Τα προσωπικά δεδομένα θυσιάζονται εξαιτίας της υπόκλισης της Κομισιόν στις εταιρείες της Big Tech μέσω του Digital Omnibus (ψηφιακού πολυνομοσχεδίου) που αποτελεί μια πρωτοφανή οπισθοδρόμηση στα δικαιώματα των ανθρώπων.
Σύμφωνα με νέα ανάλυση που έγινε από τις οργανώσεις Corporate Europe Observatory (CEO) και LobbyControl, αποκαλύπτεται η στενή σύμπλευση ανάμεσα στις προτάσεις της Κομισιόν για απορρύθμιση στον ψηφιακό τομέα και στις απαιτήσεις λόμπινγκ της Big Tech (Google, Meta, Microsoft, Χ).
Είναι χαρακτηριστικό ότι στο Digital Omnibus περιλαμβάνονται δύο ρυθμίσεις για τα προσωπικά δεδομένα – συμπεριλαμβανομένων και των ιδιαίτερα ευαίσθητων – που είναι εξαιρετικά επικίνδυνες και καταδεικνύουν ότι η Κομισιόν για μια ακόμα φορά δεν νομοθετεί με γνώμονα την προστασία των πολιτών αλλά τις ανάγκες των πολυεθνικών της τεχνολογίας.
Στις εταιρείες ΑΙ τα προσωπικά δεδομένα
Όπως επισημαίνουν CEO και LobbyControl, η Κομισιόν προτίθεται να επιτρέψει την εκπαίδευση μοντέλων ΑΙ (Τεχνητή νοημοσύνη) με τη χρήση προσωπικών δεδομένων, συμπεριλαμβανομένων ιδιαίτερα ευαίσθητων δεδομένων, όπως ο σεξουαλικός προσανατολισμός, οι πολιτικές πεποιθήσεις ή η εθνοτική καταγωγή, χωρίς ενεργή συγκατάθεση.
Τα δεδομένα των ανθρώπων θα προστατεύονται από τη χρήση τους για την εκπαίδευση μοντέλων ΑΙ μόνο εάν οι ίδιοι δηλώσουν ρητά ότι δεν συναινούν (opt-out).
Κανονικά, η διαδικασία θα έπρεπε να είναι αντίστροφη. Δηλαδή, να μην χρησιμοποιούνται τα προσωπικά δεδομένα για την εκπαίδευση μοντέλων ΑΙ παρά μόνο εάν ένας πολίτης δώσει τη συγκατάθεσή του.
Οι τεχνολογικές εταιρείες μπορούν ουσιαστικά να «σαρώνουν» οποιοδήποτε προσωπικό δεδομένο υπάρχει στο διαδίκτυο για να εκπαιδεύουν τα μοντέλα ΑΙ τους χωρίς ενεργή συγκατάθεση, παρά μόνο με δυνατότητα εκ των υστέρων εξαίρεσης.
Η προστασία ευαίσθητων δεδομένων για την εκπαίδευση ΑΙ, όπως οι πολιτικές πεποιθήσεις, η συνδικαλιστική ιδιότητα ή ο σεξουαλικός προσανατολισμός, αποδυναμώνονται.
Μεγάλες τεχνολογικές εταιρείες όπως η Meta, η Google και η X αναμένεται να ωφεληθούν ιδιαίτερα, καθώς μπορούν να εκπαιδεύουν τα μοντέλα ΑΙ τους με τεράστιες δεξαμενές προσωπικών δεδομένων που συλλέγονται μέσω των πλατφορμών τους.
Οι εταιρείες της Big Tech θα δαπανήσουν τεράστια ποσά — πιθανώς έως και 550 δισ. δολάρια ΗΠΑ το 2026 — για να κυριαρχήσουν στην αγορά της τεχνητής νοημοσύνης. Η χαλάρωση των κανόνων σχετικά με τη συλλογή δεδομένων για την ΑΙ λειτουργεί άμεσα προς όφελός τους, σημειώνουν CEO και LobbyControl.
Εμπόδια στην πρόσβαση του πολίτη στα προσωπικά του δεδομένα
Σήμερα, κάθε άτομο μπορεί να ζητήσει αντίγραφο των προσωπικών του δεδομένων από οποιαδήποτε εταιρεία ή οργανισμό τα τηρεί.
Ωστόσο, η Κομισιόν σκοπεύει να περιορίσει αυτό το δικαίωμα εάν ένα άτομο θεωρηθεί ότι το «καταχράται». Αυτό θα περιορίσει δραστικά το δικαίωμα των πολιτών να γνωρίζουν ποια δεδομένα τους διατηρεί η ομάδα της Big Tech.
Για παράδειγμα, το 2023 οδηγοί της Uber και της Ola που «απολύθηκαν από αλγόριθμο» (robo-fired) κέρδισαν δικαστική υπόθεση κατά της εταιρείας, αφού εκείνη αρνήθηκε να τους δώσει πρόσβαση σε πληροφορίες που αφορούσαν την εργασία τους.
Η Ola προσπάθησε να υποστηρίξει ότι τα αιτήματα των οδηγών για πρόσβαση στα δεδομένα τους συνιστούσαν κατάχρηση των δικαιωμάτων προστασίας δεδομένων — μια δικαιολογία στην οποία η Κομισιόν τώρα θέλει να δώσει νομική βάση και ισχύ.
Στην περίπτωση που περάσει η ρύθμιση, θα καταστεί δυσκολότερος ο καταλογισμός ευθυνών στις εταιρείες Big Tech για τις παράνομες πρακτικές τους.
Σε αντίθεση με τους ισχυρισμούς της βιομηχανίας — τους οποίους υιοθέτησε και η γερμανική κυβέρνηση — δεν είναι οι πολίτες που «καταχρώνται» το δικαίωμά τους στην πρόσβαση στα προσωπικά τους δεδομένα, αλλά οι ίδιες οι τεχνολογικές εταιρείες που το αγνοούν.
Σύμφωνα με την οργάνωση προστασίας της ιδιωτικότητας NOYB, το 90% των αιτημάτων πρόσβασης σε δεδομένα δεν ικανοποιείται. Σε μία χαρακτηριστική περίπτωση, χρειάστηκαν περισσότερα από πέντε χρόνια μέχρι το YouTube να συμμορφωθεί με συγκεκριμένο αίτημα πρόσβασης σε δεδομένα.
