«Θίχτηκε» η ΝΔ επειδή από την ανάλυση των στοιχείων των «πόθεν έσχες» που κατέθεσαν οι ίδιοι οι βουλευτές της, προκύπτει ότι από το 2019, οπότε το κόμμα αναδείχτηκε σε κυβέρνηση, έως σήμερα, τα μέλη της κοινοβουλευτικής ομάδας της αυξάνουν διαρκώς τα «έσοδά» τους, και γίνονται διαρκώς πλουσιότερα. Οι πλουσιότεροι της Βουλής. Την ίδια στιγμή που οι Ελληνες γίνονται από φτωχοί, φτωχότεροι. Ωστόσο, η ΝΔ «θίχτηκε», και μέσα στον συνήθη εκνευρισμό που διακατέχει κυβέρνηση και κομμα, λόγω της αποδρομής τους, η εκπρόσωπός της, Αλεξάνδρα Σδούκου, επετέθη στο ιστότοπο, Vouliwatch, ο οποίος το μόνο που έκανε, ήταν να αναλύσει τα στοιχεία των «πόθεν έσχες» όλων των βουλευτών και να τα απεικονίσει σε γράφημα.
Ιδού, όμως, τι της απάντησε στα social media ο συνιδρυτής και διευθυντής του Vouliwatch, Στέφανος Λουκόπουλος: «Όπως ήταν αναμενόμενο, μετά τη δημοσίευση των νέων γραφημάτων του εργαλείου μας ανάλυσης των πόθεν έσχες και τη συζήτηση που ακολούθησε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, το Vouliwatch δέχθηκε έντονη κριτική από θεσμική εκπρόσωπο της Νέας Δημοκρατίας. Στην ανάρτησή της διατυπώθηκαν κατηγορίες και υπαινιγμοί περί «προπαγάνδας» και «παραπληροφόρησης», χαρακτηρισμοί που αγγίζουν τα όρια της συκοφαντίας, ιδίως αν αναλογιστεί κανείς ότι η αξιοπιστία και η ακεραιότητα του οργανισμού μας αποτελούν για εμάς υπαρξιακά στοιχεία.
Παραθέτω εδώ την απάντησή μου προς την κα Σδούκου. Το μήνυμά μου είναι απλό: το Vouliwatch θα συνεχίσει απρόσκοπτα τη δουλειά που κάνει τα τελευταία 11 χρόνια και για την οποία έχει αναγνωριστεί τόσο στην Ελλάδα όσο και διεθνώς. Τραμπικού τύπου αντιλήψεις και πρακτικές δεν μας πτοούν, μας δυναμώνουν.
Αγαπητή κυρία Σδούκου (Alexandra Sdoukou), σας ευχαριστώ που ασχοληθήκατε με την πλατφόρμα του Vouliwatch και για την ευκαιρία να εξηγήσουμε τη δουλειά μας. Κατανοούμε ότι οι δημόσιες συζητήσεις για τα οικονομικά των βουλευτών είναι ευαίσθητες, αλλά θα θέλαμε να αποσαφηνίσουμε ορισμένα σημεία.
Πριν μπούμε στα δεδομένα, επιτρέψτε μου να αναφέρω ότι το Vouliwatch δεν είναι μια αυθαίρετη ιδιωτική πρωτοβουλία. Εδώ και χρόνια συνεργαζόμαστε με ευρωπαϊκούς και διεθνείς θεσμούς – μεταξύ άλλων την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, το Συμβούλιο της Ευρώπης / GRECO και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο – παρέχοντας εμπειρογνωμοσύνη σε θέματα διαφάνειας, κράτους δικαίου και ανοιχτής διακυβέρνησης. Η εμπιστοσύνη αυτών των φορέων επιβεβαιώνει ότι η δουλειά μας είναι αξιόπιστη και συνεισφέρει ουσιαστικά στον δημόσιο διάλογο.
Ας περάσουμε όμως στην ουσία.
Πρώτον, ο σκοπός του εγχειρήματος είναι η διαφάνεια, όχι η «προπαγάνδα». Το Vouliwatch δημιουργήθηκε για να ενισχύσει την πολιτική λογοδοσία, ψηφιοποιώντας και συγκεντρώνοντας μεταξύ άλλων τις δηλώσεις περιουσιακής κατάστασης των βουλευτών ώστε οι πολίτες να έχουν εύκολη πρόσβαση σε αυτά τα δεδομένα. Το να χαρακτηρίζεται η ανοιχτή δημοσίευση επίσημων δηλώσεων ως «προπαγάνδα» ουσιαστικά απορρίπτει το δικαίωμα του κοινού στη γνώση.
