Ισχυρά συμφέροντα στην παγκόσμια αγροτοβιομηχανία πίεσαν και τελικά κατάφεραν να “πείσουν” την Κομισιόν να μην τεθεί σε εφαρμογή από την 1η Ιανουαρίου 2025 ο νέος Κανονισμός για την Αποψίλωση των Δασών. Ένας Κανονισμός για τις διατάξεις του οποίου στην Ευρωπαϊκή Ένωση συζητάνε από το 2015. Τότε αναγνωρίστηκε σε ανώτατο επίπεδο ότι τα δάση είναι πολύτιμα για την ανθρωπότητα και είναι αναγκαίο να αντιστραφεί η απώλεια τους.
Μέχρι και την Άνοιξη του 2023 οπότε και ψηφίστηκε ο Κανονισμός EUDR, πολιτικοί και εκπρόσωποι παγκόσμιων εταιρειών και βιομηχανιών είχαν συμφωνήσει στις βασικές διατάξεις του, αναγνωρίζοντας ότι τη μεγαλύτερη συμμετοχή στην αποψίλωση των δασών παγκοσμίως έχει η γεωργία και η δασοκομία με στόχο τις εξαγωγές. Η αυξανόμενη ζήτηση, κυρίως στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, για τα χαρακτηριζόμενα “προϊόντα κινδύνου για τα δάση”, όπως το βόειο κρέας, η σόγια, το φοινικέλαιο και το δέρμα, αναγνωρίστηκε ως κύρια αιτία της μαζικής καταστροφής σημαντικών πνευμόνων της γης, όπως τα δάση στον Αμαζόνιο και τη Νοτιοανατολική Ασία.
Λίγο πριν την ισχύ του EUDR τα λόμπι έβαλαν φρένο
Ο νέος Ευρωπαϊκός Κανονισμός για την Αποψίλωση των Δασών (EUDR) θα έμπαινε σε ισχύ στις αρχές του 2025, με νέα απόφαση όμως της Ευρωπαϊκής Επιτροπής δίνεται ένας ακόμη χρόνος συν έξι μήνες, στην παγκόσμια αγροτοβιομηχανία για να προσαρμοστεί στις νέες διατάξεις. Πρακτικά το λόμπι των ισχυρών συμφερόντων που προσπαθεί από το 2023 να σταματήσει την έγκριση του Κανονισμού κέρδισε τη μάχη των καθυστερήσεων. Οι εκκλήσεις των επιστημόνων και των οικολογικών οργανώσεων ότι κάθε λεπτό καθυστέρησης στη λήψη άμεση μέτρων ενάντια στην αποψίλωση των δασών στοιχίζει στον πλανήτη την καταστροφή μιας δασικής έκτασης σε μέγεθος γηπέδου ποδοσφαίρου, όπως η ίδια η Κομισιόν αναγνώρισε, δεν πέρασαν τις κλειστές πόρτες των διαπραγματεύσεων με τους εκπροσώπους των παγκόσμιων βιομηχανιών στον αγροτικό τομέα.
Ενδεικτικό της μάχης που δινόταν το προηγούμενο διάστημα είναι ότι η Κομισιόν είχε δεχθεί πιέσεις από την κυβέρνηση Μπάιντεν αλλά και την Κίνα να καθυστερήσει η ισχύς του Κανονισμού με επιχείρημα ότι οι μεγάλες εταιρείες στην παραγωγή τροφίμων δεν προλαβαίνουν να συμμορφωθούν. Εκτός από τις ΗΠΑ, την καθυστέρηση ζήτησαν αρκετές κυβερνήσεις στην Ευρωπαϊκή Ένωση που αποτελούν και τις μεγάλες “αγορές” στις εισαγωγές προϊόντων που παράγονται σε αποψιλωμένα δάση, όπως της Γερμανίας, Αυστρίας και Πορτογαλίας.
Η χαρακτηριστική βολή δόθηκε με επιστολή που κατέθεσαν 28 ευρωπαϊκοί βιομηχανικοί όμιλοι, συμπεριλαμβανομένης της Ευρωπαϊκής Ομοσπονδίας Εμπορίου Ξυλείας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης Ζώων και Κρέατος, ζητώντας την αναβολή της εφαρμογής του κανονισμού.
Η καθυστέρηση είναι ζωτικής σημασίας για τα συμφέροντα των μεγάλων εταιρειών της Ευρώπης αλλά και του Καναδά, της Βραζιλίας και της Κίνας που επεξεργάζονται και εμπορεύονται τη συντριπτική πλειονότητα των εισαγωγών των εμπορευμάτων στην ΕΕ, αποκομίζοντας κέρδη δισεκατομμυρίων δολαρίων ευρώ κάθε χρόνο.
Οι οικολογικές οργανώσεις και οι φορείς προστασίας άγριας ζωής επιμένουν πως κάθε καθυστέρηση λήψης μέτρων φέρνει πιο κοντά τις κλιματικές καταστροφές. Όπως σημειώνουν στη νέα έκκληση τους προς τους Ευρωβουλευτές, φαινόμενα με μέγα πυρκαγιές σε όλο τον κόσμο, ξηρασία και πλημμύρες απειλούν την ζωή στον πλανήτη αλλά όπως φαίνεται τα μεγάλα συμφέροντα προτιμούν να καεί η ζωή στη γη μαζί με τα δάση παρά να αποχωριστούν ένα μικρό μερίδιο από τα κέρδη τους.
Όπως αναφέρουν μελέτες της ίδιας της Ε.Ε. κάθε χρόνος καθυστέρησης σημαίνει ότι περίπου 2.300 τετραγωνικά χιλιόμετρα δάσους θα καταστραφούν. Η άμεση επίπτωση είναι ότι θα προστεθούν στην ατμόσφαιρα 49 μεγατόνους εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου. ια να μεταφραστεί αυτό σε μια αναλογία, οι εκπομπές που προκύπτουν είναι ίσες με εκείνες των 18 εκατομμυρίων αυτοκινήτων – περισσότερες από όλα τα αυτοκίνητα της Ολλανδίας και της Αυστρίας μαζί.
