Τα μέτρα αντιμετώπισης της ακραίας ζέστης στα δυο πρώτα κύματα καύσωνα μέσα στο φετινό Ιούλιο τείνουν να γίνουν η καλοκαιρινή κανονικότητα. Η Ελλάδα όπως και οι άλλες χώρες της Νότιας Ευρώπης πιάστηκαν απροετοίμαστες στις νέες “Κανονικές Συνθήκες Καλοκαιριού”. Οι καύσωνες τα τελευταία χρόνια είναι συχνότεροι, διατηρούνται μεγάλα χρονικά διαστήματα, εξαπλώνονται σε περισσότερα μέρη και σε συνδυασμό με άλλους καιρικούς παράγοντες, δημιουργούν τον αφόρητο “θερμικό πόλο”. Τα αστικά κέντρα βιώνουν τις ακραίες θερμοκρασίες πολύ πιο έντονα τόσο εξαιτίας της εργασιακής συγκέντρωσης όσο και της σχεδόν πλήρους απουσίας πρασίνου μέσα στις πόλεις.
Οι ειδικοί προειδοποιούν πως το φαινόμενο δεν θα πάψει. Ήδη το Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών ενημέρωσε πως ο Αύγουστος αναμένεται θερμότερος από την κανονική μέση θερμοκρασία. Και το 2024 η Ελλάδα βίωσε παρατεταμένους καύσωνες με καταστροφικές συνέπειες όπως οι μέγκα πυρκαγιές στην Αττική. Ένα χρόνο μετά ελάχιστα έγιναν για να αντιμετωπιστεί το φαινόμενο τη ακραίας ζέστης. Πέρα από τα μέτρα που ανακοινώνονται για κλείσιμο υπηρεσιών, οι πολίτες καλούνται να φροντίσουν μόνοι τους χωρίς καμία βοήθεια την ακραία ζέστη στην εργασία τους αλλά και στα σπίτια τους. Εκεί που η ανησυχία για τις υψηλές τιμές ενέργειας γίνεται τρόμος για το κόστος ρεύματος.
Όπως αναφέρει ανάλυψη του meteo ο ερχόμενος Αύγουστος συνολικά στη Νοτιανατολική Ευρώπη προβλέπεται να είναι θερμότερος. Πρόκειται για μια ακόμη περίοδο “ακραίων θερμοκρασιών με διάρκεια και γεωγραφική εξάπλωση. Οι προγνώσεις από συνολικά επτά μετεωρολογικές υπηρεσίες και οι Κλιματικοί Χάρτες που στηρίζονται σε 400 σενάρια, όσο αβέβαιες κι αν είναι αφού εξαρτώνται από ποικίλους ακόμη παράγοντες, δελιχνουν ότι τα Βαλκάνια, η Ιταλία, το νοτιοανατολικό Αιγαίο και η ανατολική Μεσόγειος θα είναι το επίκεντρο μιας νέας έντονης θερμικής πίεσης με διάρκεια. Οι πόλεις που ήδη δοκιμάζονται σκληρά δεν έχουν θωρακιστεί για την αντιμετώπιση τέτοιων φαινομένων στα οποία η θερμοκρασία των 42 βαθμών Κελσίου είναι η μέση θερμοκρασία για πολλές ημέρες. Φέτος ήδη η Ιταλία αλλά και η Βόρεια Αφρική βίωσε θερμοκρασίες που πλησίασαν τους 50 βαθμούς Κελσίου. Και στη χώρα μας σε πολλές πόλεις στη διάρκεια του καύσωνα την τρίτη εβδομάδα του Ιουλίου το θερμόμτερο έδειξε 42 και 43 βαθμούς.
Παρακάτω δημοσιεύεται η ανάλυση από τους Γ. Φραγκουλίδη, Κ. Λαγουβάρδο και Β. Κοτρώνη στο meteo.gr για τη “Μακροπρόθεσμη πρόγνωση μέσης θερμοκρασίας τον Αυγούστου 2025”
Θερμότερος του κανονικού αναμένεται να είναι ο ερχόμενος Αύγουστος στην ΝΑ Ευρώπη(συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδας) σύμφωνα με τις μακροπρόθεσμες προγνώσεις που εκδόθηκαν μέσα στον Ιούλιο. Όπως φαίνεται στο παρακάτω γράφημα (Εικόνα 1), σύμφωνα με το 96% των διαθέσιμων σεναρίων η μέση θερμοκρασία Αυγούστου θα είναι υψηλότερη από τα κανονικά για την εποχή επίπεδα (περίοδος αναφοράς: 1993-2016). Συγκεκριμένα, η πιθανότητα για θετικές αποκλίσεις μεταξύ 0 και 1°C, μεταξύ 1 και 2°C και άνω των 2°C είναι 35%, 38% και 23%αντίστοιχα. Οι πιθανότητες για αρνητικές αποκλίσεις μεταξύ 0 και 1°C είναι 4%. Η μέση τιμή των 400 σεναρίων είναι +1.34°C.
