Οι Κολυμπήθρες της Πάρου κινδυνεύουν άμεσα από τουριστική επένδυση – έκτρωμα σε αδόμητη έκταση 328 στρεμμάτων.
Παρά τις αντιδράσεις κατοίκων και φορέων του νησιού, η εταιρεία ΕΚΤΕΡ με τις ευλογίες της κυβέρνησης επανήλθε και στα μέσα Αυγούστου 2025 κατέθεσε νέο Ειδικό Πολεοδομικό Σχέδιο (ΕΠΣ) για την τεράστια έκταση των 328 στρεμμάτων στην περιοχή Κολυμπήθρες, μετά την απόρριψη της επένδυσης από το Συμβούλιο της Επικρατείας το 2023.
Και λέμε με τις ευλογίες της κυβέρνησης καθώς η τουριστική επένδυση – έκτρωμα στις Κολυμπήθρες έχει ενταχθεί στα έργα που χρηματοδοτούνται από τα ευρωπαϊκά κονδύλια του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (ΤΑΑ). Κονδύλια που τυπικά τουλάχιστον θα έπρεπε να διοχετευτούν σε επενδύσεις που συμβάλλουν στην πράσινη μετάβαση, τον ψηφιακό μετασχηματισμό, την καινοτομία, την έρευνα και την ανάπτυξη, καθώς και στην ενίσχυση της εξωστρέφειας των ελληνικών επιχειρήσεων.
Καμιά σχέση δηλαδή με τον σχεδιασμό για τις Κολυμπήθρες της Πάρου και την καταστροφή 328 στρεμμάτων αδόμητης γης μέσω μια θηριώδους και ξεπερασμένης τουριστικής ανάπτυξης.
Και όλα αυτά ενώ τμήμα της έκτασης βρίσκεται εντός του κηρυγμένου αρχαιολογικού χώρου του Μυκηναϊκού Ανακτόρου των Κουκουναριών και της παραλίας Πλαστήρα, που προστατεύονται από το 1979.
Και όλα αυτά σε ένα νησί που η φέρουσα ικανότητά του δεν αντέχει τέτοιου είδους φαραωνικές τουριστικές επενδύσεις.
Τι προβλέπει η τουριστική επένδυση
Σύμφωνα με το Ειδικό Πολεοδομικό Σχέδιο (ΕΠΣ) της εταιρείας ΕΚΤΕΡ η έκταση των 328 στρεμμάτων στις Κολυμπήθρες της Πάρου χωρίζεται σε ενότητες και ορίζεται ως γενική χρήση ο «τουρισμός-αναψυχή», ενώ καθορίζονται οι χρήσεις γης και οι όροι δόμησης που περιλαμβάνουν από ξενοδοχείο 5 αστέρων έως τουριστικό χωριό με βίλες, εμπορικά καταστήματα, εστιατόρια, μπαρ, αθλητικές εγκαταστάσεις και glamping.
Στην 1η ενότητα, επιτρέπεται η κατασκευή τουριστικών καταλυμάτων, εγκαταστάσεων ειδικής τουριστικής υποδομής, τουριστικές επιχειρήσεις, μικρές και ειδικές αθλητικές εγκαταστάσεις, πολιτιστικές εγκαταστάσεις, εστιατόρια, ταβέρνες, καφετέριες, κτίριο-γήπεδο για τη στάθμευση τουριστικών λεωφορείων, αυτοκινήτων μέχρι 3,5 τόνους, μοτοσικλετών κ.λπ.
Στη 2η ενότητα, επιτρέπεται η κατασκευή ακινήτων ενός ορόφου, αλλά «με δυνατότητα δύο ορόφων σε ποσοστό που δεν ξεπερνά το 20% της δομημένης επιφάνειας» και με μέγιστη πυκνότητα μέχρι 8 κλίνες ανά στρέμμα, πισίνες, υπόγεια μέχρι 2,30 μέτρα βάθος και καθορίζεται η ελάχιστη απόσταση κάθε κτίσματος από τον αιγιαλό στα 100 μέτρα.
Στην 3η ενότητα, επιτρέπεται η κατασκευή οργανωμένης τουριστικής κατασκήνωσης πολυτελούς διαβίωσης (glamping), ενώ σε άλλη ζώνη επιτρέπεται η κατασκευή μονώροφων κατοικιών με μέγιστο ύψος τα 3,5 μέτρα και με δόμηση επιφάνειας των κτιρίων για εγκαταστάσεις διαμονής τα 150 τ.μ. και για εγκαταστάσεις εστίασης και κέντρα αναψυχής τα 120 τ.μ.
Η αντίδραση δήμου, κατοίκων και φορέων
Οι προσπάθειες για να πραγματοποιηθεί η επένδυση – έκτρωμα στις Κολυμπήθρες της Πάρου ξεκίνησαν το 2019.
