Le canard diplomatique
Με πρωτοφανή προχειρότητα, χάριν επικοινωνιακών εντυπώσεων στο εσωτερικό της χώρας, αλλά δίχως ουσία στο διεθνές στερέωμα, ο Κυριάκος Μητσοτάκης και το υπουργείο Εξωτερικών διαχειρίζονται τα σοβαρά εθνικά θέματα.
Η παρέμβαση του πρωθυπουργού, ο οποίος προήδρευσε στην ανοιχτή συζήτηση του Συμβουλίου Ασφαλείας (ΣΑ) του ΟΗΕ, με θέμα “Διατήρηση της διεθνούς ειρήνης και ασφάλειας: Αναδυόμενες τεχνολογίες και θαλάσσια ασφάλεια”, για το ψευδεπίγραφο τουρκολιβυκό μνημόνιο, θετική μεν, άνευ αξίας δε.
Σύσσωμα τα μεγάλα φιλοκυβερνητικά ΜΜΕ, βέβαια, προέβαλαν πέραν του δέοντος την ομιλία του. Τήρησαν σιγή ιχθύος, ωστόσο, για μια ακόμα αποτυχία της κυβέρνησης στο “μέτωπο” του Λιβυκού. Ειδικότερα, ενώ το υπουργείο Εξωτερικών, δια της εκπροσώπου του στον ΟΗΕ, Αγλαΐας Μπαλτά, προσπάθησε να ενσωματώσει στην απόφαση για ανανέωση της εντολής της αποστολής του ΟΗΕ στη Λιβύη το τουρκολιβυκό, αλλά η πρόταση απορρίφθηκε … μετά πολλών επαίνων.
Να σημειωθεί ότι, μια ημέρα μετά την ομιλία Μητσοτάκη, έγιναν 15 παραβιάσεις από τουρκικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη (UAV) στο Βορειοανατολικό, Κεντρικό και Νοτιοανατολικό Αιγαίο, ενώ ένα ζεύγος τουρκικών F-16 ενεπλάκη σε εικονική αερομαχία με ελληνικά στα ανατολικά της Ρόδου.
Προχειρότητες ΥΠΕΞ
Ακόμα χειρότερα, η Αθήνα επέλεξε να ψηφίσει “αποχή” για την ανανέωση της εντολής της Αποστολής Υποστήριξης των Ηνωμένων Εθνών στη Λιβύη (UNSMIL) για ακόμη έναν χρόνο. “Αποχή” … έριξε και η Μόσχα, αλλά για άλλους δικούς της λόγους. Είναι να απορεί κανείς με την προχειρότητα που κινήθηκε το ΥΠΕΞ στο ανώτατο Σώμα του ΟΗΕ. Οπου, μάλιστα, η Ελλάδα (μη μόνιμο μέλος του ΣΑ) προεδρεύει αυτή την περίοδο.
Θα ήταν προτιμότερο να μην έχει θέσει η χώρα μας καθόλου το θέμα, παρά να επιλέξει την “αποχή” για ένα θέμα που αφορά απλά την ανανέωση της εντολής της αποστολής του ΟΗΕ, προκειμένου να προωθήσει τις διαδικασίες ενοποίησης της διχασμένης Λιβύης.
Από τη νέα διπλωματική ήττα, όμως, φάνηκε πάλι η ένδεια των συμμάχων που έχει η Αθήνα. Ακόμα χειρότερα. Το αποτέλεσμα της συνεδρίασης του ΣΑ, δείχνει ότι η ελληνική αντιπροσωπεία πήγε απροετοίμαστη σε αυτήν, και δεν είχε φροντίσει προηγουμένως να προβεί στις ανάλογες ζυμώσεις, συμμαχίες και διεργασίες, προκειμένου να διασφαλιστεί ένα θετικό αποτέλεσμα.
Νέο ναυάγιο στο Λιβυκό
Στις 29 Οκτωβρίου 2026 την ομιλία του στο ΣΑ του ΟΗΕ, ο πρωθυπουργός έθεσε ζήτημα νομιμότητας της συμφωνίας της δήθεν οριοθέτησης της ΑΟΖ Τουρκίας – Λιβύης, σημειώνοντας ότι αντιβαίνει στις θεμελιώδεις αρχές του Διεθνούς Δικαίου της Θάλασσας, ενώ έδειξε και τον χάρτη με το μνημόνιο Τουρκίας-Λιβύης.
Μια ημέρα μετά (30 – 10 – 26), το Συμβούλιο Ασφαλείας συζητούσε το θέμα της ανανέωσης της εντολής της Αποστολής Υποστήριξης των Ηνωμένων Εθνών στη Λιβύη (UNSMIL) για ακόμη έναν χρόνο, έως τις 31 Οκτωβρίου 2027. Σύμφωνα με τον ιστότοπο, ertnews.gr, κατόπιν ελληνικού αιτήματος, ενσωματώθηκε αρχικά στο προοίμιο αναφορά στον σεβασμό των αρχών καλής γειτονίας και περιφερειακής συνεργασίας, καθώς και έκκληση προς όλους τους παράγοντες στη Λιβύη να τηρούν τις υποχρεώσεις τους βάσει του διεθνούς δικαίου, συμπεριλαμβανομένου του διεθνούς δικαίου της θάλασσας.
Ωστόσο, στη συνέχεια, ακολούθησαν τα … αδειάσματα. Η ψηφοφορία ακολούθησε δύσκολες διαπραγματεύσεις με διαφωνίες τόσο για την πολιτική διαδικασία στη Λιβύη όσο και για τις αναφορές στη θαλάσσια ασφάλεια και στο διεθνές δίκαιο. Η Βρετανία, που είχε την ευθύνη σύνταξης του σχεδίου Απόφασης, προχώρησε σε τέσσερις αναθεωρήσεις, ενώ η διαδικασία σιωπηρής έγκρισης διακόπηκε τρεις φορές. Τελικά, η ελληνική αναφορά αποδυναμώθηκε, με αποτέλεσμα η Ελλάδα να διακόψει τη διαδικασία σιωπηρής έγκρισης στην τέταρτη αναθεώρηση.
Σύμφωνα με την καταγραφή των διαπραγματεύσεων, αναφέρει το ertnews.gr, τρία κράτη της Αφρικής (Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό, Λιβερία και Σομαλία) και η Κίνα εξέφρασαν επιφυλάξεις. Οι αφρικανικές χώρες υποστήριξαν ότι η διατύπωση υπερέβαινε την εντολή της UNSMIL και το πλαίσιο μιας τεχνικής ανανέωσης.
Τα βασικά καθήκοντα της αποστολής, όπως προβλέπονται στην Απόφαση 2542 του 2020, είναι μεταξύ άλλων η διαμεσολάβηση για μια πολιτική διαδικασία υπό λιβυκή ηγεσία και χωρίς αποκλεισμούς, η στήριξη της εφαρμογής της εκεχειρίας, η προώθηση του κράτους δικαίου και η προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Η Κίνα και η Ρωσία φέρονται να υπογράμμισαν κατά τις διαπραγματεύσεις ότι η συμφωνία δεν αποτελεί συνταγματικό κείμενο και δεν έχει εξασφαλίσει την υποστήριξη όλων των λιβυκών πλευρών, ζητώντας μια πολιτική διαδικασία χωρίς αποκλεισμούς.
