Σε μια από τις μεγαλύτερες υποθέσεις μυστικής αλλά και ιδιωτικής διπλωματίας έχει αναδειχθεί από τον Κυριάκο Μητσοτάκη η υπόθεση των Γλυπτών του Παρθενώνα με τον πρωθυπουργό να δίνει τα ρέστα του προκειμένου να αυτοπαρουσιαστεί μέσα από την επικοινωνιακή καταιγίδα των συστημικών ΜΜΕ στον «ήρωα» που έφερε πίσω στην Ελλάδα τα Γλυπτά του Παρθενώνα που έκλεψε ο λόρδος Έλγιν.
Εδώ και τουλάχιστον τέσσερα χρόνια ο Κυριάκος Μητσοτάκης με συστηματικό τρόπο προετοιμάζει το έδαφος προκειμένου η λευκή πετσέτα που πετάει η κυβέρνηση όσον αφορά στο ιδιοκτησιακό καθεστώς των Γλυπτών του Παρθενώνα να παρουσιαστεί ως η μεγαλύτερη επιτυχία του Μητσοτάκη, μια επιτυχία που θα τον αναδείξει σε μεγάλο παίκτη και ιστορικό πολιτικό πρόσωπο.
Η πραγματικότητα είναι, βέβαια, τελείως διαφορετική καθώς ο Κυριάκος Μητσοτάκης εδώ και τέσσερα χρόνια έχει ρίξει στον κάλαθο των αχρήστων την πάγια εθνική θέση της χώρας που δεν είναι άλλη από το ότι ο λόρδος Έλγιν έκλεψε τα Γλυπτά του Παρθενώνα τα οποία αποτελούν ιδιοκτησία του ελληνικού κράτους και πρέπει να επιστρέψουν στον τόπο τους.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης με προσωπική του απόφαση, χωρίς καμιά ενημέρωση προς τα πολιτικά κόμματα και τον ελληνικό λαό για τις μυστικές συζητήσεις που κάνει εδώ και τέσσερα χρόνια με τις κατά καιρούς βρετανικές κυβερνήσεις και το βρετανικό μουσείο, επέλεξε μια ενδοτική στάση στην πρεμούρα του να αποθεωθεί καθώς η κυβερνητική θέση δεν κάνει λόγο για «επιστροφή» αλλά για «επανένωση» των Γλυπτών του Παρθενώνα.
Μάλιστα ο πρωθυπουργός το είπε ξεκάθαρα σε συνέντευξή του στις 24 Σεπτεμβρίου 2024 στο CNN και τη δημοσιογράφο Κριστιάν Αμανπούρ: «μιλάμε για επανένωση, όχι για επιστροφή».
Τι είναι το «The Parthenon Project» του μεγιστάνα Λέφα
Στο μυστικό αλισβερίσι του Κυριάκου Μητσοτάκη συμμετέχουν, όμως, και ιδιώτες μέσω του Οργανισμού «The Parthenon Project» που έχει συστήσει ο εφοπλιστής Τζον Λέφας, στο συμβούλιο του οποίου συμμετέχουν 8 πρόσωπα εκ των οποίων δύο μόνο είναι Έλληνες και οι άλλοι έξι είναι Βρετανοί, λόρδοι, μια βαρόνη μια δημοσιογράφος και ένας ηθοποιός.
Οι δύο Έλληνες που συμμετέχουν στο συμβούλιο του «The Parthenon Project» είναι οι καθηγητές Στάθης Καλύβας και Νίκος Αλιβιζάτος.
Ο μεγιστάνας Τζον Λέφας είναι επιχειρηματίας και ιδιοκτήτης της πολυεθνικής εταιρίας παραγωγής πλαστικών Ingenia Polymers και έχει περάσει μεγάλο μέρος της ζωής του στον Καναδά, τις ΗΠΑ και το Ηνωμένο Βασίλειο.
Η εμπλοκή του Τζον Λέφα με το θέμα των Γλυπτών του Παρθενώνα άρχισε το 2009 και η γραμμή που έχει δώσει και προωθεί είναι αυτό της «επανένωσης» και όχι της «επιστροφής».
