Ο Κάθετος Διάδρομος (Vertical Corridor) μονοπωλεί το τελευταίο διάστημα την επικαιρότητα μέσα από διθυραμβικά δημοσιεύματα για την ενίσχυση του γεωπολιτικού στάτους της χώρας καθώς πρόκειται να την αναδείξει σε μεγάλο ενεργειακό παίκτη μετά την απόφαση της ΕΕ να απεξαρτηθεί από το ρωσικό αέριο.
Πίσω από τις θριαμβολογίες η πραγματικότητα είναι τελείως διαφορετική καθώς ο Κάθετος Διάδρομος, το έργο μεταφοράς αερίου LNG από την Ελλάδα στη Βουλγαρία, τη Ρουμανία, την Ουγγαρία, τη Σλοβακία, τη Μολδαβία με τελικό προορισμό την Ουκρανία, έχει πολλά και ανοιχτά θέματα με μεγαλύτερο το γεγονός ότι πρόκειται για μια πανάκριβη λύση.
Και αυτός είναι ο λόγος που μέχρι στιγμής δεν υπάρχει εμπορικό ενδιαφέρον και είναι ενδεικτικό ότι από τις 71,7 γιγαβατώρες που προσφέρθηκαν για τον Φεβρουάριο, στη δημοπρασία δεσμεύτηκαν μόλις 48 MWh (μεγαβατώρες) ποσότητα που χαρακτηρίζεται επιεικώς αμελητέα.
Ο Κάθετος Διάδρομος προβλέπει ότι το πανάκριβο αμερικανικό LNG θα φτάνει με πλοία στη Θράκη στον Ανεξάρτητο Σύστημα Φυσικού Αερίου (ΑΣΦΑ) της Αλεξανδρούπολης ή στη Ρεβυθούσα όπου θα υποβάλλεται σε επαναεριοποίηση.
Για να φτάσει ως την κεντρική Ευρώπη και την Ουκρανία στην τιμή του LNG θα μπαίνει το τέλος επαναεριοποίησης (FSRU), τέλος εισόδου στο ελληνικό σύστημα, τέλος διασύνδεσης (IGB), τέλος μεταφοράς στη Βουλγαρία, τέλος διαμετακόμισης προς Ρουμανία και Ουγγαρία. Εν ολίγοις θα μπαίνει τέλος σε κάθε σύνορο.
Εκτός από το γεγονός ότι ο Κάθετος Διάδρομος δεν είναι εμπορικά ελκυστικός, πέντε περιβαλλοντικές οργανώσεις θέτουν και σοβαρά περιβαλλοντικά ζητήματα επισημαίνοντας ότι «η ελληνική οικονομία βυθίζεται στην αβεβαιότητα και μακρόχρονη οικονομική εξάρτηση από την πετρελαϊκή βιομηχανία, δίχως κανένα σχέδιο και προοπτική, προκαλώντας σοβαρή επιβάρυνση σε μοναδικά και πολύτιμα θαλάσσια οικοσυστήματα, όπως το Θρακικό Πέλαγος».
Οικονομικές και περιβαλλοντικές επιπτώσεις
Η Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία, η Ελληνική Εταιρία Προστασίας της Φύσης, η Greenpeace, το MEDASSET και το WWF Ελλάς με κοινή τους ανακοίνωση θέτουν άκρως κρίσιμα περιβαλλοντικά ζητήματα και αμφισβητούν το κατά πόσο είναι σημαντικό σχέδιο για την ελληνική οικονομία.
Οι πέντε περιβαλλοντικές οργανώσεις εστιάζουν την κριτική τους στον ΑΣΦΑ Αλεξανδρούπολης και θέτουν πέντε καίρια προβλήματα και συγκεκριμένα:
1] Ο ΑΣΦΑ Αλεξανδρούπολης προβάλλεται ως έργο σημαντικό για την ελληνική οικονομία, ενώ από την ίδια τη χρηματοοικονομική ανάλυση που οι ελληνικές αρχές απέστειλαν στις υπηρεσίες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής αποκαλύπτεται ότι «το σχέδιο δεν θα ήταν οικονομικά επικερδές χωρίς κρατική ενίσχυση». Αν και τα συνολικά οικονομικά του σχεδίου δεν είναι διόλου διαφανή και δημόσια διαθέσιμα, εντούτοις για το περιβαλλοντικά ιδιαίτερα επιβαρυντικό και επικίνδυνο αυτό έργο έχουν ήδη εγκριθεί δημόσιες επιδοτήσεις τουλάχιστον 272 εκατ. ευρώ.
2] Το έργο προβάλλεται παραπλανητικώς και ως σημαντικό για την ενεργειακή ασφάλεια της χώρας ενώ έχει τεκμηριωθεί ότι το ΑΣΦΑ Αλεξανδρούπολης, και οι λοιπές σχεδιαζόμενες μονάδες εισαγωγής ορυκτού αερίου εξυπηρετούν αμιγώς εξαγωγικούς σκοπούς.
3] Εγκρίθηκε πρόσφατα νέο πλωτό σύστημα επαναεριοποίησης LNG, εντός της ίδιας περιοχής Natura, της θαλάσσιας προστατευόμενης περιοχής «Θαλάσσια Περιοχή Θράκης» GR1110013. Το «ΑΣΦΑ Θράκης» πρόσφατα έλαβε έγκριση περιβαλλοντικών όρων (ΑΕΠΟ), στην οποία ουδεμία μνεία περιλαμβάνεται για το γεγονός ότι εγκαταστάσεις όπως αυτή που εμπίπτουν στις διατάξεις των οδηγιών Seveso (νομοθεσία της ΕΕ για τα μεγάλα βιομηχανικά ατυχήματα) απαγορεύονται μέσα σε προστατευόμενες περιοχές Natura.
4]Λόγω των υψηλών εκπομπών μεθανίου, η κλιματική επιστήμη έχει ξεκαθαρίσει ότι το επαναεριοποιημένο LNG δεν είναι το καθαρό καύσιμο μετάβασης που ευαγγελίζονται οι εταιρείες και η κυβέρνηση
Οι πέντε περιβαλλοντικές οργανώσεις επισημαίνουν ότι η εξάρτηση της χώρας από τα ορυκτά καύσιμα και κατ’ επέκταση, από τις πετρελαϊκές εταιρείες είναι πηγή γεωπολιτικής αστάθειας, μόνιμης περιβαλλοντικής υποβάθμισης, και σοβαρότατων επιπτώσεων για την οικονομία και την κοινωνία.
«Η εξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα δεν είναι ανάπτυξη — είναι παγίδα οικονομική, κοινωνική και περιβαλλοντική», σημειώνουν και ζητούν την ισχυρή θεσμική θωράκιση των πολύτιμων φυσικών οικοσυστημάτων, τη μετάβαση στην καθαρή ενέργεια με ισχυρές διασφαλίσεις περιβαλλοντικής προστασίας, κοινωνικής συμμετοχής και δικαιοσύνης», υπογραμμίζουν.
