Του Ζαφείρη Χατζηδήμου
Η πτώση της γαλλικής κυβέρνησης την Τετάρτη φέρνει τον Πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν αντιμέτωπο με μια διογκούμενη πολιτική και οικονομική κρίση, η οποία απειλεί να προκαλέσει ισχυρούς κλυδωνισμούς στην ευρωζώνη. Μετά από έντονες αντιπαραθέσεις στη Γαλλική Εθνοσυνέλευση, 331 από τους 577 βουλευτές ψήφισαν υπέρ της αποπομπής του Πρωθυπουργού Μισέλ Μπαρνιέ σε μια πρόταση δυσπιστίας, απορρίπτοντας τον αυστηρό προϋπολογισμό που είχε προτείνει για τη μείωση των τεράστιων δημοσιονομικών ελλειμμάτων.
Με την επίσημη παραίτησή του, ο Μπαρνιέ θα γράψει ιστορία ως ο πρωθυπουργός με τη συντομότερη θητεία στη σύγχρονη Γαλλική Δημοκρατία και ο πρώτος που εκδιώκεται από τη Βουλή μετά το 1962.
Το πολιτικό χάος έχει φέρει στο προσκήνιο αιτήματα για παραίτηση και του ίδιου του Μακρόν, μια κίνηση που θα αποτελούσε σχεδόν πρωτοφανές γεγονός στη γαλλική πολιτική σκηνή. Το Μέγαρο των Ηλυσίων ανακοίνωσε ότι ο πρόεδρος θα απευθυνθεί στο έθνος την Πέμπτη το βράδυ.
Η Μαρίν Λεπέν, ηγέτιδα της ακροδεξιάς, προειδοποίησε πως ο Μακρόν, αν δεν παραιτηθεί, «θυσιάζει τη Γαλλία εξαιτίας της ματαιοδοξίας του». Εν τω μεταξύ, η Ματίλντ Πανού από την «Ανυπότακτη Γαλλία» του αριστερού συνασπισμού του Μελανσόν χαρακτήρισε την πτώση της κυβέρνησης ως ήττα για όλες τις πολιτικές του Μακρόν.
Η κρίση, που εν μέρει πυροδοτήθηκε από την αιφνίδια προκήρυξη πρόωρων εκλογών το καλοκαίρι, έχει κορυφωθεί, με τον Μακρόν να παραμένει μέχρι στιγμής στο περιθώριο. Πλέον, θα πρέπει να προτείνει έναν νέο πρωθυπουργό που να μπορεί να εξασφαλίσει σταθερότητα, αποδεικνύοντας ότι η δεύτερη μεγαλύτερη οικονομία της ΕΕ παραμένει λειτουργική.
Ο Μπαρνιέ, από την πλευρά του, κατηγόρησε τους βουλευτές για ανευθυνότητα, δηλώνοντας ότι η αποσταθεροποίηση των θεσμών δεν μπορεί να είναι λύση σε μια περίοδο πολλαπλών κρίσεων. Ωστόσο, η πολιτική αστάθεια φαίνεται αξεπέραστη, με το κοινοβούλιο βαθιά διχασμένο και τον Μακρόν να αδυνατεί να προκηρύξει εκλογές πριν από το καλοκαίρι του 2025.
Η Γαλλία εισέρχεται σε αχαρτογράφητα ύδατα. Η έλλειψη προϋπολογισμού απειλεί τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα, με τις αγορές να θεωρούν τη χώρα εξίσου επικίνδυνη επένδυση με την Ελλάδα. Η κρίση λαμβάνει επικίνδυνες διαστάσεις για την Ευρώπη, η οποία καλείται να διαχειριστεί παγκόσμιες προκλήσεις χωρίς ισχυρή ηγεσία, καθώς και η Γερμανία βρίσκεται σε εσωτερική αναταραχή.