Όσον αφορά την ευρωπαϊκή ήπειρο συνολικά, ο χάρτης της Εικόνας 2 απεικονίζει την απόκλιση της μέσης θερμοκρασίας Αυγούστου με βάση την μέση τιμή των 400 σεναρίων. Όπως προκύπτει, θετικές αποκλίσεις αναμένονται σε όλη την ήπειρο, με τις μεγαλύτερες τιμές να εντοπίζονται στην κεντρική Ευρώπη και τα Βαλκάνια όπου ξεπερνούν τους +2°C. Στην Μεσόγειο οι εντονότερες θετικές αποκλίσεις αναμένονται στα δυτικά και μειώνονται προς τα ανατολικά.
Η πρόγνωση αυτή βασίζεται σε συνολικά 400 πιθανά σενάρια από τα εξής 8 κέντρα πρόγνωσης:ECMWF (Ευρώπη), UKMO (Ηνωμένο Βασίλειο), Meteo-France (Γαλλία), JMA (Ιαπωνία), NCEP (ΗΠΑ), DWD (Γερμανία), CMCC (Ιταλία) και BOM (Αυστραλία), όπως παρέχονται από το Copernicus Climate Change Service της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Τονίζεται ότι οι μακροπρόθεσμες προγνώσεις χαρακτηρίζονται από μεγάλη αβεβαιότητα και σκοπό έχουν την εκτίμηση της τάσης στην μηνιαία και εποχιακή εξέλιξη των μέσων καιρικών συνθηκών. Επιπρόσθετα, οι αποκλίσεις της θερμοκρασίας σε ημερήσια και τοπική βάση λόγω της επίδρασης κάθε είδους καιρικών συστημάτων ενδέχεται να διαφέρουν σημαντικά από τη μέση απόκλιση ενός μήνα σε μια ευρύτερη περιοχή.
Εικόνα 1. Κατανομή πιθανοτήτων για την μέση θερμοκρασία Αυγούστου 2025 στην ΝΑ Ευρώπη, σύμφωνα με τις 400 μακροπρόθεσμες προγνώσεις που εκδόθηκαν αρχές Ιουλίου. Η μέση τιμή των 400 διαθέσιμων προγνώσεων απεικονίζεται στο άνω αριστερά άκρο του γραφήματος.
Εικόνα 2. Χάρτης απόκλισης της μέσης θερμοκρασίας Αυγούστου 2025 από τη μέση τιμή του 1993-2016, σύμφωνα με την μέση τιμή των 400 μακροπρόθεσμων προγνώσεων που εκδόθηκαν αρχές Ιουλίου.
Αξιολόγηση πρόγνωσης για την μέση θερμοκρασία Ιουνίου 2025
Όσον αφορά τον περασμένο Ιούνιο, η μέση θερμοκρασιακή απόκλιση στην ΝΑ Ευρώπη ήταν +1.71°C, ενώ η μέση τιμή όλων των σεναρίων της μακροπρόθεσμης πρόγνωσης που εκδόθηκε τον Μάιο του 2025 ήταν +0.99°C. Όπως φαίνεται στο παρακάτω γράφημα (Εικόνα 3), το μέγεθος της απόκλισης που παρατηρήθηκε είχε πιθανότητα 34% και ήταν το 2ο πιθανότερο πεδίο τιμών στην μακροπρόθεσμη πρόγνωση.
Εικόνα 3. Κατανομή πιθανοτήτων για την μέση θερμοκρασία Ιουνίου 2025 στην ΝΑ Ευρώπη, σύμφωνα με τις προγνώσεις που εκδόθηκαν αρχές Μαΐου. Η μέση τιμή των 400 διαθέσιμων προγνώσεων απεικονίζεται στο άνω αριστερά άκρο του γραφήματος, ενώ η μέση θερμοκρασία που τελικά παρατηρήθηκε τον Ιούνιο υποδεικνύεται με μωβ χρώμα.
