Του Δημήτρη Παντελάτου (*)
Αυτή την Παρασκευή 23 του μήνα συμπληρώνονται 19 χρόνια από τον άδικο θάνατο του Σμηναγού Κώστα Ηλιάκη. Ενός εξαιρετικού πιλότου για την επαγγελματικότητα και την αφοσίωση στο καθήκον του οποίου, είχα την τιμή να αποκτήσω προσωπική άποψη. Στις 23 του Μάη 2006 ο σχηματισμός δύο ελληνικών F-16 με χαρακτηριστικό «Αλεπού-370» της 334 Μοίρας απογειώθηκαν από το αεροδρόμιο της 133 Σμηναρχίας Μάχης στην Κρήτη για να αναχαιτίσει τέσσερα τουρκικά αεροσκάφη, που είχαν εισβάλει στον εθνικό εναέριο χώρο μας. Κατά τη διάρκεια της αναχαίτισης , ο Ηλιακής δέχθηκε ξαφνική, εσκεμμένη και με δόλο επίθεση από το ένα τουρκικό μαχητικό που προκάλεσε τη σύγκρουση των δύο αεροσκαφών. Ο τούρκος πιλότος Χαλί Ιμπραήμ Οσκεμπίρ σώθηκε από την σύγκρουση χρησιμοποιώντας το σύστημα εκτίναξης του αεροσκάφους του.
Δύο βίντεο, από δύο Ελληνικά F-16, που παρουσίασε ο δημοσιογράφος Κώστας Συμεωνίδης στο Star TV στις 11 Οκτωβρίου 2022, κατέγραψαν τη στιγμή που χάθηκε ο Ηλιάκης. Ο δημοσιογράφος επισήμανε ότι ο Ηλιάκης είχε εντολή να «καταγράψει» την αναρτημένη φωτογραφική συσκευή στο Τούρκικο Φάντομ RF-4. Η επισήμανση αυτή έρχεται σε αντίθεση με την επίσημη θέση της ΠΑ που ανέφερε: «Ο Σμηναγός Ηλιάκης κατευθύνθηκε προς το τουρκικό αεροσκάφος RF-4, στο πλαίσιο διατεταγμένης και σύμφωνης με το περιεχόμενο και τα δεδομένα αποστολής του προσπάθειας αναχαίτισης – αναγνώρισης σε ευθεία και οριζόντια πτήση, χωρίς να ελιχθεί καθ’οποιονδήποτε τρόπο και χωρίς να παραβιάσει την απόσταση ασφαλείας των 1000 ποδών που ορίζεται για την αποφυγή εναέριων συγκρούσεων μεταξύ αεροσκαφών». Η εντολή προς τον Έλληνα πιλότο για «καταγραφή» της συσκευής του τουρκικού RF-4 προφανώς απαιτούσε την εκτέλεση κάποιων ελάχιστων ελιγμών. Είναι βέβαιο ότι ο Ηλιάκης θα εκτελούσε «με πίστη και αφοσίωση» τις διαταγές, όπως έκανε πάντα όμως, ενδεχόμενα, ο ελιγμός του έδωσε τροφή στα πολεμοχαρή ένστικτα του Τούρκου πιλότου για την εκτέλεση του δικού του θανατηφόρου ελιγμού.
