Το Neostrategy.gr, επανειλημμένως έχει επισημάνει ότι η Ελλάδα, εξαιτίας της υποχωρητικής – κατευναστικής πολιτικής της κυβέρνησης Μητσοτάκη, οδηγείται ταχύτατα στην τροχιά τη «Φινλανδοποίησης» – δορυφοριοποίησής της από την Τουρκία. Κοντολογίς, η χώρα μας δεν θα μπορεί να ασκεί ούτε στοιχειωδώς τα κυριαρχικά δικαιώματά της, χωρίς να πάρει την «άδεια» της Τουρκίας.
Εξαιρετικά σοβαρή είναι η αποκάλυψη της «Καθημερινής της Κυριακής» ότι, μετά τις τουρκικές πιέσεις, με την παρουσία μάλιστα πολεμικών πλοίων της νότια της Κάσου και βόρεια της Κρήτης, ουσιαστικά το έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας (Κρήτης) – Κύπρου – Ισραήλ μετατίθεται στις ελληνικές καλένδες και ότι, αντί αυτού, σχεδιάζεται τώρα νέα χάραξη άλλου καλωδίου για την τροφοδοσία με ηλεκτρικό ρεύμα των Δωδεκανήσων και των νησιών του Βορείου Αιγαίου. Κάτι που, πάντως, είναι βέβαιον ότι θα επιχειρήσει και πάλι να εμποδίσει η Τουρκία. Και μένει να φανεί εάν η κυβέρνηση Μητσοτάκη θα συνεχίσει να ακολουθεί την ίδια τακτική υποχωρήσεων, με ολέθριες συνέπειες για τα εθνικά θέματα.
Να σημειωθεί ότι, εκτός του γεωπολιτικού κόστους για τη χώρα μας, ιδιαίτερα σοβαρές είναι και οι οικονομικές επιπτώσεις που υπάρχουν για τις εταιρείες που εμπλέκονται στο έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου – Ισραήλ.
«Περίπου δύο μήνες μετά την προσωρινή αναστολή πληρωμών από τον ΑΔΜΗΕ προς την κατασκευάστρια εταιρεία του υποβρύχιου καλωδίου, τη γαλλική Nexans, και τις αδιέξοδες προσπάθειες της ελληνικής κυβέρνησης να επαναφέρει τα ερευνητικά πλοία που είχαν προηγουμένως αποδεσμευτεί για να περιοριστεί η οικονομική έκθεση του ΑΔΜΗΕ, το έργο της εμβληματικής ηλεκτρικής διασύνδεσης ( GSI) βρίσκεται εκ νέου στον αέρα», αναφέρει η «Καθημερινή».
Και συνεχίζει: «Η θέση της ελληνικής κυβέρνησης είναι ότι «το έργο θα υλοποιηθεί στον χρόνο του». Ωστόσο, όπου υπάρχουν επιχειρήσεις και συμβάσεις, ο χρόνος είναι χρήμα. Οι άμεσα οικονομικά εμπλεκόμενοι, ΑΔΜΗΕ και Nexans, αναζητούν Plan B για να μετριάσουν τις επιπτώσεις από την παρατεταμένη αβεβαιότητα και την απειλή της ματαίωσης, καθώς δεν υπάρχει πλέον καμία ορατότητα σχετικά με την επανέναρξη των ερευνών στα διεθνή ύδατα, οι οποίες σταμάτησαν τον περασμένο Ιούλιο μετά τις αντιδράσεις της Τουρκίας.
ΑΔΜΗΕ και κυβέρνηση εξετάζουν ήδη σενάρια για τη διαχείριση των επιπτώσεων στα οικονομικά του Διαχειριστή. Δεν είναι μόνον οι δαπάνες που έχουν ήδη γίνει, αλλά και οι πιθανές απαιτήσεις της Nexans, οι οποίες απορρέουν από τη σύμβαση ανάθεσης κατασκευής του καλωδίου, ύψους 1,4 δισ. ευρώ.
Οι πληροφορίες μάλιστα φέρουν τον ΑΔΜΗΕ να διαπραγματεύεται με τη Nexans την πόντιση του καλωδίου στο Αιγαίο για την ηλεκτρική διασύνδεση των Δωδεκανήσων. Πρόκειται για μια λύση ανάγκης, εξίσου περίπλοκη ωστόσο , νομικά, τεχνικά, οικονομικά αλλά και γεωπολιτικά. Ο διαγωνισμός για το έργο διασύνδεσης των Δωδεκανήσων και νησιών Β. Αιγαίου βρίσκεται σε εξέλιξη και η Nexans είναι ένας από τους τρεις συνολικά διεκδικητές, μαζί με τη Fulgor και την Prysmian. Το ποιος θα είναι ανάδοχος όμως θα κριθεί από το αποτέλεσμα του διαγωνισμού.