Στην ιστοσελίδα που διαθέτει περιγράφεται αναλυτικά το πώς θα γίνει η «επανένωση» και μάλιστα με τέτοια λεπτομέρεια που παρουσιάζονται ακόμα και οι αρχαιότητες που θα μεταφερθούν από την Ελλάδα στο βρετανικό μουσείο.
Στο συμβούλιο του «The Parthenon Project» συμμετέχουν οι εξής:
- Ο λόρδος Εντ Βέιζι πρώην υπουργός Πολιτισμού
- Ο Μπεν Μπράντσο πρώην γραμματέας Πολιτισμού και βουλευτής των Εργατικών Former
- Ο Στίβεν Φράι, κωμικός ηθοποιός, συγγγραφέας και σκηνοθέτης
- Η Σάρα Μπάξτερ, δημοσιογράφος
- Ο Μάικλ Ντομπς, μέλος της Βουλής των Λόρδων, που έγινε ευρύτερα γνωστός για την τριλογία του House of Cards που ήταν η «μήτρα» για τη δημιουργία της δημοφιλέστατης αμερικανικής σειράς με πρωταγωνιστές τον Κέβιν Σπέισι και τη Ρόμπιν Ράιτ
- Η Κάθριν Μάιερ, βαρόνη και μέλος της Βουλής των Λόρδων
- Ο Στάθης Καλύβας καθηγητής στο Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης και Διεθνών Σχέσεων του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης
- Ο Νίκος Αλιβιζάτος, ομότιμος καθηγητής Συνταγματικού Δικαίου στη Νομική Σχολή του ΕΚΠΑ
Η πρόταση για την «επανένωση» με ανταλλαγή αρχαιοτήτων
Μια απλή περιήγηση στην ιστοσελίδα του «The Parthenon Project» είναι αποκαλυπτική για τη «λύση» που προωθεί ο Κυριάκος Μητσοτάκης περί «επανένωσης» και όχι «επιστροφής», λύση που παρουσιάζεται ως «win – win» και προβλέπει επί της ουσίας ότι η Ελλάδα θα ξεχάσει το αίτημα της επιστροφής των Γλυπτών του Παρθενώνα καθώς η Βρετανία δεν αναγνωρίζει την ιδιοκτησία τους από το ελληνικό κράτος.
Η «λύση» έχει τέσσερα σημεία και συγκεκριμένα:
- Το Βρετανικό Μουσείο είναι ένα «μουσείο του κόσμου» και οι αρχαίοι ελληνικοί θησαυροί παίζουν σημαντικό ρόλο εκεί. Η πολιτιστική μας συνεργασία θα δει ελληνικά αριστουργήματα να αποστέλλονται στο Βρετανικό Μουσείο για την επιμέλεια επισκεπτών εκθέσεων παγκόσμιας κλάσης, με δυνατότητες δημιουργίας εισοδήματος.
Αυτό θα μπορούσε να περιλαμβάνει αντικείμενα που δεν έχουν ξαναδεί εκτός Ελλάδας, όπως η 3.600 ετών Μάσκα του Αγαμέμνονα, το «Παιδί του Κριτίου» και άλλα αντικείμενα από το Μουσείο της Ακρόπολης που χρονολογούνται από την περίοδο πριν την κατασκευή του Παρθενώνα.
Η έκθεση τέτοιων αντικειμένων θα προσέλκυε το κοινό στο Βρετανικό Μουσείο και θα πρόσφερε στους επισκέπτες ένα παράθυρο σε μια συναρπαστική και σημαντική περίοδο στην παγκόσμια ιστορία.
