Η πρόσφατη δήλωση του Σέρβου προέδρου, Αλεξάνταρ Βούτσιτς, ότι έχει προτείνει συμφωνία για να πουλήσει πυρομαχικά στους Ευρωπαίους, από τα τεράστια αποθέματα που διαθέτει η χώρα του, ακόμα κι’ αν αυτά καταλήξουν στην Ουκρανία, εκτός από τις αντιδράσεις στη Μόσχα, προκάλεσε έκπληξη. Πόσο μάλλον, αφού η Σερβία θεωρείται ως η στενότερη «σύμμαχος» της Ρωσίας μεταξύ των χωρών που είναι υποψήφιες για ένταξη στην ΕΕ.
Ανεξαρτήτως εάν θα υπογραφεί το συγκεκριμένο ντηλ ή όχι, εσχάτως έγινε γνωστό ότι τρέχουν παράλληλα άλλες συμφωνίες με την Σερβία – και – μέσω Ελλάδας. Ειδικότερα, η τσεχική εταιρεία, η οποία έχει αναλάβει σε πανευρωπαϊκό επίπεδο να προμηθεύει την Ουκρανία με πυρομαχικά, και η κυβέρνηση Μητσοτάκη της έχει δώσει τα Ελληνικά Αμυντικά Συστήματα (ΕΑΣ) για την παραγωγή βλημάτων, ανακοίνωσε πρόσφατα συμφωνία με σερβική εταιρεία που δραστηριοποιείται στον τομέα κινητήρων για drones.
Με τα δύο πόδια σε δύο βάρκες
Βέβαια, η τακτική του Βελιγραδίου να πατάει με τα δύο πόδια σε δύο βάρκες, στην προκειμένη και στη Μόσχα, απ’ όπου προμηθεύεται και ενεργειακούς πόρους, και στην ΕΕ, δεν είναι καινούργια. Το ίδιο, άλλωστε, έχει πράξει κατά καιρούς και έναντι της Ελλάδας. Ενδεικτικά, ενώ από τη μια ήταν από τις πρώτες χώρες που είχε αναγνωρίσει την πάλαι ποτέ «Πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας» (FYROM) ως νέτα – σκέτα «Μακεδονία», από την άλλη, όταν κλείστηκε η συμφωνία των Πρεσπών, έσπευδε να δηλώνει πόσο φιλικές είναι η σχέσεις Βελιγραδίου – Αθηνών και πόσο υπέρ της συμφωνίας ήταν.
Οι ασκήσεις λεπτών ισορροπιών, στις οποίες επιδίδεται τώρα ο Βούτσιτς, έρχονται σε μια περίοδο κατά την οποία ο ίδιος εδώ και καιρό αμφισβητείται έντονα, εξαιτίας και της τραγωδίας των «σερβικών Τεμπών», αλλά και της μεγάλης γεωπολιτικής κινητικότητας που έχει προκαλέσει ο «τυφώνας» Τραμπ. Με την πρότασή του, επίσης, για να πουλήσει πυρομαχικά, ακόμα κι’ αν αυτά καταλήξουν στην Ουκρανία, ορέγεται και αυτός τα ευρω-κονδύλια από τον επανεξοπλισμό της Ευρώπης (ReArm Europe). Να σημειωθεί, πάντως, πως τα τελευταία χρόνια του πολέμου στην Ουκρανία, επανειλημμένως έχουν δει το φως της δημοσιότητας «φήμες», σύμφωνα με τις οποίες, μέσω τρίτων χωρών, καταλήγουν σερβικά πυρομαχικά στην Ουκρανία.
Πυρομαχικά για την Ουκρανία
Σε πρόσφατη συνέντευξή του, την οποία δημοσιεύει η γερμανική, συντηρητική μηνιαία έκδοση, Cicero, ο Αλεξάνταρ Βούτσιτς, μεταξύ άλλων, είπε: «Οι αποθήκες μας είναι γεμάτες πυρομαχικά, παράγουμε περισσότερα, ειδικά βλήματα πυροβολικού. Παράγουμε περισσότερα πυρομαχικά από τη Γαλλία. Δεν θέλω να φανώ σαν κάποιος που προμηθεύει μια εμπόλεμη πλευρά με πυρομαχικά, αλλά η Ευρώπη τα χρειάζεται. Έχω προτείνει στους φίλους μας στην Ευρώπη να κλείσουμε μια συμφωνία και να αγοράσουν ό,τι έχουμε από εμάς. Αυτή θα ήταν μια σημαντική συμβολή στην ευρωπαϊκή ασφάλεια».
Σε ερώτηση εάν είναι έτοιμος για μια τέτοια συμφωνία, ακόμα κι’ αν αυτά τα πυρομαχικά καταλήξουν στην Ουκρανία, απάντησε: «Οι αγοραστές μπορούν να τα κάνουν ό,τι θέλουν. Απλώς χρειαζόμαστε μια μακροπρόθεσμη συμφωνία για να μπορέσουμε να σχεδιάσουμε την παραγωγή. Πάντα έλεγα ότι η Σερβία είναι στρατιωτικά ουδέτερη. Αλλά είμαστε απολύτως έτοιμοι να συνεργαστούμε με ευρωπαϊκές δυνάμεις. Ήδη συνεργαζόμαστε εντατικά με τους Ευρωπαίους φίλους μας, στρατιωτικά, στην Αφρική, την Ασία και σε άλλες ηπείρους και είμαστε πρόθυμοι να μεγαλώσουμε την παρουσία μας μαζί με τις ευρωπαϊκές δυνάμεις».
