Ο Cui Hongjian, επικεφαλής του τμήματος ερευνών για θέματα ΕΕ στο Πανεπιστήμιο Διεθνών Σπουδών του Πεκίνου, εκτιμά ότι η Κίνα αντιμετωπίζει ολοένα περισσότερο ένα στρατηγικό δίλημμα στις σχέσεις της τόσο με τη Ρωσία όσο και με τις ΗΠΑ. «Η Κίνα θα προτιμούσε οι ΗΠΑ και η Ρωσία να παραμείνουν σε κατάσταση σύγκρουσης ή παρατεταμένης έντασης χωρίς να επιτύχουν σημαντικές μετακινήσεις. Στην Κίνα, υπάρχουν εκείνοι κρίνουν έναν παρατεταμένο πόλεμο στην Ουκρανία ως ωφέλιμο, επειδή υπονομεύει τόσο τις ΗΠΑ όσο και τη Ρωσία. Ετσι το βλέπουν μέσα από το πρίσμα της διεθνούς στρατηγικής και των κινεζικών εθνικών συμφερόντων».
Ο Άρτεμ Λούκιν, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο της Άπω Ανατολής, στη Ρωσία, πιστεύει ότι στόχος των ΗΠΑ είναι να εξασφαλίσουν μια πλεονεκτική θέση στο στρατηγικό τρίγωνο ΗΠΑ-Κίνας-Ρωσίας. «Προσκαλώντας τον Πούτιν στην Αλάσκα, ο Τραμπ έδειξε στην Κίνα ότι οι ΗΠΑ μπορούν να πετύχουν μια αλληλεπίδραση με τη Ρωσία. Η συνάντηση στην Αλάσκα θα μπορούσε να είναι το πρώτο σημαντικό βήμα προς τον αναπροσανατολισμό του τριγώνου ΗΠΑ-Κίνας-Ρωσίας, προς την κατεύθυνση της απομάκρυνσης της Μόσχας από το Πεκίνο και τη σύσφιξη των δεσμών της με την Ουάσιγκτον. Αυτό δεν σημαίνει ότι η Ρωσία και η Κίνα θα γίνουν εχθροί, ούτε και ότι η Ρωσία και οι ΗΠΑ θα γίνουν σύμμαχοι. Ωστόσο, αυτό θα μπορούσε να οδηγήσει τη Μόσχα να πάρει μια πιο αποστασιοποιημένη θέση μεταξύ Πεκίνου και Ουάσιγκτον».
O Σωτήρης Ρούσσος, καθηγητής Διεθνών Σχέσεων στο Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου, προχώρησε σε κάποιες πρώτες παρατηρήσεις για την συνάντηση στην Αλάσκα.
1. Έχει ουσιαστικά γίνει αποδεκτό και από τα δύο μέρη το βασικό πλαίσιο επίλυσης της σύγκρουσης: η ουσιαστική προσάρτηση στη Ρωσία των εδαφών που έχουν καταληφθεί από το ρωσικό στρατό και η μη είσοδος της Ουκρανίας στο ΝΑΤΟ. Κανείς στην διακυβέρνηση Τραμπ δεν υποστηρίζει την επιστροφή εδαφών ή το δικαίωμα του Κιέβου να γίνει μέλος του ΝΑΤΟ.
2. Φαίνεται ότι έχει κριθεί και η διαδικασία για την επίλυση: θα προχωρήσουν σε ουσιαστική συμφωνία για ειρήνη -όπως και να ονομαστεί αυτή- και όχι σε εκεχειρία.
3. Αποδυναμώνεται πλήρως η στρατηγική της “ήττας της Ρωσίας” που υποστηρίχθηκε με πάθος από τις διακυβερνήσεις των Δημοκρατικών και ορισμένους Ευρωπαίους.
4. Ο Τραμπ βρίσκεται σε πίεση για αποτελέσματα στο εσωτερικό. “He ‘s gonna take a lot of hit”, όπως είπε στον Πούτιν όταν τον προσκάλεσε στη Μόσχα. Από τη μια πλευρά, η εμπιστοσύνη στους χειρισμούς του στο Ουκρανικό έπεσε από το 45% τον Ιούλιο 2024 στο 40% τον Αύγουστο 2025, και το κυριότερο στους Ρεπουμπλικανούς από το 81% στο 73%. Από την άλλη πλευρά, μόλις το 31% των Αμερικανών θεωρεί σήμερα τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία ως απειλή για τα αμερικανικά συμφέροντα έναντι 50% το 2022.
5. Πρόκειται για μια παρτίδα πόκερ όπου ο Πούτιν φαίνεται να μη βιάζεται. Ίσως αναμένει κάποια επιπλέον χαρτιά στο πεδίο των μαχών. Ίσως να αναμένει κατάρρευση Ζελένσκι. Ίσως δεν έχει πάρει αρκετές εγγυήσεις για τη μελλοντική θέση της Ουκρανίας, ή και συνδυασμό όλων αυτών.
6. Οι ευρωπαϊκές δυνάμεις έχουν ουσιαστικά βγει από το παιχνίδι αφού η λύση της εκεχειρίας έχει ακυρωθεί. Η Βρετανία έδωσε το σύνθημα με πληροφορίες για δραστική μείωση των δυνάμεων που είχε υποσχεθεί να στείλει στην Ουκρανία σε περίπτωση εκεχειρίας
7. Το διεθνές δίκαιο έχει ουσιαστικά και τυπικά ακυρωθεί… Ξαναγυρίζουμε στον 19ο αιώνα χωρίς όμως ακόμη να έχει συγκροτηθεί ένα σχήμα “ισορροπίας των δυνάμεων” – όπως αυτή μεταξύ Βρετανίας, Γαλλίας, Πρωσίας, Αυστροουγγαρίας, Ρωσίας.
8. Η διακυβέρνηση Τραμπ αποδέχεται το ρόλο των περιφερειακών δυνάμεων και του “δικαιώματός” τους να ρυθμίζουν τα της αυλής τους αρκεί να μη θίγουν τα αμερικανικά οικονομικά συμφέροντα… Σύγκρυο για την Αθήνα και τη Λευκωσία.
