Το εργοστάσιο εμπλουτισμού ουρανίου στο Φόρντοου του Ιράν είναι σκαμμένο βαθιά κάτω από ένα βουνό κοντά στην Κομ, την ιερή πόλη του σιιτικού ισλάμ. Οι φυγοκεντρωτές του, δηλαδή τα μηχανήματα που εμπλουτίζουν αργά αλλά σταθερά το ουράνιο για να μετατραπεί σε πυρηνικό καύσιμο, προστατεύονται από τόνους επί τόνων βράχου.
Οι μόνες βόμβες που πιστεύεται ότι είναι αρκετά ισχυρές για να διαπεράσουν την εγκατάσταση μέχρις ενός σημείου, χωρίς να είναι καθόλου σίγουρο ότι μπορούν να την καταστρέψουν ολοσχερώς, είναι οι αμερικανικές διατρητικές βόμβες GBU-57 τύπου «bunker buster» τις οποίες οι Ισραηλινοί δεν διαθέτουν.
Τι είναι αυτές οι βόμβες;
Με απλά λόγια έχουν σχεδιαστεί για να εκρήγνυνται δύο φορές. Μία φορά για να παραβιάσουν την επιφάνεια του εδάφους και άλλη μία φορά όταν η βόμβα έχει φτάσει σε ένα ορισμένο βάθος.
Χρησιμοποιούνται για να πλήξουν στρατιωτικά αρχηγεία, καταφύγια και άλλες εγκαταστάσεις που είναι θαμμένες βαθιά στο έδαφος – εξ ου και το όνομά τους που σημαίνει «καταστροφέας καταφυγίων». Είναι μεγάλες, πολύ βαριές και περιέχουν περίπου 2,5 τόνους εκρηκτικών υλών .
Ο ισραηλινός στρατός διαθέτει αρκετές βόμβες «bunker buster» αλλά όχι την περιβόητη GBU-57, βάρους 14 τόνων, που μπορεί να εκτοξευθεί μόνο από τα θηριώδη αμερικανικά βομβαρδιστικά Β-2.
Η συντομογραφία GBU σημαίνει Guided Bomb Unit (Μονάδα Καθοδηγούμενης Βόμβας) φανερώνοντας ότι πρόκειται για βλήμα που βρίσκει τον στόχο του μέσω συστημάτων καθοδήγησης μεγάλης ακριβείας.
Σημαντικά μεγαλύτερες από παλαιότερες διατρητικές βόμβες, όπως η GBU-28 και η GBU-3, η GBU-57 έχει μήκος 6,2 μέτρα και διάμετρο 80 εκατοστά. Κατασκευαστής είναι η αμερικανική αεροπορική βιομηχανία Boeing, η οποία έχει παραδώσει στην πολεμική αεροπορία των ΗΠΑ τουλάχιστον 20 τέτοιες βόμβες από το 2015 μέχρι σήμερα.
Για να διασφαλιστεί η ακριβής στόχευση χρησιμοποιείται ένας συνδυασμός καθοδήγησης μέσω GPS, κατασκοπευτικών δορυφόρων και αεροπλάνων επικοινωνίας τύπου AWACS. Αυτό επιτρέπει στη βόμβα να χτυπήσει με περιθώριο σφάλματος λίγων μέτρων από τον στόχο της.
Την χρονική στιγμή της έκρηξης καθορίζει το σύστημα Large Penetrator Smart Fuze (LPSF), το οποίο συνυπολογίζει τα χαρακτηριστικά της υπόγειας κατασκευής και το βάθος πρόσκρουσης. Κατά την πτήση, η βόμβα σταθεροποιείται από πτερύγια πλέγματος, τα οποία βοηθούν στη διατήρηση της τροχιάς και επιτρέπουν αλλαγές στη διάρκεια της πορείας.
