Τα «καλά» λόγια Ρούμπιο για την Ελλάδα, εκτός των άλλων, κόστισαν 4 δισεκατομμύρια σε οπλικά συστήματα που θα αγοράσει η χώρα μας από τις ΗΠΑ. Ενα διόλου ευκαταφρόνητο ποσόν, το οποίο πρέπει να προστεθεί στα δεκάδες άλλα δις. εξοπλιστικών προγραμμάτων της χώρας, που αρκετά εξ’ αυτών γίνονται υπό συνθήκες πλήρους αδιαφάνειας και με σοβαρά ερωτηματικά ως προς την σκοπιμότητα ορισμένων.
Παρ’ ότι ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών έφυγε από την Ελλάδα με γεμάτο το «πορτοφόλι» του, η αμερικανική πλευρά, έως τώρα, κωλυσιεργεί ως προς την «αποδέσμευση» οπλικών συστημάτων που ζητάει η ελληνική πλευρά, προκειμένου να εξοπλιστούν τόσο τα εκσυγχρονισμένα F-16 Viper, όσο και τα πολυδιαφημισμένα αμερικανικά αεροσκάφη 5ης γενιάς, F-35, τα οποία, καλώς εχόντων των πραγμάτων, θα αρχίσουν να παραδίδονται στις Ενοπλες Δυνάμεις της χώρας μας προς το τέλος της δεκαετίες.
Η πανάκριβη αγορά των συγκεκριμένων αεροσκαφών, όπως επίσης ο εκσυγχρονισμός του μεγαλύτερου τμήματος του στόλου των F-16 της Πολεμικής Αεροπορίας, πρέπει να προστεθεί στον ιλιγγιώδη «σεφτέ» που κάνουν οι Αμερικανοί από τους πτωχευμένους Ελληνες, με κύριο ωφελημένο βέβαια την αμερικανική εταιρεία, Lockheed Martin.
Δυστοκία
Σύμφωνα με την εφημερίδα, «Καθημερινή», «στους πυραύλους που εγκρίθηκαν, δεν περιλαμβάνονται τα όπλα που φέρει το ισραηλινό F-35 Adir, δηλαδή η ειδική έκδοση που διαμόρφωσε η Lockheed Martin για τις ανάγκες της ισραηλινής αεροπορίας. Τα ελληνικά αεροσκάφη θα αποκτήσουν κάποια όπλα που είναι διαδεδομένα στο μεγαλύτερο μέρος των αεροποριών που χρησιμοποιούν F-16 και F-35, ενώ δεν έχει εξασφαλιστεί ούτε η πρόσβαση στον πύραυλο αέρος- αέρος AIM-120D. Κάποιες πηγές μιλούν για διαπραγματεύσεις προκειμένου να εξασφαλιστεί και ο συγκεκριμένος πύραυλος, ωστόσο αυτές θα συνεχιστούν και σε δεύτερη φάση».
Κατά την εφημερίδα, «Το Βήμα», «σύμφωνα με ασφαλείς πληροφορίες, την Πέμπτη 8 Οκτωβρίου, το Γενικό Επιτελείο Αεροπορίας απέστειλε στις ΗΠΑ αίτημα LOR P&A (Letter of Request for Price and Availability). Με αυτό ζητείται να διευκρινιστεί ποια συστήματα μπορούν να αποδεσμευτούν προς την Ελλάδα, σε ποιες ποσότητες, με ποιους χρόνους παράδοσης και με ποιο κόστος».
Επισημαίνει, δε, πως «η Αθήνα βρίσκεται ακόμη στη φάση διερεύνησης των όρων απόκτησης των όπλων. Ως εκ τούτου, οι αναφορές σε επικείμενο αμερικανικό «πράσινο φως» δεν ισοδυναμούν με ολοκληρωμένη αποδέσμευση, πολλώ δε μάλλον με συμφωνημένη αγορά. Στην ελληνική λίστα περιλαμβάνονται οι πύραυλοι κρούσης μεγάλου βεληνεκούς JASSM-ER, οι ΑΙΜ- 120D AMRAAM και οι νεότεροι ΑΙΜ-260 JATM για αεροπορική μάχη, καθώς και οι AIM-9X, Harpoon και StormBreaker. Για τους επιτελείς στο ΥΠΕΘΑ, ο ΑΙΜ-260 αποτελεί προτεραιότητα».
