Του Ζαφείρη Χατζηδήμου
Σε μια περίοδο που η γεωπολιτική θερμοκρασία στην Ανατολική Μεσόγειο και τη Μέση Ανατολή ανεβαίνει επικίνδυνα, η πρόσφατη συνάντηση του Κυριάκου Μητσοτάκη με τον Βενιαμίν Νετανιάχου στο Τελ Αβίβ αποκάλυψε με σαφήνεια τον στρατηγικό αναπροσανατολισμό της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής. Πέρα από τα ενεργειακά και τις τεχνολογικές συνεργασίες, η έμφαση στη στρατιωτική σύμπραξη, η κοινή ανησυχία για την Τουρκία και η «ελεγχόμενη ρήξη» στο Παλαιστινιακό αναδεικνύουν ότι οι δύο χώρες λειτουργούν πλέον ως γεωστρατηγικοί σύμμαχοι απέναντι σε κοινούς αντιπάλους, σε ένα ρευστό και πολλαπλώς επικίνδυνο περιβάλλον, όπως αυτό της Ανατολικής Μεσογείου.
Οι δύο ηγέτες έδωσαν ιδιαίτερη έμφαση στη στρατιωτική συνεργασία, με τον Μητσοτάκη να ζητά της επιτάχυνση των διαδικασιών για την προμήθεια προηγμένων ισραηλινών οπλικών συστημάτων, όπως drones, πυραυλικά συστήματα αεράμυνας και αντιαρματικά όπλα, με στόχο την αναβάθμιση της ελληνικής αμυντικής ισχύος έναντι της αυξανόμενης τουρκικής προκλητικότητας. Σύμφωνα με πληροφορίες, ο Νετανιάχου σχολίασε με νόημα ότι «η ισχύς δεν είναι επιλογή αλλά ανάγκη». Επίσης συμφωνήθηκε να προχωρήσει με γοργότερους ρυθμούς η ενίσχυση των στρατιωτικών βιομηχανικών συμπαραγωγών μεταξύ Ελλάδας και Ισραήλ, κάτι που χαρακτηρίστηκε ως στρατηγική επιλογή και από τις δύο πλευρές.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον είχε η συζήτηση για τα ενεργειακά ζητήματα, όπου επικυρώθηκε η κοινή δέσμευση για την ταχεία προώθηση του ηλεκτρικού καλωδίου GSI (Great Sea Interconnector) μεταξύ Ελλάδας-Κύπρου-Ισραήλ. Ο Νετανιάχου εξέφρασε την πλήρη στήριξή του στο έργο, επισημαίνοντας τη γεωπολιτική του σημασία για την ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης, ειδικά εν μέσω των απρόβλεπτων εξελίξεων που αφορούν τον πόλεμο Ουκρανίας-Ρωσίας και τον διχασμό στη Δύση.
Επιπλέον, συμφωνήθηκε η συνέχιση των προσπαθειών για τον οικονομικό διάδρομο IMEC, που συνδέει την Ινδία, τη Μέση Ανατολή και την Ευρώπη, με την Ελλάδα και το Ισραήλ να αναλαμβάνουν πρωταγωνιστικό ρόλο στην προώθηση και υλοποίηση του έργου.
Αρνητικός ο Νετανιάχου για την Γάζα
Η κατάσταση στη Γάζα και ευρύτερα το Παλαιστινιακό απασχόλησε επίσης τους δύο ηγέτες. Ο Έλληνας πρωθυπουργός εξέφρασε την ανάγκη αυστηρής τήρησης της εκεχειρίας και επεσήμανε τη σημασία της προώθησης μιας βιώσιμης λύσης δύο κρατών, η οποία θα διασφαλίζει τόσο την ασφάλεια του Ισραήλ όσο και τη βιωσιμότητα ενός ανεξάρτητου Παλαιστινιακού κράτους.
Ο Νετανιάχου τόνισε, από την πλευρά του, ότι το Ιράν παραμένει στρατηγικός κίνδυνος για την ασφάλεια της ευρύτερης περιοχής της Μέσης Ανατολής και πως, μετά την επίθεση της 7ης Οκτωβρίου του 2023 κατά αμάχων Ισραηλινών, είναι πολύ δύσκολο να επανέλθει η Γάζα στο προηγούμενο καθεστώς (status quo ante).

«Κοινός αντίπαλος» πλέον η Τουρκία
Ιδιαίτερη ένταση είχε η συζήτηση για την Τουρκία, με τον Μητσοτάκη να ενημερώνει αναλυτικά τον Ισραηλινό πρωθυπουργό για τις πρόσφατες τουρκικές ενέργειες στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο, ζητώντας ευθέως τη στήριξη του Ισραήλ τόσο διμερώς όσο και σε ευρύτερο πλαίσιο μέσω ΗΠΑ. Πληροφορία που δείχνει πως η Ελλάδα «αναθεωρεί» τα «ήρεμα νερά» και την πολιτική κατευνασμού στην Αγκυρα. Μετά τα απανωτά φιάσκο εκ μέρους της Ελλάδας.
Ο Νετανιάχου υπογράμμισε την αλληλεγγύη του προς την Ελλάδα και εξέφρασε με ειρωνικό τόνο την ανησυχία του για την αυξανόμενη τουρκική επιρροή στη Συρία, λέγοντας χαρακτηριστικά: «Τώρα έχουμε κι εμείς κοινά σύνορα με την Τουρκία», αναφερόμενος στην πρόσφατη ανάληψη της εξουσίας από τον Αχμεντ Αλ Σάραα (σ.σ. γνωστός και ως “Αλ Γκολάνι” και όχι “Αλ Τζουλάνι”), τον οποίο χαρακτήρισε ως: «παιδί της Τουρκίας».
Το Κυπριακό ζήτημα επίσης απασχόλησε τους δύο ηγέτες, με τον Νετανιάχου να εκφράζει την εκτίμησή του για την Κύπρο, χαρακτηρίζοντάς την ως «σημαντικό σύμμαχο και αδελφό κράτος» για την ειρήνη στην περιοχή, καθώς και στρατηγικό βάθος για την άμυνα του Ισραήλ, μια θέση που, όπως ανέφερε, συμμερίζεται και η Αίγυπτος. Ο Μητσοτάκης από την πλευρά του, αναφέρθηκε στις τελευταίες εξελίξεις και τις δυσκολίες στην εξεύρεση λύσης, τονίζοντας τη σημασία της τριμερούς συνεργασίας Ελλάδας-Κύπρου-Ισραήλ με την πλήρη αμερικανική υποστήριξη.
Δεσμεύσεις…
Η συνάντηση ολοκληρώθηκε με αμοιβαίες δεσμεύσεις που αφορούν το μέλλον της στρατηγικής συνεργασίας Ελλάδας-Ισραήλ.
Σύμφωνα με πληροφορίες από τις ίδιες πηγές, ο Νετανιάχου είπε κλείνοντας τη συνάντηση ότι: «η ιστορία θα κρίνει τη σημερινή συνεργασία ως κρίσιμη για την ειρήνη και την ασφάλεια στην Ανατολική Μεσόγειο και πέρα από αυτήν». Από την πλευρά του, ο Μητσοτάκης ανέφερε ότι: «Ελλάδα και Ισραήλ είναι προορισμένες να βαδίσουν μαζί για την εξασφάλιση της σταθερότητας στην περιοχή».