Στο τεχνικό και οικονομικό της σκέλος, αυτή η λύση επίσης πάσχει. Το καλώδιο που κατασκευάζεται για τη διασύνδεση Κρήτης – Κύπρου, έχει πολύ πιο βαριά τεχνικά χαρακτηριστικά (μήκος, βάθος, δυναμικότητα κ.λπ.) από αυτά που απαιτεί ο σχεδιασμός διασύνδεσης των νησιών του Αιγαίου. Ετσι, θα είναι πολύ υψηλότερο το κόστος που θα πρέπει να ανακτηθεί από τους καταναλωτές ηλεκτρικού ρεύματος.
Επιπλέον, ο κίνδυνος της γεωπολιτικής σκιάς και σε αυτό το έργο λόγω του τουρκικού δόγματος της «Γαλάζιας Πατρίδας» δεν μπορεί να αποκλειστεί. Τον Οκτώβριο του 2024, με αφορμή τις έρευνες του πλοίου που εκτελούσε για λογαριασμό του ΑΔΜΗΕ εργασίες πόντισης καλωδίου στο Ανατολικό Αιγαίο, ο σταθμός της Σμύρνης είχε εκδώσει ΝAVTEX ισχυριζόμενος ότι μέρος της θαλάσσιας περιοχής μεταξύ Χίου και Λέσβου είναι τουρκική υφαλοκρηπίδα. Πιθανόν οι τουρκικές αξιώσεις να ενισχυθούν μετά το «πάγωμα» των ερευνών για τη διασύνδεση Κρήτης – Κύπρου.
Οι επιπτώσεις ενός οριστικού ναυαγίου του έργου στον ΑΔΜΗΕ θα είναι κάθε άλλο παρά αμελητέες, επισημαίνουν στην «Κ» αρμόδια κυβερνητικά στελέχη. Σύμφωνα με τα ίδια στελέχη, έχει συζητηθεί και το ενδεχόμενο αύξησης κεφαλαίου -στην οποία το ελληνικό Δημόσιο που ελέγχει το 51%- του ΑΔΜΗΕ θα συμμετάσχει με το αντίστοιχο ποσοστό, ενώ δεν είναι ξεκάθαρο ακόμη τι θα πράξει η κινεζική State Grid που συμμετέχει με ποσοστό 24%.
Ο ΑΔΜΗΕ ανέλαβε επίσημα φορέας υλοποίησης του έργου τον Οκτώβριο του 2023 και έχει δαπανήσει μέχρι στιγμής περί τα 270 εκατ. ευρώ. Το μεγαλύτερο μέρος αυτών έχει μάλιστα εκταμιευθεί από την ευρωπαϊκή χρηματοδότηση των 657 εκατ. ευρώ και κατευθύνθηκε προς τη Nexans στο πλαίσιο συμβατικών υποχρεώσεων.
Το κόστος αυτό, βάσει της διακρατικής συμφωνίας Ελλάδας – Κύπρου (Σεπτέμβριος 2024), θα πρέπει, εάν το έργο σταματήσει λόγω γεωπολιτικού κινδύνου, να επιμεριστεί ισόποσα μεταξύ των δύο χωρών.
Ο όρος αυτός ήταν μια υπαναχώρηση που έκανε η Ελλάδα για να άρει τότε τις επιφυλάξεις της Κύπρου και να ξεμπλοκάρει το έργο. Ωστόσο, για να δεχτεί η Κύπρος να πληρώσει το 50%, θα πρέπει η Ελλάδα επισήμως να αναγνωρίσει ότι το έργο σταμάτησε για γεωπολιτικούς λόγους, δηλαδή εξαιτίας των απειλών της Τουρκίας. Καθώς όλα αυτά είναι δύσκολα διαχειρίσιμα για προφανείς λόγους, η ανάληψη όλου του κόστους από τον ΑΔΜΗΕ μοιάζει να είναι ο ευκολότερος -και για πολλούς ο μόνος τρόπος απεγκλωβισμού της Αθήνας».
Ανακοίνωση ΑΔΜΗΕ
Ανακοίνωση εξέδωσε ο ΑΔΜΗΕ, με την οποία, ως φορέας υλοποίησης του έργου ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας-Κύπρου-Ισραήλ (Great Sea Interconnector), επιχειρεί να διαψεύσει το δημοσίευμα της Καθημερινής με τίτλο «Αντί για Κύπρο, το καλώδιο πάει προς Δωδεκάνησα».
Ισχυρίζεται ότι τα σενάρια που αναπτύσσονται στο εν λόγω δημοσίευμα δεν έχουν σχέση με την πραγματικότητα και υποδηλώνουν άγνοια των όρων που διέπουν τα ευρωπαϊκά έργα κοινού ενδιαφέροντος καθώς και των διαδικασιών με βάση τις οποίες πραγματοποιούνται τα έργα των ηλεκτρικών διασυνδέσεων.
Και καταλήγει ότι ο ΑΔΜΗΕ παραμένει προσηλωμένος στην υλοποίηση του έργου στρατηγικής σημασίας για τα εμπλεκόμενα κράτη και την Ευρωπαϊκή Ένωση, η οποία το χρηματοδοτεί με το ποσό των 657 εκατ. ευρώ.
