Το πεδίο βολής μέσα στον Όλυμπο, η απουσία Ειδικού Πολεοδομικού Σχεδίου, η μη έγκριση του αναθεωρημένου Σχεδίου Διαχείρισης του Εθνικού Πάρκου είναι ορισμένα από τα στοιχεία που προβληματίζουν την UNESCO.
Και ακριβώς γι’ αυτό τον λόγο η Οργάνωση του ΟΗΕ για την Εκπαίδευση, την Επιστήμη και τον Πολιτισμό, συνόδευσε την ομόφωνη απόφασή της για την ένταξη του βουνού των 12 Θεών στον κατάλογο των μνημείων Παγκόσμιας Κληρονομιάς, με 12 συστάσεις προς τη χώρα.
Γιατί ωραία τα κυβερνητικά πανηγύρια, ωραίες οι διθυραμβικές δηλώσεις για εθνική επιτυχία πρώτου μεγέθους, αλλά καλό είναι να μάθουμε τι προβλήματα εντόπισε η UNESCO και τι ζήτησε να γίνει μέχρι την 1η Δεκεμβρίου του 2027.
Οι συστάσεις είναι σημαντικές καθώς η UNESCO εντόπισε ορισμένα ζητήματα που χρειάζονται μεγάλη προσοχή. Και ελπίζουμε ακριβώς επειδή αποτελούν αιτήματα από την οργάνωση του ΟΗΕ ότι η κυβέρνηση δεν θα κρύψει κάτω από το χαλί.
Τι πρέπει να κάνει η κυβέρνηση για τον Όλυμπο
Η UNESCO κατέληξε σε 12 συστάσεις προς την κυβέρνηση για τον Όλυμπο κατά την εγγραφή του βουνού των Θεών στον κατάλογο των μνημείων Παγκόσμιας Κληρονομιάς. Συγκεκριμένα:
- Να ενθαρρύνει επιστημονικές μελέτες για το πώς οι μυθολογικές και πολιτιστικές αναφορές που συνδέονται με τον Όλυμπο διαδόθηκαν παγκοσμίως και διατηρούν τη σημασία τους μέχρι σήμερα.
- Να αναθεωρήσει και να προσαρμόσει τα όρια γύρω από το Λιτόχωρο, για μεγαλύτερη συνοχή και αποτελεσματικότερη διαχείριση, και να υποβάλει τον σχετικό χάρτη στο Κέντρο Παγκόσμιας Κληρονομιάς.
- Να εξασφαλίσει την επίσημη προστασία ολόκληρης της περιφερειακής ζώνης και να αξιολογήσει τις πιθανές επιπτώσεις στη Διακεκριμένη Οικουμενική Αξία του αγαθού από τη λειτουργία του στρατιωτικού πεδίου βολής στο βορειοανατολικό τμήμα της ζώνης.
- Να εγκρίνει το αναθεωρημένο Σχέδιο Διαχείρισης του Εθνικού Πάρκου Ολύμπου, στο οποίο πρέπει να προσδιορίζονται σαφώς τα φυσικά και πολιτιστικά χαρακτηριστικά παγκόσμιας αξίας που χρειάζονται προστασία, διαχείριση και παρακολούθηση.
- Να εγκρίνει και να θέσει σε εφαρμογή το Ειδικό Πολεοδομικό Σχέδιο το συντομότερο δυνατό.
- Να ενεργοποιήσει τη Συντονιστική Επιτροπή Εφαρμογής και Παρακολούθησης του Σχεδίου Διαχείρισης του Μνημείου Παγκόσμιας Φυσικής και Πολιτιστικής Κληρονομιάς του Ολύμπου.
- Να εφαρμόσει πλήρως την ολοκληρωμένη στρατηγική τουρισμού, η οποία θα περιλαμβάνει:
- προσδιορισμό της φέρουσας ικανότητας,
- παρακολούθηση του αριθμού και της κίνησης των επισκεπτών,
- αποτροπή της ανεξέλεγκτης πρόσβασης,
- αποφυγή συγκέντρωσης επισκεπτών σε περιβαλλοντικά ευαίσθητες περιοχές.
- Να δημιουργήσει περισσότερο ισορροπημένο σύστημα διαχείρισης, που θα δίνει ίση βαρύτητα στη φυσική και στην πολιτιστική κληρονομιά, ως προς τη θεματική εκπροσώπηση, τη διοικητική προβολή, το προσωπικό και τους διαθέσιμους πόρους.
- Να συνεχίσει την αξιολόγηση των παραγόντων που μπορούν να επηρεάσουν το αγαθό, περιλαμβανομένων των σεισμών και των πλημμυρών.
- Να αναπτύξει περαιτέρω το σύστημα παρακολούθησης, καθορίζοντας σαφείς, μετρήσιμους και ειδικούς για τον Όλυμπο δείκτες για όλα τα φυσικά και πολιτιστικά χαρακτηριστικά παγκόσμιας αξίας. Οι δείκτες πρέπει να καλύπτουν ιδιαίτερα:
- την κατάσταση διατήρησης του αρχαιολογικού χώρου του Δίου,
- τις άυλες πολιτιστικές αξίες,
- και την ενσωμάτωση των αποτελεσμάτων στις περιοδικές εκθέσεις προς την UNESCO.
- Να κατοχυρώσει θεσμικά τη συμμετοχή των τοπικών κοινωνιών στη λήψη αποφάσεων, μέσω της προβλεπόμενης Συντονιστικής Επιτροπής.
- Να εξασφαλίσει ότι πριν από οποιοδήποτε αναπτυξιακό έργο μέσα στο εγγεγραμμένο αγαθό, στην περιφερειακή ζώνη ή στο άμεσο περιβάλλον του θα πραγματοποιείται Μελέτη Επιπτώσεων στην Παγκόσμια Κληρονομιά — Heritage Impact Assessment, σύμφωνα με τις κατευθυντήριες οδηγίες της UNESCO.
Να σημειωθεί ότι αναμένεται η ανάρτηση της καθαρογραμμένης τελικής απόφασης της UNESCO για την απολύτως οριστική διατύπωση των δώδεκα συστάσεων προς την ελληνική κυβέρνηση.