Ο ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΠΟΥ ΕΦΕΡΕ ΤΗΝ ΠΤΩΣΗ
Ο προϋπολογισμός της Γαλλίας που προτάθηκε για το 2025 από την κυβέρνηση Μισέλ Μπαρνιέ είχε στόχο τη μείωση του δημοσιονομικού ελλείμματος και τη σταθεροποίηση του χρέους της χώρας, το οποίο έχει αυξηθεί δραματικά τα τελευταία χρόνια λόγω της πανδημίας, του πληθωρισμού και της οικονομικής επιβράδυνσης. Οι βασικοί άξονες του προϋπολογισμού περιλάμβαναν:
Περικοπές σε κοινωνικά επιδόματα και συντάξεις:
Υπήρχε πρόβλεψη για αναθεώρηση του συστήματος συντάξεων και σταδιακή αύξηση της ηλικίας συνταξιοδότησης.
Αναδιοργάνωση της αγοράς εργασίας
Ενίσχυση της ευελιξίας στις εργασιακές σχέσεις.
Παροχή κινήτρων για αύξηση της απασχόλησης και μείωση της ανεργίας, ειδικά μεταξύ των νέων (σ.σ. Γάλλοι εργαγολόγοι είχαν επισημάνει ότι τα σχέδια αυτά ήταν αόριστα, χωρίς σχεδιασμό και θα οδηγήσουν σε χάος τις κοινωνικές ομάδες των νέων)
Περικοπές Δημόσιων Δαπανών
Μείωση των δαπανών κατά 40 δισεκατομμύρια ευρώ:
Οι περικοπές αφορούσαν κυρίως μη παραγωγικές δαπάνες και λειτουργικά έξοδα των υπουργείων. Το Υπουργείο Άμυνας και το Υπουργείο Υγείας θα υπέστησαν μικρότερες μειώσεις, αλλά το Υπουργείο Παιδείας και τα κοινωνικά προγράμματα επηρεάστηκαν περισσότερο. Η μείωση αυτή κρίθηκε απαραίτητη για τη συγκράτηση του προϋπολογισμού κάτω από τα 500 δισεκατομμύρια ευρώ.
Αυξήσεις Φορολογικών Εσόδων
Νέα φορολογικά μέτρα ύψους 20 δισεκατομμυρίων ευρώ: Αυξήσεις φόρων σε υψηλά εισοδήματα και περιουσίες.
Νέες εισφορές στις μεγάλες επιχειρήσεις και τις πολυεθνικές.
Πρόσθετη επιβολή πράσινων φόρων με στόχο τη μείωση των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα.
Φορολογικές επιβαρύνσεις στους ενεργειακούς κολοσσούς:
Οι εταιρείες ενέργειας κλήθηκαν να συνεισφέρουν έκτακτες εισφορές λόγω των υψηλών κερδών που απέκτησαν από την αύξηση των τιμών ενέργειας.
Στόχοι για το Έλλειμμα και το Χρέος
Μείωση του ελλείμματος: Από 6,1% του ΑΕΠ το 2024 στο 4,9% το 2025. Το έλλειμμα είχε φτάσει σε επικίνδυνα επίπεδα, ξεπερνώντας τους ευρωπαϊκούς κανόνες.
Χρέος: Επιδίωξη για σταθεροποίηση του δημόσιου χρέους στο 112% του ΑΕΠ, με σταδιακή μείωσή του τα επόμενα χρόνια.
Επενδύσεις και Διαρθρωτικές Αλλαγές
Παράλληλα με τη λιτότητα, υπήρξε πρόβλεψη για επενδύσεις στην πράσινη μετάβαση και την ψηφιακή οικονομία:Δέκα δισεκατομμύρια ευρώ σε έργα υποδομών για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής.
Υποστήριξη της βιομηχανικής ανάπτυξης μέσω επιδοτήσεων και φορολογικών κινήτρων για εταιρείες τεχνολογίας.
