Του Τάσου Σιδέρη
Μόλις πρόσφατα ένας από τους δήμους στον οποίο έχει εγκατασταθεί ένα ακόμη Αιολικό Πάρκο πανηγύριζε για τα αντισταθμιστικά οφέλη που εξασφάλισε σε “μορφή χορηγίας”. Η εταιρεία για να κατευνάσει τις αντιδράσεις πρόσφερε κάτι χιλιάδες ευρώ στο δήμο ως “αντιστάθμισμα” των καταστροφών στο περιβάλλον, το βουνό και το οδικό δίκτυο. Ο δήμος ομόφωνα αποδέχθηκε τη χορηγία και οι αντιδράσεις των κατοίκων προσκρούουν πλέον σε κλειστές πόρτες.
Το παράδειγμα του εν λόγω δήμου δεν είναι το μόνο στη χώρα που έχει παραδοθεί στους μεγάλους ομίλους ενέργειας για να γίνει η “μπαταρία της Ευρώπης”, είναι ωστόσο χαρακτηριστικό για τη στάση που κρατά το “περιφερειακό κράτος”. Ελάχιστοι είναι οι δήμοι που αντιτάσσονται στις καταστροφές που επιφέρει η μαζική επέκταση αιολικών πάρκων αλλά και φωτοβολταϊκών στις περιοχές τους, και παρά τις μαζικές αντιδράσεις των δημοτών τους, οι περισσότεροι αποζητούν μερίδιο και συμμετοχή στα έργα ανανεώσιμων πηγών ενέργειας.
Η κεντρική κατεύθυνση της κυβέρνησης είναι γνωστή, παρά το γεγονός ότι η χώρα μας υπερκάλυψε το στόχο που είχε υποσχεθεί στην Ευρωπαϊκή Ένωση ως φιλόδοξη “μπαταρία” της Ευρώπης για τη διείσδυση των ΑΠΕ και τη μείωση των εκπομπών Αερίων του Θερμοκηπίου”, έθεσε στόχο να αυξήσει κατά σχεδόν 85% την παραγωγή ενέργεια ως το 2030. Τα σχέδια αυτά οδηγούν στην υπερεκμετάλλευση του πλούσιου γεωφυσικού πλούτου της χώρας και θα έχουν ως αποτέλεσμα να μετατραπεί το φυσικό περιβάλλον σε ερημική έκταση όπου θα παράγεται και θα αποθηκεύεται η ενέργεια. Ενέργεια που δεν έχει ανάγκη η χώρα αλλά προορίζεται για εξαγωγή στις πλούσιες χώρες της Δυτικής Ευρώπης. Στο ερώτημα γιατί μετατρέπεται η Ελλάδα σε “μπαταρία” ενέργειας για την Ευρωπαϊκή Ένωση η απάντηση είναι απλή. Οι ισχυρές οικονομίες του Βορρά στην Ε.Ε ακολουθούν επεκτατική πολιτική στο ζήτημα της ενέργειας, μπορούμε να μιλάμε για μια ιμπεριαλιστική ενεργειακή πολιτική προς τις φτωχότερες χώρες του Νότου για την πλήρη εκμετάλλευση του γεωφυσικού τους πλούτου.
Η θέση της ΚΕΔΕ, οι απαιτήσεις των δήμων
Η Κεντρική Ένωση Δήμων και Κοινοτήτων έχει καταθέσει ήδη κεντρικά τη διεκδίκηση της για απόκτηση ρυθμιστικού ρόλου στα έργα Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας που χωροθετούνται ή πρόκειται να χωροθετηθούν στα διοικητικά όρια των δήμων και περιφερειών. Ζητά να έχουν οι δημοτικές αρχές ουσιαστικό ρόλο με τη συμμετοχή εκπροσώπων από τον εκάστοτε δήμο στον οποίο χωροθετούνται έργα ΑΠΕ, στο Κεντρικό Συμβούλιο Περιβαλλοντικής Αδειοδότησης (ΚΕΣΠΑ) του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας.
Τα πρώτα αιτήματα της ΚΕΔΕ υποβλήθηκαν στη διαβούλευση του νομοσχεδίου του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας που αφορούν στη διαχείριση αποβλήτων και την ανάπτυξη έργων ενέργειας. Η κριτική που έγινε στο κεντρικό κράτος και αφορούσε στις fast track διαδικασίες για την ανάπτυξη των πλωτών φωτοβολταϊκών στις τεχνητές λίμνες ή τη μη τήρηση βασικών όρων περιβαλλοντολογικής προστασίας, ήταν το προοίμιο στην απαίτηση του ενεργού ρόλου και των αυξημένων αντισταθμιστικών που απαιτεί η ΚΕΔΕ.
Είναι χαρακτηριστικό ότι τα θέματα ενέργειας συμπεριλαμβάνονται ως κεντρικά στο επικείμενο συνέδριο της ΚΕΔΕ που θα πραγματοποιηθεί στη Ρόδο στις 7 έως 9 Νοεμβρίου. Οι περισσότεροι δήμοι συμφωνούν στην ανάγκη ανάπτυξης ενός ενεργειακού τομέα που θα βασίζεται στις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας αλλά πλέον απαιτούν να είναι “συνδιαμορφωτές της νέας κατάστασης” και ουσιαστικοί συνομιλητές με το κεντρικό κράτος και τις εταιρείες ενέργειας. Ζητούν την αναθεώρηση των θεσμοθετημένων αντισταθμιστικών καθώς μετά τη φρενήρη ανάπτυξη των Αιολικών Πάρκων διαπιστώνουν πως δεσμεύεται μεγάλη δημόσια έκταση. Για να αποδεχθούν οι δήμοι την “άνθιση” των ΑΠΕ -όπως την ονομάζουν- που οδηγεί σε μη αναστρέψιμες παρεμβάσεις στο φυσικό περιβάλλον αλλά και στην παραγωγική δραστηριότητα των τόπων, απαιτούν να αυξηθούν τα ποσοστά στα αντισταθμιστικά οφέλη. Η δε διεκδίκηση συμμετοχής εκπροσώπων της ΚΕΔΕ ή των κατά τόπων δήμων στο Κεντρικό Συμβούλιο Περιβαλλοντικής Αδειοδότησης (ΚΕΣΠΑ) του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, αιτιολογείται με την ανάγκη να χρηματοδοτηθούν έργα στήριξης για την τοπική ανάπτυξη και παραγωγή.
