Του Κрокодил
Την ώρα που η Τεχεράνη βρίσκεται στο επίκεντρο των παγκόσμιων εξελίξεων, η κυβέρνηση Μητσοτάκη αποφάσισε να βάλει λουκέτο στην πρεσβεία μας στο Ιράν. Παρ’ ότι βομβαρδισμοί γίνονται και σε Ισραήλ, Εμιράτα, Σαουδική Αραβία, Κατάρ, κ.ο.κ., οι πρεσβείες της χώρας μας πουθενά δεν έκλεισαν.
Οπως ανακοίνωσε πρόσφατα το υπουργείο Εξωτερικών, «λαμβανομένης της επιδεινούμενης κατάστασης επί του εδάφους και εκτιμώντας τις συνθήκες ασφαλείας, ελήφθη η απόφαση μετεγκατάστασης της πρεσβείας μας από την Τεχεράνη στο Μπακού του Αζερμπαϊτζάν».
Σύμφωνα με πληροφορίες, στην Τεχεράνη παραμένει η πρεσβεία της Κυπριακής Δημοκρατίας, ως «σύνδεσμος» του Ιράν με την Ευρωπαϊκή Ενωση. Εκτός των άλλων, αυτή την περίοδο η Κύπρος έχει την προεδρία της ΕΕ. Ωστόσο, παρ’ ότι το υπουργείο Εξωτερικών επικαλείται τις «συνθήκες ασφαλείας» στην ιρανική πρωτεύουσα, αδιευκρίνιστοι είναι οι πραγματικοί λόγοι που αποφασίστηκε το κλείσιμο της ελληνικής πρεσβείας. Υπάκουσε η Αθήνα πειθήνια σε ντιρεκτίβες των Βρυξελλών; Ελήφθη αυτή η απόφαση, επειδή η κυβέρνηση ήθελε να έχει λυμένα τα χέρια της για εμπλοκή της Ελλάδας στις πολεμικές περιπέτειες ΗΠΑ και Ισραήλ; Και τα δύο;
Οπως και να’ χει, η συνήθης πρακτική δεν είναι να κλείνουν οι διπλωματικές αποστολές μας σε μέρη εξαιρετικά μεγάλης διπλωματικής σημασίας για την ευρύτερη περιοχή μας και διεθνώς, ακόμα και εάν πρόκειται για διακεκαυμένες ζώνες. Η διπλωματική παρουσία της Ελλάδας δεν έχει να κάνει μόνο με τη συνδρομή σε Ελληνες που ζουν στο εξωτερικό (στο Ιράν, σύμφωνα με το ΥΠΕΞ, είναι πολύ λίγοι – περί τους εκατό), αλλά και με τον ρόλο της διπλωματικής «γέφυρας» που μπορεί να παίξει η χώρα μας σε κρίσιμα γεγονότα για την ανθρωπότητα. Προφανώς, όμως, η κυβέρνηση Μητσοτάκη έχει προ πολλού αποποιηθεί αυτόν τον ρόλο για την Ελλάδα.
Να σημειωθεί, όπως έχει τονίζει το Neostrategy.gr, ότι σε άλλους πολέμους και σκληρούς βομβαρδισμούς, όπως στη Σερβία, το 1999, η πρεσβεία μας ούτε μια στιγμή δεν έκλεισε. Θα πει κανείς ότι εκεί βρίσκονταν πολλοί Ελληνες, οι οποίοι έπρεπε να «επαναπατριστούν», ενώ στο Ιράν όχι. Ναι, αλλά ακόμα και μετά τον επαναπατρισμό τους από την βομβαρδιζόμενη πρώην Γιουγκοσλαβία, αν και απομακρύνθηκε και τμήμα του προσωπικού της, η πρεσβεία μας δεν έκλεισε. Ο λόγος ήταν ότι έπρεπε να διατηρηθεί η ελληνική διπλωματική παρουσία ιδιαίτερα σε τέτοιες κρίσιμες, ιστορικές στιγμές.
Εξίσου ενδιαφέρον είναι ότι ούτε η πρεσβεία μας στο Κίεβο έκλεισε το 2022, όταν ξέσπασε ο πόλεμος, βομβαρδιζόταν και διεξάγονταν στρατιωτικές επιχειρήσεις στην ουκρανική πρωτεύουσα. Ο τότε πρέσβης απομακρύνθηκε, με δική του ευθύνη, όπως υποστηρίζει το υπουργείο Εξωτερικών. Αλλά η πρεσβεία δεν σταμάτησε να λειτουργεί. Γιατί, λοιπόν, δύο μέτρα και δύο σταθμά, για το Κίεβο και την Τεχεράνη; Κυριαρχούν, άραγε, ξένα προς τη διπλωματία κριτήρια, κατατάσσονται οι χώρες σε «φίλιες» και «εχθρικές», και ανάλογα κλείνουν ή μένουν ανοικτές οι ελληνικές αντιπροσωπείες.
Το αρνητικό προηγούμενο του λουκέτου της ελληνικής πρεσβείας στη Δαμασκό, το 2012, όταν υπουργός Εξωτερικών ήταν ο Δημήτρης Αβραμόπουλος, πρέπει να προβληματίσει. Και τότε το υπουργείο Εξωτερικών επικαλούταν λόγους «επιδείνωσης των συνθηκών ασφαλείας στη Συρία», παρ’ ότι είχαν εκφραστεί διαφωνίες μεταξύ διπλωματών για το κλείσιμο της πρεσβείας μας.
Επιπλέον, άλλες πρεσβείες ευρωπαϊκών χωρών (και βαλκανικών) έμειναν ανοικτές και λειτουργούσαν ως δίαυλοι επικοινωνίας ΕΕ – Συρίας. Ρόλο που κάλλιστα θα μπορούσε να τον επωμιστεί η Ελλάδα και λόγω των διαχρονικών σχέσεών της με τη Συρία. Ωστόσο, η τότε κυβέρνηση Σαμαρά – Βενιζέλου συντάχθηκε πλήρως με τις ντιρεκτίβες των Βρυξελλών για λουκέτο. Τα ίδια και χειρότερα κάνει εδώ και χρόνια η κυβέρνηση Μητσοτάκη. Υπακούοντας, όμως, πειθήνια στις επιταγές της γραφειοκρατίας της ΕΕ πάει περίπατο η εθνική πολιτική, η πολυδιάστατη εξωτερική πολιτική και ο ρόλος της Ελλάδας ως διαμεσολαβητή στα μεγάλα γεγονότα.