Ενημέρωση για το πυρηνικό σενάριο
Σε αποκλειστικό ρεπορτάζ της η βρετανική εφημερίδα Guardian γράφει ότι αξιωματούχοι του αμερικανικού Πενταγώνου ενημερώθηκαν ότι η χρήση συμβατικών βομβών, ακόμη και αρκετών «θηρίων» τύπου GBU-57, δεν θα διείσδυε αρκετά βαθιά στο υπέδαφος. Θα προκαλούσε μόνο αρκετή ζημιά για να καταρρεύσει ένα μέρος των τούνελ και να τα θάψει κάτω από τα ερείπια.
«Για να καταστρέψουμε ολοκληρωτικά το Φορντόου πρέπει πρώτα να σαρώσουμε το έδαφος με συμβατικές βόμβες. Στη συνέχεια πρέπει να ρίξουμε μια τακτική πυρηνική βόμβα από ένα βομβαρδιστικό B-2. Μόνο πυρηνική βόμβα μπορεί να εξαλείψει με 100% βεβαιότητα ολόκληρη την εγκατάσταση» άκουσαν όσοι συμμετείχαν στην σχετική απόρρητη ενημέρωση.
Ο πρόεδρος Τραμπ έχει αποκλείσει αυτό το ανατριχιαστικό «πυρηνικό σενάριο».
Οι επίμαχες εγκαταστάσεις του Ιράν τώρα
Οι τρεις τοποθεσίες όπου χτυπά η καρδιά του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν είναι η Νατάνζ, το Φόρντοου και το Ισφαχάν. Οι δύο πρώτες είναι τεράστιες υπόγειες εγκαταστάσεις εμπλουτισμού ουρανίου με εκατοντάδες χιλιάδες φυγοκεντρωτές, ενώ το Ισφαχάν είναι ένα από τα μεγαλύτερα κέντρα πυρηνικής έρευνας στη χώρα.
Το Ισραήλ τις τελευταίες ημέρες έχει βομβαρδίσει το εργοστάσιο της Νατάνζ. Σύμφωνα με ανεπιβεβαίωτες πληροφορίες η υπόγεια αίθουσα φυγοκέντρησης ουρανίου υπέστη σοβαρές ζημιές, αλλά δεν καταστράφηκε ολοσχερώς.
Ο Ραφαέλ Γκρόσι, επικεφαλής του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας, δήλωσε στο BBC ότι το εργοστάσιο της Νατάνζ υπέστη εκτεταμένες ζημιές και ότι μάλλον τέθηκαν εκτός λειτουργίας περίπου 15.000 φυγοκεντρωτές. «Αυτό πιθανώς οφείλεται σε ισραηλινή αεροπορική επιδρομή που διέκοψε την παροχή ρεύματος στις μηχανές, παρά σε πραγματική φυσική ζημιά στις αίθουσες φυγοκέντρωσης» εξήγησε.
Στο Φόρντοου, ωστόσο, δεν παρατηρήθηκαν ζημιές. Στο Ισφαχάν υπήρξαν ζημιές σε κτίρια, συμπεριλαμβανομένου του κεντρικού χημικού εργαστηρίου, αλλά οι περισσότεροι υπόγειοι χώροι δεν φαίνεται να έχουν επηρεαστεί.
Πρέπει να σημειωθεί ότι ολόκληρο το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν έχει σχεδιαστεί αποκλειστικά από τη Ρωσία. Η Μόσχα παρέχει το ουράνιο, εκπαιδεύει τους Ιρανούς πυρηνικούς επιστήμονες, κατασκευάζει τις εγκαταστάσεις, επιβλέπει τις εργασίες και δέχεται τα πυρηνικά απόβλητα.
Το κάνει στο πλαίσιο μιας προφανούς στρατηγικής επιλογής για να υψώσει γεωπολιτικό ανάχωμα ενάντια στη Δύση, στα συντηρητικά καθεστώτα των αραβικών πετρελαιοπαραγωγών κρατών και το Ισραήλ.