Οπως αναφέρει η «Καθημερινή», «σημαντικό μέρος του πακέτου των 4 δισ. θα δαπανηθεί για την εν συνεχεία υποστήριξη (Follow-On Support) μαχητικών F-16 της Πολεμικής Αεροπορίας, ελικοπτέρων ΜH-60R του Πολεμικού Ναυτικού και των Black Hawk της Αεροπορίας Στρατού που θα αρχίσουν να παραδίδονται του χρόνου. Το μεγαλύτερο μέρος των 4 δισ. δολαρίων (σχεδόν 2,5 δισ. δολάρια) θα κατευθυνθεί στην αγορά ατρακτιδίων στόχευσης (sniper pods) κόστους σχεδόν 1,1 δισ., καθώς επίσης πυραύλων και βομβών διαφόρων τύπων».
Επικρίσεις για κωλυσιεργία
Με αφορμή τον «μπουναμά» των 4 δις. στον Μάρκο Ρούμπιο, επικριτικός εμφανίστηκε ο πρώην υφυπουργός Εξωτερικών, επί κυβέρνησης Κώστα Καραμανλή, Γιάννης Βαληνάκης. Σε ανάρτησή του στα social media, έγραψε: «Αφού οι ΗΠΑ σε αναγνωρίζουν ως «απαραίτητο, πιστό και στρατηγικό σύμμαχο» και τους παρέχεις απλόχερα βάσεις, δικαιούσαι να αξιώσεις κρίσιμα ανταλλάγματα στήριξης απέναντι στα «νταηλίκια» του αναξιόπιστου γείτονα – «συμμάχου». Κι επειδή, παρά τις διαβεβαιώσεις Ρούμπιο, μια τουρκική επίθεση δεν είναι «αδιανόητη», θα έπρεπε:
-Να πιεστεί η Τουρκία να εγκαταλείψει φαντασιώσεις για αποστρατιωτικοποίηση των νησιών μέσω και του εκ νέου ελλιμενισμού αμερικανικών σκαφών (και μεταστάθμευσης αεροσκαφών) στο Αν. Αιγαίο (όπως γινόταν στο παρελθόν και επιβάλλουν οι ανάγκες του ΝΑΤΟ).
-Να εμπεδωθεί σταθερό ελληνικό ποιοτικό προβάδισμα όχι μόνο σε μαχητικά αεροσκάφη (F35) αλλά με αμερικανική αποδέσμευση των απαραίτητων εξοπλισμών (πυραύλων μακρού πλήγματος JASSM- ER, AIM260) -αντίθετα με την τρέχουσα κωλυσιεργία.
-Να στηριχτούν από τις ΗΠΑ έμπρακτα και χωρίς ελληνικές εκπτώσεις στην ελληνική ΑΟΖ, ενεργειακά σχέδια όπως το καλώδιο GSI ή νότια της Κρήτης. Να αναβαθμιστεί το σχήμα 3+1 (σ.σ. Ελλάδα, Κύπρος, Ισραήλ + ΗΠΑ) σε αξιόπιστη αμυντική σύμπραξη. Να διευρυνθεί η αμερικανική αμυντική υποστήριξη της Κύπρου με τη σταδιακή μετεξέλιξη των εκεί βρετανικών βάσεων σε αμερικανο – κυπριακές».
Σκάνδαλο;
Στα παραπάνω εξοπλιστικά, πρέπει να προστεθεί και ένα από τα τελευταία «δωράκια» που έκανε η Αθήνα στην Ουάσιγκτον. Το έργο του εκσυγχρονισμού παλαιών μαχητικών, F-16 Block 50, που, ακόμα και οι κυβερνήσεις Μητσοτάκη, κρατούσαν στο συρτάρι τους και δεν αποφάσιζαν να εγκρίνουν επί σειρά αρκετών ετών.
Οι πιέσεις ήταν αφόρητες και τα δημοσιεύματα από τα – φίλα προσκείμενα σε εξοπλιστικά συμφέροντα – συνεχή και επίμονα. Κατ’ άλλους, το έργο θεωρείται σκανδαλώδες, εκτός των άλλων, για λόγους κόστους, αλλά και σκοπιμότητας. Οι υπέρμαχοί του, ισχυρίζονται ότι έτσι αυξάνεται η αεροπορική ισχύς της χώρας.
