Του Μαξίμ Σεφτσένκο *
Γιατί οι ΗΠΑ δίνουν τόσο μεγάλη σημασία και δείχνουν … σεβασμό στη Λευκορωσία; Τι θέλει η Ουάσιγκτον από το Μινσκ; Όχι, κανείς στις ΗΠΑ δεν σχεδιάζει να αποσπάσει τη Λευκορωσία από τη Ρωσία, καθώς αυτό είναι απολύτως αδύνατο. Εκτός των άλλων, επειδή Ρωσία και Λευκορωσία μοιράζονται μια κοινή πυρηνική διοίκηση, κ.ο.κ.
Επιπλέον, οι Αμερικανοί γνωρίζουν πολύ καλά ότι, πέρα από την εξαιρετικά στενή στρατιωτικο-πολιτική της συμμαχία με τη Ρωσία, η Λευκορωσία απολαμβάνει σαφή πολιτική στήριξη από την Κίνα. Μια στήριξη που έχει προβληθεί και επιβεβαιωθεί στο ανώτατο επίπεδο, κατά τη διάρκεια πολυάριθμων προσωπικών συναντήσεων του Σι Τζινπίνγκ και του Αλεξάντερ Λουκασένκο.
Η Λευκορωσία αποτελεί το δυτικότερο και πλέον οργανικό τμήμα του Οργανισμού Συνεργασίας της Σαγκάης (SCO). Στο πλαίσιο του εγχειρήματος για ένα «κοινό μέλλον της ανθρωπότητας, ενωμένης γύρω από τα σπουδαία επιτεύγματα του κινεζικού πολιτισμού», η Λευκορωσία κατέχει μια απολύτως οργανική και λογική θέση. Λειτουργεί ως προπύργιο και ως χερσαία εμπορική πύλη προς τον κόσμο της Ευρώπης.
Οι Αμερικανοί αυτά τα καταλαβαίνουν και οικοδομούν σχέσεις αμοιβαίου σεβασμού με τη Λευκορωσία, ακριβώς επειδή αποτελεί ένα ευρασιατικό προπύργιο στα σύνορα της Ευρώπης. Ενα προπύργιο που συνδέεται με τη Ρωσία μέσω της πυρηνικής συμμαχίας του, και τελεί υπό την κηδεμονία της Κίνας.
Στην ουσία, οι Αμερικανοί διαμηνύουν στην Ευρώπη ότι η Λευκορωσία δεν είναι για τα δόντια τους και να την αφήσουν στην ησυχία της. Πρόκειται για μια χώρα που αποτελεί κομμάτι του ντηλ ανάμεσα σε Ουάσιγκτον και Πεκίνο, και οι Βρυξέλλες δεν έχουν να παίξουν κανέναν ρόλο εκεί.
Μέσω διαπραγματεύσεων, οι ΗΠΑ επιλύουν το ζήτημα των πολιτικών κρατουμένων στη Λευκορωσία, το οποίο η Ευρώπη αξιοποιεί για να ασκήσει πιέσεις στο Μινσκ. Αποδεσμεύοντας, επίσης, λευκορωσικά κεφάλαια ύψους 45 εκατομμυρίων δολαρίων (ποσό αμελητέο για τα δεδομένα της παγκόσμιας οικονομίας, αλλά με συμβολική αξία), δείχνουν ότι δεν πρόκειται να υποστηρίζουν το ευρωπαϊκό καθεστώς κυρώσεων κατά της Λευκορωσίας. Και, παρεμπιπτόντως, αυτό σημαίνει επίσης δράση κατά της Ρωσίας (μέσω της Λευκορωσίας).
Η αντιευρωπαϊκή πολιτική αποτελεί το θεμέλιο της αμερικανικής πολιτικής στο σύνολό της. Η ίδια Αμερική δημιουργήθηκε ως «αντι-Ευρώπη». Ο περιορισμός ή ο έλεγχος της Ευρώπης αποτελεί κρίσιμο παράγοντα της αμερικανικής παγκόσμιας στρατηγικής.
Η Κίνα, ωστόσο, δεν είναι εχθρός αλλά ανταγωνιστής. Με αυτήν διαμορφώνεται μια ζώνη οριοθέτησης συμφερόντων (συμπεριλαμβανομένου του Καυκάσου). Στην ίδια κατηγορία εντάσσονται και οι σχέσεις των ΗΠΑ με τη Λευκορωσία.
Μέχρι τη στιγμή της επίσκεψης (15 – 9 - 2026) του ειδικού απεσταλμένου του Τραμπ για τη Λευκορωσία, Τζον Κόουλ (John Coale), η οργάνωση ανθρωπίνων δικαιωμάτων, «Βεσνά», εκτιμούσε τον αριθμό των πολιτικών κρατουμένων στις φυλακές της Λευκορωσίας σε 916. Αριθμός μειωμένος σε σχέση με τους 1.226, τον Φεβρουάριο του 2025, όταν ξεκίνησε η διαδικασία προσέγγισης μεταξύ ΗΠΑ και Λευκορωσίας.
Η απελευθέρωση κρατουμένων, όχι μόνο βοήθησε τον Λουκασένκο να αμβλύνει την κριτική από την πλευρά της Ουάσιγκτον, αλλά υπονομεύει και το κίνημα της εξόριστης λευκορωσικής αντιπολίτευσης υπό την Σβετλάνα Τσιχανόφσκαγια. Να σημειωθεί πως ο σύζυγος της Τσιχανόφσκαγια, Σεργκέι, ο οποίος είχε συλληφθεί πριν από τις εκλογές ώστε να εμποδιστεί η υποψηφιότητά του, αφέθηκε ελεύθερος πέρυσι. Τους τελευταίους μήνες, βρίσκεται σε ρήξη με τη σύζυγό του (με την οποία έχουν πλέον απομακρυνθεί) και τους συνεργάτες της, σχετικά με τη διαχείριση κονδυλίων που χορηγήθηκαν από ξένες κυβερνήσεις.
Ενας από τους στόχους της επίσκεψης ήταν η απελευθέρωση 200 Λευκορώσων κρατουμένων. Ωστόσο, φαίνεται ότι αφέθησαν ελεύθεροι μόνον 25.
New York Times
* Ο Μαξίμ Σεφτσένκο είναι Ρώσος δημοσιογράφος και αναλυτής