Συνηθίζεται στις Ένοπλες Δυνάμεις μετά από κάθε συμβάν, πόσο μάλλον μετά από ένα «μείζον» αεροπορικό τραγικό δυστύχημα, όπως αυτό του Ηλιάκη, να παράγονται διδάγματα που αποσκοπούν στη βελτίωση της λειτουργίας του στρατεύματος, αλλά και τη διατήρηση του φρονήματός του. Έτσι, μέχρι την στιγμή της σύγκρουσης, η απόδοση των σχετικών ευθυνών για την πρόκλησή του θα μπορούσαν να περιοριστούν κυρίως στα δολοφονικά ένστικτα του Τούρκου πιλότου και δευτερευόντως σε μια άχρηστη εντολή, που θα μπορούσε να είχε δοθεί «εν τη ρύμη του λόγου» ή να είχε ερμηνευθεί λανθασμένα από τον Έλληνα πιλότο, ο οποίος σε άλλες περιπτώσεις ήταν συνηθισμένος να αναγνωρίζει τα φορτία που έφεραν τα αναχαιτιζόμενα από αυτόν αεροσκάφη από καταλόγους στο γραφείο πληροφοριών, μετά την προσγείωσή του, χωρίς να χρειάζεται προηγουμένως να τα «καταγράψει» κατά την φάση της αναχαίτισης. Ωστόσο οι κινήσεις του επίσημου Ελληνικού κράτους που ακολούθησαν την τραγωδία αυτή δημιουργούν μια επιπλέον τραγωδία προς διερεύνηση, πρωτευόντως για τους οικείους του Κώστα Ηλιάκη και δευτερευόντως για τη εξαγωγή επιχειρησιακών και ηθικών συμπερασμάτων, καθώς και διδαγμάτων στο πλαίσιο της Υπηρεσίας.
Άραγε ποια Διεύθυνση Διακλαδικών Διδαγμάτων και Δογμάτων του ΓΕΕΘΑ, θα μπορούσε να διερευνήσει, να αξιολογήσει και να καταγράψει κάποιο δίδαγμα από:
α. Την αδυναμία περισυλλογής του Τούρκου πιλότου Χαλί Ιμπραήμ Οσκεμπίρ από το, έγκαιρα παρευρισκόμενο στο σημείο, Ελληνικό πλήρωμα του ελικοπτέρου διάσωσης, λόγω της επίκλησης του Τούρκου για δημιουργία του δυστυχήματος σε «διεθνή ύδατα», που υποστηρίχθηκε και επιβλήθηκε από παραπλέουσα Τουρκική φρεγάτα και η τελική περισυλλογή του, από Ιαπωνικό φορτηγό πλοίο με Παναμαϊκή σημαία.
β. Τη φήμη που διέρρευσε στα ΜΜΕ ότι το Ελληνικό πλήρωμα δεν προέβη στη σύλληψή του επειδή απειλήθηκε από το (Σ.Σ. βρεμένο) όπλο που ο (Σ.Σ. κλινήρης) Τούρκος πιλότος έφερε!
γ. Τη σκηνοθετημένη και με παρουσία κάμερας, υποτιθέμενη παράδοση του Τούρκου πιλότου, από τις Ελληνικές στις Τουρκικές αρχές, κατόπιν εντολής του τότε ΑΓΕΕΘΑ που λειτουργούσε σε ρόλο σκηνοθέτη για να καθησυχάσει την εγχώρια κοινή γνώμη.
δ. Την έκφραση συγχαρητήριων από την τότε Ελληνίδα Υπουργό Εξωτερικών μετά την απώλεια του Ηλιάκη προς τα πληρώματα της Μοίρας που αυτός ανήκε για την «αυτοσυγκράτησή» τους.
ε. Μετά από σχετική μήνυση Έλληνα δικηγόρου, την έκπτωση της κατηγορίας κατά του Τούρκου πιλότου Χαλί Ιμπραήμ Οσκεμπίρ από κακούργημα σε πλημμέλημα. Στην έκπτωση αυτή λέγεται ότι συνέτεινε μαρτυρία Έλληνα αεροπόρου που μάλιστα πριν από λίγα χρόνια έλαβε ανώτατα αξιώματα.
στ. Τις νουθεσίες της τότε Υπουργού των Εξωτερικών, στον Τούρκο ομόλογό της για επίδειξη αυτοσυγκράτησης και την κραυγαλέα απουσία του Υπουργού Εθνικής Άμυνας, που τότε ξόδευε τον χρόνο του κυρίως σε κομματικές συγκεντρώσεις ανά την επικράτεια.