2. Τα Γλυπτά του Παρθενώνα στο Βρετανικό Μουσείο θα επανενωθούν ως πλήρες καλλιτεχνικό έργο στο Μουσείο της Ακρόπολης Τα Γλυπτά του Παρθενώνα είναι ένα ενιαίο έργο τέχνης που αυτή τη στιγμή εκτίθεται σε κατακερματισμένη κατάσταση. Η συμφωνία μας θα περιλαμβάνει την επανένωση των Γλυπτών του Παρθενώνα, που σήμερα στεγάζονται στο Βρετανικό Μουσείο, πίσω στην Αθήνα – το μέρος όπου γεννήθηκαν. Θα εκτίθενται στο Μουσείο της Ακρόπολης ως ένα πλήρες καλλιτεχνικό έργο συνεπές με το όραμα των δημιουργών του.
3. Θα δημιουργηθεί ένα μη κερδοσκοπικό Ίδρυμα μεταξύ του Ηνωμένου Βασιλείου και της Ελλάδας
Για την υποστήριξη της πολιτιστικής συνεργασίας, θα δημιουργηθεί ένα κοινό Ελληνο-Βρετανικό Ίδρυμα για τη χρηματοδότηση ενός μακροπρόθεσμου προγράμματος υποτροφιών και ευρύτερων εκπαιδευτικών και πολιτιστικών δραστηριοτήτων προς όφελος των νέων στο Ηνωμένο Βασίλειο και την Ελλάδα.
Το Ίδρυμα θα διοικείται από ισάριθμους διορισμένους από την Ελλάδα και το Ηνωμένο Βασίλειο και θα εκπροσωπεί τα συμφέροντα και των δύο εθνών, δίνοντας προτεραιότητα στα οφέλη για τους νέους.
Θα προσελκύσει υποστηρικτές και δωρητές από όλο τον κόσμο για τη χρηματοδότηση ενός προγράμματος υποτροφιών, ανταλλαγών φοιτητών και εκπαιδευτικών προγραμμάτων, καθώς και επιχορηγήσεων για μουσεία και στις δύο χώρες. Αυτά θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για την ανακατασκευή και την ανακαίνιση της Πινακοθήκης Duveen του Βρετανικού Μουσείου ως νέας Ελληνικής Πινακοθήκης και για την ανακαίνιση του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου της Ελλάδας.
Ο στόχος είναι να συγκεντρωθούν 20 έως 30 εκατομμύρια λίρες ως χρηματοδότηση εκκίνησης και να αναπτυχθούν επακόλουθες ροές χρηματοδότησης για τις δραστηριότητες του Ιδρύματος.
4. Η προτεινόμενη συμφωνία πολιτιστικής εταιρικής σχέσης θα μπορούσε να επιτευχθεί εντός του ισχύοντος νομικού πλαισίου, συμπεριλαμβανομένου του νόμου του Βρετανικού Μουσείου του 1963.
Καθώς οι συζητήσεις για την ιδιοκτησία είχαν παρεμποδίσει την επίλυση στο παρελθόν, το «The Parthenon Project» προτείνει και οι δύο πλευρές να «συμφωνήσουν ότι διαφωνούν» και να αναγνωρίσουν ότι επί του παρόντος δεν υπάρχει μια συμφωνημένη θέση σχετικά με την ιδιοκτησία των Γλυπτών του Παρθενώνα.
Η συμφωνία δεν θα προβλέπει διάθεση των Γλυπτών του Παρθενώνα αλλά μια μακροπρόθεσμη, win win συνεργασία. Στην καρδιά της, η πολιτιστική συνεργασία και το ίδρυμα δημιουργούν οφέλη και ευκαιρίες για το Ηνωμένο Βασίλειο και την Ελλάδα – και ιδιαίτερα για τους νέους μας.
Γεραπετρίτης και Μενδώνη χειροκρότησαν τη λύση του μεγιστάνα Λέφα
Ο Οργανισμός «The Parthenon Project» στις 30 Σεπτεμβρίου 2024 παρουσίασε σε εκδήλωση στην Αθήνα τη λύση win win της επανένωσης με χειροκροτητές τον υπουργό Εξωτερικών, Γιώργο Γεραπετρίτη, και την υπουργό Πολιτισμού, Λίνα Μενδώνη.