Ο Δήμος Πάρου γνωμοδότησε αρνητικά ενώ αρνητική ήταν δύο φορές και η γνωμοδότηση της Εφορείας Αρχαιοτήτων Κυκλάδων, καθώς έκρινε και το 2019 και το 2021 ότι πρόκειται για μια «ιδιαιτέρως μεγάλης κλίμακας κάλυψη και θα διαταράξει σημαντικά και μη αναστρέψιμα το περιβάλλον των μνημείων, που αποτελούν μάρτυρες της συνεχούς κατοίκησης και της ανθρώπινης δραστηριότητας στην περιοχή».
Οι αντιρρήσεις για την επένδυση στις Κολυμπήθρες παρακάμφθηκαν μέσω του Κεντρικού Αρχαιολογικού Συμβουλίου, που τον Νοέμβριο του 2021 κατόπιν αυτοψίας γνωμοδότησε θετικά. Το ΚΑΣ έκρινε ότι δεν υπάρχει οπτική επαφή του ακινήτου με τις αρχαιολογικές θέσεις, εκτός από ένα μικρό τμήμα που ζήτησε να μείνει αδόμητο.
Γιατί απορρίφθηκε η επένδυση από το ΣτΕ
Το Ειδικό Πολεοδομικό Σχέδιο για τα 328 στρέμματα στις Κολυμπήθρες της Πάρου θα έπρεπε να πάρει την έγκριση του ΣτΕ. Και ήταν το Ανώτατο Ακυρωτικό Δικαστήριο που το 2023 απέτρεψε την καταστροφή απορρίπτοντας το ΕΠΣ επιτιθέμενο στο Κεντρικό Πολεοδομικό Συμβούλιο (ΚΕΣΥΠΟΘΑ, το οποίο έκανε δεκτή την επένδυση χωρίς επαρκή αιτιολόγηση.
Συγκεκριμένα το ΣτΕ επεσήμανε ότι δεν τεκμηριώνεται με ειδικό τρόπο και με την παράθεση συγκεκριμένων στοιχείων για τη δυναμικότητα του έργου η ομαλή ένταξη του ακινήτου με τους προτεινόμενους κατά παρέκκλιση όρους δόμησης στο ισχύον Γενικό Πολεοδομικό Σχέδιο.
Όσον αφορά στο ΚΕΣΥΠΟΘΑ, το ΣτΕ επισημαίνει ότι ο συνυπολογισμός της φέρουσας ικανότητας του κάθε νησιού, πρέπει να γίνεται αυτοτελώς από το Δημόσιο και όχι κατά περίπτωση, για να εγκριθεί ένα συγκεκριμένο έργο.
Οι καταστροφικές επιπτώσεις
Η Κίνηση για την Προστασία των Νησίδων που δίνει αγώνα για την αποτροπή της καταστροφής στις Κολυμπήθρες, παρουσιάζει αναλυτικά τις καταστροφικές επιπτώσεις θα έχει η τουριστική επένδυση – έκτρωμα στην Πάρο και συγκεκριμένα:
Απώλεια φυσικού τοπίου: Οι Κολυμπήθρες και ο Άγιος Ιωάννης Δέτης είναι μία από τις εμβληματικές φυσικές περιοχές της Πάρου. Η εκτεταμένη δόμηση αλλάζει οριστικά τον χαρακτήρα της και οδηγεί σε ανεπίστρεπτη απώλεια γεωργικών εκτάσεων. Επίσης, η επένδυση συνορεύει με τον αρχαιολογικό χώρο του Μυκηναϊκού Ανακτόρου των Κουκουναριών, υποβαθμίζοντας το μνημείο.
Πίεση σε υδάτινους πόρους: Πισίνες, τουριστικά καταλύματα και αυξημένος πληθυσμός θα καταναλώνουν τεράστιες ποσότητες νερού, σε ένα νησί που ήδη δοκιμάζεται από λειψυδρία.
Φορτίο σε υποδομές & κυκλοφορία: Περισσότερα αυτοκίνητα, περισσότερα λύματα, περισσότερα απορρίμματα θα επιβαρύνουν τον τόπο, ασκώντας πίεση στις ήδη επιβαρυμένες υποδομές.
Κίνδυνος για τη βιοποικιλότητα: Η αλλοίωση του φυσικού εδάφους και η οικιστική πίεση απειλούν χλωρίδα και πανίδα σε ένα εύθραυστο οικοσύστημα που ήδη δοκιμάζεται από την κλιματική αλλαγή.
Να σημειωθεί ότι η επένδυση έχει προϋπολογισμό 53 εκατομμύρια ευρώ, εκ των οποίων τα 21,3 εκατ. προέρχονται από πόρους του ΤΑΑ, 21,3 εκατ. από την Τράπεζα Πειραιώς και 10,7 εκατ. ευρώ από ίδια κεφάλαια της εταιρείας ΕΚΤΕΡ.