Η αντιμετώπιση του σοβαρού από άποψης Εθνικής εξωτερικής και αμυντικής πολιτικής γεγονότος, από την τότε κυβέρνηση, προστιθέμενο σε αυτό των Ιμίων, προσδιόρισε, για τους Τούρκους, τα επιπλέον περιθώρια που είχαν για να προκαλούν, σε σχέση με το επίπεδο των ανοχών της Ελλάδας. Βασικό στοιχείο προσδιορισμού των ανοχών αυτών που διατηρείται ακόμη και σήμερα, είναι η έμφαση και προτεραιότητα που δίνεται στην απρόσκοπτη λειτουργία της μονοκαλλιέργειας της Ελληνικής τουριστικής «βαριάς (δήθεν) βιομηχανίας».
Ωστόσο η «ύβρις» της κυβέρνησης Καραμανλή του δεύτερου, απέναντι στους οικείους και τους συναδέλφους του Ηλιάκη δεν έληξε με την λήξη της θητείας της, συνεχίζεται μέχρι και τις μέρες μας με την εργαλειοποίηση της τελετής μνήμης στα «Ηλιάκεια» και της προπαγάνδισης των θέσεων της κυβέρνησης Μητσοτάκη περί των εξοπλιστικών.
Εν μέσω του εξοπλιστικού πυρετού του “ReArm Europe” η κυβέρνηση Μητσοτάκη, Ντόκου, Μέτλεν και Βιοχάλκο θα αποστείλει σε ρόλο ταχυδρόμου τον Υπουργό Εθνικής Άμυνας Δένδια στην Κάρπαθο στα «Ηλιάκεια 25» για να εκφωνήσει ένα ηρωϊκό αφήγημα που θα διεγείρει το θυμικό της Ελληνίδας και του Έλληνα σε συνέχεια της ρητορικής της περί «Εθνικών αναγκών ενόψει της υποστήριξης του χωροταξικού σχεδιασμού» (άσχετου με την ΑΟΖ, σύμφωνα με τις δηλώσεις του Υπουργείου εξωτερικών). Το αφήγημα αυτό θα δώσει αβάντα και στους προθύμους άλλων κομμάτων για συστράτευση περί των εξοπλιστικών. Άλλωστε οι «πρόθυμοι» είναι ένα είδος που εκτός από τους ήρωες, χαρακτηρίζει μέρος του Ελληνικού κόσμου από την αρχαιότητα, μαζί με τους προδότες και τους ανανήψαντες.
Στο όνομα του Κώστα Ηλιάκη, ο Δένδιας στον λόγο του θα αναφερθεί, χωρίς ωστόσο να την κατονομάσει, στην Τουρκία, όπως δεν την ονομάτισε και πέρυσι στην ίδια τελετή λες και υπεύθυνοι για τον θάνατο του Ηλιάκη ήταν κάποιοι εξωγήινοι. Θα αναφερθεί σε μια ακατανόμαστη, χώρα με πολλαπλάσιο πληθυσμό που μας απειλεί με πόλεμο, ευθυγραμμίζοντας ωστόσο το 20ετές, εξοπλιστικό πρόγραμμα της χώρας μας, με τις επιταγές του ReΑrm Europe για να αντιμετωπίσει τη Ρωσία και το Ιράν. Στην αντιμετώπιση αυτή θα εντάξει και την απόκτηση του F-35. Θα υπερθεματίσει υπέρ των «μεταρρυθμίσεων» που έρχονται σαν αναγκαιότητα για την «εθνική μας επιβίωση». Συμπεριλαμβανόμενης και της περιόδου Σαμαρά στον θώκο αυτό, μετά από περισσότερα από τρία χρόνια, θα ανακαλύψει με χαρακτηριστική υστέρηση, τον διαφορετικό τρόπο διεξαγωγής των σύγχρονων επιχειρήσεων και τον ρόλο των μη επανδρωμένων συστημάτων και θα διαφημίσει τη συμβολή του Ελληνικού Κέντρου Αμυντικής Καινοτομίας (ΕΛΚΑΚ) στην ανάπτυξή τους. Θα μιλήσει για τη στολή και τον εξοπλισμό του σύγχρονου μαχητή, για το προσωπικό πολιτικό κόστος που θα αναλάβει μετά το 2030, όπου έχει προσδιορίσει το πέρας της ασυλίας του για τις επιλογές του. Η «Ατζέντα2030» αποτελεί σταθμό/σύμβολο για τον Δένδια, που φροντίζει να αναφέρει σε κάθε ευκαιρία και παράλληλα αποτελεί την ενδιάμεση οδό διαφυγής του. Το σύμβολο «2030» δεσπόζει στο Υπουργείο Εθνικής Άμυνας για να τονίζει την αντίληψη του οικοδεσπότη του και των συνεργατών του ότι μέχρι τότε, στο όνομα μιας «θεόσταλτης επιφοίτησης», δεν πρόκειται να λογοδοτήσουν για τις αποφάσεις και τα έργα τους.