Στόχος της εκδήλωσης ήταν να αρχίσει να εμφανίζεται στα ελληνικά ΜΜΕ ο νομικός όρος «παρακαταθήκη» προκειμένου να αρχίσει το επικοινωνιακό μασάζ περί δήθεν επιστροφής των Γλυπτών του Παρθενώνα στην Αθήνα.
Το στίγμα έδωσε στην ομιλία του ο καθηγητής Νίκος Αλιβιζάτος, μέλος του συμβουλίου του «The Parthenon Project».
Και η ομιλία του ήταν απολύτως αποκαλυπτική και σαφής: «η ιδέα της λύσης win-win ήταν να παραμερίσουμε το ζήτημα ιδιοκτησίας και να έχουμε μια πολύ ρεαλιστική εξέλιξη», περιγράφοντας τον όρο «κατάθεση – deposit», που όπως είπε «θα πρέπει να μεταφράσουμε αυτή τη λέξη στα ελληνικά, ως “παρακαταθήκη”».
Το κόλπο με την προβληματική «παρακαταθήκη»
Ο Νίκος Αλιβιζάτος δύο μήνες μετά την εκδήλωση του «The Parthenon Project» και αφού ολοκληρώθηκε η επίσημη επίσκεψη Μητσοτάκη στη Βρετανία μίλησε την Τετάρτη 4 Δεκεμβρίου 2024 στο δημόσιο ραδιόφωνο και σαφέστατα παραδέχθηκε ότι η λύση που προκρίνεται προυποθέτει ότι η Ελλάδα δεν πρόκειται να θέσει ζήτημα ιδιοκτησίας για τα Γλυπτά του Παρθενώνα και απλώς αναζητούνται οι κατάλληλες λέξεις για το ντιλ Μητσοτάκη.
Όπως εξήγησε το μέλος της Συμβουλευτικής Επιτροπής του «The Parthenon Project» δύο πράγματα δεν μπορούν να γίνουν:
- Η Αγγλία να παραδεχθεί ότι έκλεψε τα Γλυπτά του Παρθενώνα και να τα επιστρέψει στην Ελλάδα
- Η Ελλάδα να αποδεχθεί τον δανεισμό των Γλυπτών, πράγμα που θα σήμαινε ότι αποδέχεται ότι ανήκουν στην ιδιοκτησία της Αγγλίας
Οπότε, η κατάλληλη λέξη για να πανηγυρίζει ο Μητσοτάκης με επικοινωνιακή καταιγίδα από τα φιλοκυβερνητικά ΜΜΕ, είναι ο όρος «παρακαταθήκη», ο οποίος, όμως, είναι και αυτός είναι προβληματικός.
Όπως χαρακτηριστικά είπε ο Νίκος Αλιβιζάτος:
«Στην παρακαταθήκη δεν χρειάζεται αυτός που παρακαταθέτει να είναι κύριος. Μπορεί να είναι τρίτος. Εγώ δηλαδή μπορώ να το έχω πάρει από το Παλέρμο με τον Α ή Β ή Γ τρόπο ως συλλέκτης, ως τρίτος και να το δώσω στην Ελλάδα να το φυλάει, χωρίς να είναι προφανές ότι εγώ είμαι που το δίνω, είμαι κύριος. Άρα, αν υπογράψουμε μια συμφωνία η οποία προσδιορίζει τη συναλλαγή ως παρακαταθήκη, αυτό σημαίνει ότι δεν αναγνωρίζουμε στον καταθέτη την ιδιότητα του ιδιοκτήτη.
Όμως, σημαίνει ταυτόχρονα και κάτι δυσάρεστο: ότι στην παρακαταθήκη ο καταθέτης έχει δικαίωμα να το πάρει πίσω όποτε θέλει (…). Έχουμε πάγια νομολογία από πολλά πολλά χρόνια ότι δεν συνιστά αναγνώριση κυριότητας. Συνεπώς, αυτό μπορεί να γίνει, αλλά είμαστε εκτεθειμένοι στο ότι αύριο μπορεί να αλλάξουν τα πράγματα…»