Κατά τη διάρκεια της ίδιας συνέντευξής του, όταν του επισημάνθηκε ότι «από την οπτική της ΕΕ, σε περίπτωση κλιμάκωσης της σύγκρουσης Ρωσίας – ΕΕ, ένα κράτος – μέλος της ΕΕ (σ.σ. επιθυμεί να γίνει η Σερβία) που διατηρεί στενούς δεσμούς με τη Μόσχα, θα μπορούσε να αποτελέσει υπαρξιακή απειλή για την Ένωση», ο Α. Βούτσιτς απάντησε: «Απορρίπτω κατηγορηματικά αυτή την άποψη. Ακόμα κι αν δεν σας αρέσω, πρέπει να παραδεχτείτε ότι όλα αυτά που έχουν ειπωθεί για μένα και για τη Σερβία είναι αναληθή. Από την έναρξη του πολέμου στην Ουκρανία, ο ευρωπαϊκός Τύπος έχει επανειλημμένα ισχυριστεί ότι η Σερβία είναι ένα αυταρχικό καθεστώς και θα επιτεθεί σε κάποιον στην περιοχή. Τίποτα από αυτά δεν έχει συμβεί. Παρά τις προκλήσεις του καθεστώτος στην Πρίστινα (σ.σ. Κοσσυφοπέδιο), ήμασταν πάντα μια νησίδα σταθερότητας στην περιοχή. Αυτή είναι η συμβολή μας στην ευρωπαϊκή ασφάλεια. Δεν έχουμε θέσει ποτέ σε κίνδυνο κανέναν στην Ευρώπη».
Ελλάδα – Σερβία – Τσεχία
Εντελώς «συμπτωματικά», την ίδια στιγμή που κάνει αυτές τις δηλώσεις ο Βούτσιτς, η τσεχική εταιρεία, CSG, η οποία έχει αναλάβει «εργολαβικά» για λογαριασμό της ΕΕ – και με το αζημίωτο των ευρω-χρηματοδοτήσεων – την τροφοδοσία της Ουκρανίας με πυρομαχικά, κάτι που εξυπηρετεί και η είσοδός της στα ΕΑΣ, ανακοίνωσε το παρακάτω ντηλ.
Στην ανακοίνωσή της αναφέρει ότι «ο βιομηχανικός και τεχνολογικός όμιλος, Czechoslovak Group (CSG), που ανήκει στον Τσέχο επιχειρηματία Michal Strnad, πραγματοποίησε την πρώτη του εξαγορά στο πλαίσιο της επέκτασής του στον τομέα των μη επανδρωμένων αεροπορικών συστημάτων. Μέσω της νεοσύστατης θυγατρικής του AviaNera Technologies a.s., ο όμιλος CSG απέκτησε το 51% της σερβικής εταιρείας MUST Solutions από τον ιδρυτή και κύριο μέτοχό της, Vladimir Jazarević. Το ποσό της συναλλαγής δεν έχει γνωστοποιηθεί ακόμα.
»Η MUST Solutions (Mechatronics Unmanned Systems and Technology Solutions), με έδρα το Βελιγράδι, εξειδικεύεται στην ανάπτυξη και παραγωγή συστημάτων προώθησης για προηγμένα μη επανδρωμένα αεροσκάφη. Το κύριο προϊόν της είναι ένας κινητήρας τζετ 4.000 N, ο μοναδικός του είδους του που έχει αναπτυχθεί στην Ευρώπη, προσφέροντας σημαντικά χαμηλότερη κατανάλωση καυσίμου και αυξημένη εμβέλεια. Επιπλέον, η εταιρεία παράγει έναν τζετ κινητήρα 300 N, σχεδιασμένο για ελαφρά μη επανδρωμένα αεροσκάφη».
Σύμφωνα με την ίδια ανακοίνωση, ο διευθύνων σύμβουλος της AviaNera Technologies, Pavel Čechal, ανέφερε ότι «από το 2026 αναμένουμε να παραδώσουμε στους πελάτες μας αρκετές εκατοντάδες κινητήρες. Η παραγωγή θα επεκταθεί σταδιακά στην Ευρώπη — συμπεριλαμβανομένης και της έδρας μας στην Τσεχία — καθώς και στην Ασία και τις ΗΠΑ, ενώ το κέντρο Έρευνας και Ανάπτυξης θα παραμείνει στη Σερβία».
Κατά την ανακοίνωση, «η εξαγορά της MUST Solutions αποτελεί ένα σημαντικό βήμα για την ανάπτυξη του τομέα Μη Επανδρωμένων Αεροσκαφών ως βασικού πυλώνα των δραστηριοτήτων της CSG. Η ανάπτυξή του θα συνεχιστεί μέσω περαιτέρω εξαγορών, συνεργασιών με κορυφαίους παίκτες της βιομηχανίας και συνεργιών με άλλες εταιρείες της CSG που δραστηριοποιούνται στον τομέα της αεροδιαστημικής, των τεχνολογιών Μη Επανδρωμένων Αεροσκαφών και της παραγωγής πυρομαχικών μεγάλου διαμετρήματος».