Δεύτερον, το εργαλείο δεν περιορίζεται σε μία απεικόνιση. Το αμφιλεγόμενο γράφημα δείχνει το συνολικό δηλωμένο πλούτο ανά κοινοβουλευτική ομάδα και ανά έτος. Όμως η πλατφόρμα επιτρέπει επίσης συγκρίσεις με βάση τον μέσο όρο ανά μέλος (εισόδημα, ακίνητα, καταθέσεις, δάνεια). Με άλλα λόγια, η προβολή ανά κεφαλή που ζητήσατε υπάρχει ήδη, απλώς δεν επιλέχθηκε. Επιπλέον, οι χρήστες μπορούν να επιλέξουν να βλέπουν ποσοστιαίες μεταβολές αντί για απόλυτα ποσά, καθώς και δείκτες διασποράς μέσα σε κάθε κόμμα. Η ύπαρξη αυτών των επιλογών διαψεύδει τον ισχυρισμό ότι η απεικόνιση αποσκοπεί μόνο στη δημιουργία εντυπώσεων.
Τρίτον, οι υπολογισμοί του μέσου όρου είναι στατιστικά αξιόπιστοι. Το API του Vouliwatch διαθέτει endpoint «party‑wealth‑per‑capita» που υπολογίζει τον μέσο πλούτο ανά μέλος χρησιμοποιώντας δύο μεθόδους εξάλειψης ακραίων τιμών (5× mean threshold και Modified Z‑score). Αυτό σημαίνει ότι ένας εξαιρετικά πλούσιος ή φτωχός βουλευτής δεν επηρεάζει δυσανάλογα το αποτέλεσμα.
Τέταρτον, τα απόλυτα ποσά εξακολουθούν να έχουν αξία. Είναι λογικό να εξετάζουμε τόσο τα σύνολα όσο και τους μέσους όρους. Ο συνολικός δηλωμένος πλούτος αντανακλά το συλλογικό οικονομικό βάρος μιας κοινοβουλευτικής ομάδας, όταν τα συνολικά περιουσιακά στοιχεία ενός κόμματος υπερδιπλασιάζονται μέσα σε λίγα χρόνια, αυτό είναι αξιοσημείωτο ακόμη κι αν έχει αυξηθεί το μέγεθος της ομάδας. Γι’ αυτό και η πλατφόρμα παρέχει και τις δύο οπτικές.
Όσον αφορά το κόμμα σας, τη Νέα Δημοκρατία: είναι σωστό ότι το άλμα 2018→2019 οφείλεται στη διπλάσια κοινοβουλευτική δύναμη μετά τις εκλογές. Όμως από το 2019 έως το 2023, με σχεδόν ίδιο αριθμό βουλευτών, ο συνολικός δηλωμένος πλούτος συνεχίζει να αυξάνεται (δεν κρίνω το πως και το γιατί και ούτε είναι απαραίτητα κακό, αυτό είναι άλλοι αρμόδιοι να το ψάξουν). Αυτό δείχνουν τα γραφήματα και γι’ αυτό τα απόλυτα ποσά παραμένουν χρήσιμα.
Τα δεδομένα μας είναι ανοιχτά στην κριτική. Δεν κρύβουμε τη μεθοδολογία μας – το Vouliwatch δημοσιεύει τα δεδομένα του και προσφέρει API ώστε οποιοσδήποτε, ακόμη και οι επικριτές του, να αναπαράγουν ή να αμφισβητήσουν τα ευρήματά μας. Αν κάποιος θεωρεί ότι μια διαφορετική κανονικοποίηση είναι πιο κατάλληλη, μπορεί να την εφαρμόσει και να κοινοποιήσει τα αποτελέσματα.
Τέλος, κατανοώ ότι οι χαρακτηρισμοί περί «παραπληροφόρησης» και «προπαγάνδας» έγιναν εν θερμώ, ωστόσο αγγίζουν τα όρια της συκοφαντίας. Θα ήταν εποικοδομητικό να επανεξετάσετε αυτές τις εκφράσεις. Σε μια εποχή όπου, όπως καταγράφει και η ίδια η Ε.Ε., ο χώρος δράσης της κοινωνίας των πολιτών (civic space) συρρικνώνεται και οι επιθέσεις σε ΜΚΟ πολλαπλασιάζονται, θα περίμενε κανείς από μια αξιωματούχο που εκπροσωπεί το κυβερνών (και φιλοευρωπαϊκό) κόμμα να είναι πιο προσεκτική στη χρήση των λέξεων.
Το Vouliwatch υπάρχει πάνω από δέκα χρόνια και θα συνεχίσει να κάνει αυτό που ξέρει καλύτερα: να προωθεί τη διαφάνεια και τη λογοδοσία χωρίς να αποθαρρύνεται ή να εκφοβίζεται. Είμαστε πάντα ανοιχτοί σε κριτική και βελτιώσεις, αρκεί να βασίζονται σε στοιχεία και να σέβονται το έργο που τόσες ευρωπαϊκές αρχές εμπιστεύονται».