Ετσι, θα προχωρήσει η αναβάθμιση των 37 F-16 Block 50. Ενα ακόμα σημαντικό έργο που παίρνει η Lockheed Martin, μαζί με τα sniper pods, τα F-35, αλλά και τον – άκρως αναγκαίο για την ΠΑ – εκσυγχρονισμό 82 F-16 Block 52+ και Block 52+ Advanced σε Viper. Το τελευταίο πρόγραμμα, που κλείστηκε επί κυβέρνησης Τσίπρα, κανονικά πρέπει να ολοκληρωθεί στο τέλος του 2027, αν και σημειώθηκαν καθυστερήσεις.
Υποστήριξη σε αεροσκάφη που έλεγαν ότι θα πουλούσαν
Τώρα, το «πακέτο Ρούμπιο» περιλαμβάνει και την αναβάθμιση των παλαιότερων F-16 Block 50 σε διαμόρφωση Viper, καθώς και την υποστήριξη των ακόμα πιο παλιών αεροσκαφών, F- 16 Block 30.
Να σημειωθεί ότι ο υπουργός Αμυνας, Νίκος Δένδιας, έλεγε ότι πρέπει να απαλλαγούμε από αυτά Block 30. Τι συνέβη τώρα, άλλαξε γνώμη, ή πιάνουν τόπο οι πιέσεις της Lockheed Martin τόσο για τα Block 50 όσο και για τα Block 30;
«Πρέπει να κάνουμε πολύ πιο βαθιά πράγματα, καταρχάς πρέπει να ομογενοποιήσουμε τους τύπους των αεροσκαφών μας, έχουμε «ένα κάρο» τύπους αεροπλάνων, έχουμε F-4, έχουμε Mirage 2000-5, έχουμε F-16 Block 30, έχουμε F-16 Block 50, έχουμε F16 Block 52, έχουμε F- 16 Viper, έχουμε Rafale. Δε γίνεται έτσι. (…) Τα F-16 Block 30 πρέπει να πωληθούν», έλεγε χαρακτηριστικά ο ίδιος σε συνέντευξή του στις 25 Μαρτίου 2024.
Σοβαρά ερωτηματικά για το κόστος
Ακρως ενδιαφέρον, επίσης, έχουν τα στοιχεία που έχουν γίνει γνωστά έως τώρα για το κόστος του εκσυγχρονισμού των 37 F-16 Block 50. Υπολογίζεται, σύμφωνα με πληροφορίες, στο 1,05 δισ. ευρώ. Και όμως, το πρόγραμμα που αφορά τα πάρα πολύ περισσότερα αεροσκάφη (82) F-16 Block 52+ και Block 52+ Advanced, υπολογίζεται σε μόλις λίγα περισσότερα χρήματα. Σε 1,528 δισ. δολάρια (περίπου 1,232 δισ. ευρώ). Μια σύγκριση που γεννά εύλογα ερωτηματικά ως προς το κόστος της αναβάθμισης του παλαιότερου Block 50.
Ως όλα δείχνουν, μάλιστα, οι Αμερικανοί επιδιώκουν να φουσκώσουν περαιτέρω τον λογαριασμό. Οπως χαρακτηριστικά αναφέρει «το Βήμα», «προέκυψε σημαντική χρηματική διαφορά ανάμεσα στο ποσό που μπορεί να δώσει η Ελλάδα (περί το 1 δισ. ευρώ) και τις απαιτήσεις των ΗΠΑ». Ως γνωστόν, το πρόγραμμα εντάχθηκε στον Μακροπρόθεσμο Προγραμματισμό Αμυντικών Εξοπλισμών (ΜΠΑΕ) 2025-2036 την άνοιξη του 2025, με κόστος 1 δισ. ευρώ, εγκρίθηκε από το Κυβερνητικό Συμβούλιο Εθνικής Ασφαλείας (ΚΥΣΕΑ), τον Μάρτιο του 2026, ενώ οι αξιώσεις της αμερικανικής πλευράς ανέρχονταν στα 1,5 δισ..
