Η Δανία υποστηρίζει ότι ως τέλος του 2026 μπορεί να υπάρξει συμφωνία με τον Ντόναλντ Τράμπ για τη χρήση της Γροιλανδίας ως “στρατόπεδο” των Ηνωμένων Πολιτειών στον Αρκτικό κύκλο. Η πιθανότητα αυτή μπορεί να σημαίνει ότι η Γροιλανδία θα παραμείνει στην κυριαρχία της Δανίας ωστόσο δεν είναι όλοι ευτυχισμένοι με μια τέτοια συμφωνία στρατιωτικής αποίκισης. Ο λόγος είναι προφανής. Ο αμερικάνικος στρατός άφησε πίσω του “ένα τοξικό νεκροταφείο” που σήμερα, τουλάχιστον 30 χρόνια μετά την εγκατάλειψη των εκεί στρατιωτικών βάσεων από την περίοδο του Ψυχρού Πολέμου, αποκαλύπτει το μέγεθος της τεράστιας περιβαλλοντολογικής καταστροφής
“Οι Αμερικανοί είναι φίλοι μας αλλά…”
Εν μέσω των διαρκών διαπραγματεύσεων της Δανίας με τις ΗΠΑ η εφημερίδα Politiken αποκάλυψε με μια σημαντική έρευνα τη μεγάλη οικολογική καταστροφή που άφησαν στη γη της Γροιλανδίας οι αμερικάνικες -πυρηνικές- βάσεις που λειτουργούσαν στη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου με την πρώην Σοβιετική Ένωση. Περίπου 50 πυρηνικές στρατιωτικές βάσεις εικάζεται ότι λειτουργούσαν στη Γροιλανδία και τα απόβλητά τους έμειναν το καλά κρυμμένο μυστικό κάτω από το συμπαγή πάγο, χρόνια ολόκληρα μετά την εγκατάλειψή τους.
Οι πάγοι όμως άρχισαν να λιώνουν και η φρίκη αποκαλύφθηκε. Η έρευνα της εφημερίδας Politiken αποκάλυψε “εκατοντάδες βαρέλια με καύσιμο ντίζελ, ραδιενεργό νερό και βαρέα μεταλλα. Η “τοξική κληρονομιά” των ΗΠΑ στη Γροιλανδία είναι τα “επικίνδυνα απόβλητα”, γράφει η εφημερίδα.
Η έρευνα της εξέτασε τουλάχιστον 36 πρώην στρατιωτικές βάσεις και εγκαταστάσεις των ΗΠΑ στο νησί. Όπως αποδεικνύεται “οι εγκαταλελειμμένες τοποθεσίες περιέχουν εκατομμύρια λίτρα νερού χαμηλής ραδιενέργειας, καθώς και παλαιωμένες υποδομές, όπως σωλήνες, καλώδια, μπαταρίες οχημάτων, μεγάλος αριθμός βαρελιών ντίζελ που έχουν φθαρεί με την πάροδο του χρόνου και θρυμματισμένα φύλλα αμιάντου που βρίσκονται σε σωρούς κατά μήκος της ακτής, μέχρι εκεί που φτάνει το μάτι”. Η έρευνα δείχνει ότι πολλά από τα βαρέλια έχουν σκουριάσει, αυξάνοντας τον κίνδυνο διαρροής ρύπων στο περιβάλλον.
Η χαρτογράφηση στις πρώην αμερικανικές βάσεις και στρατιωτικές εγκαταστάσεις στο μεγαλύτερο νησί του κόσμου, αποτυπώνει με σοκαριστικές εικόνες την περιβαντολλλογική καταστροφή και τις επικίνδυνες επιπτώσεις για τη θαλάσσια ζωή.
“Τώρα οι ΗΠΑ θέλουν να επιστρέψουν σε αρκετές από αυτές τις βάσεις”, γράφει η εφημερίδα. “Όλα αυτά που βλέπετε είναι τα αμερικανικά αποφάγια”, δηλώνει στην έρευνα κάτοικος της περιοχής.
Η Αρκτική και ο Απώτατος Βορράς έχουν μεγάλη σημασία για τις ΗΠΑ και το ΝΑΤΟ. Επτά από τα οκτώ κράτη της Αρκτικής είναι σύμμαχοι του ΝΑΤΟ και στην περιοχή διεξάγονται τακτικά στρατιωτικές ασκήσεις. Όπως σημειώνει σε ανάλυση του το Atlantic Council το αμερικάνικο think tank που προωθεί τη βορεοανταλαντική συμμαχία, “η πρόσφατη ένταξη της Φινλανδίας και της Σουηδίας έχει ενισχύσει σημαντικά τη θέση του ΝΑΤΟ στην περιοχή”.
Τον Φεβρουάριο του 2026, το ΝΑΤΟ ξεκίνησε την επιχείρηση Arctic Sentry, μια στρατιωτική δραστηριότητα που ενισχύει περαιτέρω την αποτροπή και την άμυνά του σε όλη την περιοχή.
Τον Ιούνιο του 2026, το ΝΑΤΟ ίδρυσε τις Προωθημένες Ξηρές Δυνάμεις (FLF) Φινλανδίας, μια πολυεθνική στρατιωτική παρουσία που ενισχύει περαιτέρω τις βόρειες και ανατολικές πλευρές της Συμμαχίας.
Με αυτό το δεδομένο οι σχέσεις ανάμεσα σε ΗΠΑ και Δανία έχουν εξαιρετική σημασία και για το ΝΑΤΟ. Η ομάδα διαπραγμάτευσης για την παρουσία των ΗΠΑ στη Γροιλανδία συνεχίζει τις συζητήσεις της μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας και ως το τέλος του 2026 δηλώνεται πως θα υπάρξει συμφωνία. Οι ΗΠΑ θα ανοίξουν ξανά τις στρατωτικές βάσεις στη Γροιλανδία αλλά κανείς δεν γνωρίζει τι θα απογίνουν τα επικίνδυνα “στρατιωτικά αποφάγια” που άφησαν πίσω τους τη δεκεατία του ΄90. Όπως το έθεσαν οι κάτοικοι που ανησηχούν “Οι Αμερικανοί είναι φίλοι μας, αλλά…”.
