ Λαών και κοινωνιών.
-Ο κ. Ρούμπιο, τέλος, αναφέρθηκε μόνο στην εκ μέρους των Αθηναίων υπεράσπιση της Ακρόπολης έναντι των Περσών το 480 π.Χ. Καμμία όμως αναφορά στην Ναυμαχία της Σαλαμίνας και στην σημασία της ως διαχρονικού ορίου μεταξύ Ανατολής και Δύσης. Αλλά ενός ορίου που δεν συνιστά αδιαπέραστη τάφρο μεταξύ Δύσης και Ανατολής, αλλά γέφυρα επικοινωνίας και ειρηνικής συνύπαρξης μεταξύ Λαών και Πολιτισμών στο πλαίσιο του Διαλόγου των Πολιτισμών. Όμως αντιθέτως η ομιλία του κ. Ρούμπιο προσπάθησε να τεκμηριώσει την υπεροχή του Δυτικού Πολιτισμού έναντι κάθε άλλου Πολιτισμού, όταν η πεμπτουσία του Δυτικού Πολιτισμού σύμφωνα με τους μεγάλους θεωρητικούς οι οποίοι τον ανέλυσαν διεξοδικώς έγκειται στο ότι υπάρχει ισοτιμία μεταξύ των Πολιτισμών.