Φυσικά δεν θα μιλήσει για τον τρόπο που η εξοπλιστική επιφοίτηση πρόκειται να υλοποιηθεί, παρακάμπτοντας θεσμοθετημένες διαδικασίες και θέτοντας τη γνωμοδοτούσα σχετική Επιτροπή του Ελληνικού Κοινοβουλίου, σε ρόλο κομπάρσου.
Επανερχόμενος στην προσφιλή του «Ατζέντα 2030», ο Δένδιας ως φιλότιμος στρατιώτης θα οπλιστεί με θάρρος από την σχεδιαζόμενη πολεμική Ευρωπαϊκή οικονομία, που θα εξαιρέσει τις αμυντικές δαπάνες από το έλλειμμα του χρέους ως προς το ΑΕΠ, χαλαρώνοντας τους σχετικούς δημοσιονομικούς κανόνες του Συμφώνου Σταθερότητας και με νέο «αέρα» θα υποσχεθεί για άλλη μια φορά ενίσχυση της μέριμνας για το στρατιωτικό προσωπικό χαρακτηρίζοντάς το ως τον κύριο πολλαπλασιαστή ισχύος. Θα αναφερθεί στο οικιστικό, τις αυξήσεις στις αποδοχές και στις αλλαγές στην υγειονομική περίθαλψη των στρατιωτικών. Θα αναφερθεί στα διδάγματα από τον πόλεμο στην Ουκρανία για να περιγράψει κάτι που είναι αμφίβολο ότι καταλαβαίνει, την εξάρτηση της στρατιωτικής υπεροχής από την «συνδυαστική χρήση» των οπλικών συστημάτων, την ταχύτητα ανταπόκρισής τους και την «επίγνωση του πεδίου». Τέλος θα αναφερθεί στην επίσης προσφιλή του «Ασπίδα του Αχιλλέα», χωρίς να αναφέρει τον ρόλο που θα έχουν οι Ισραηλινοί στην υλοποίησή της και θα παραλείψει να αναφέρει τον σχεδιασμό του Υπουργείου του στην ανάθεση της αμυντικής σχεδίασης και γενικότερα βασικών στοιχείων της Εθνικής μας άμυνας, στο Ισραήλ.
Με λίγα λόγια ο Δένδιας θα αναφερθεί στην σχεδίαση του Υπουργείου του, όπως αυτή έχει προκύψει από συμφέροντα που είναι αμφίβολό ή τουλάχιστον δεν στοιχειοθείται αποτελεσματικά ότι υποστηρίζουν τις Εθνικές μας ανάγκες, χωρίς να αναφερθεί στο βασικό θέμα που είναι ο θάνατος του Ηλιάκη.
Ο Ηλιάκης δεν σκοτώθηκε από εξωγήινους, δεν σκοτώθηκε επειδή αντιμετώπιζε οικιστικό πρόβλημα, πρόβλημα αποδοχών ή υγειονομικής περίθαλψης, δεν επιζήτησε να πετά μέσα στην φυσαλίδα «επίγνωσης του πεδίου» και ασφάλειας που του παρέχουν τα ενταγμένα σε «δικτυοκεντρικά συστήματα διοίκησης, ελέγχου και επικοινωνιών» μαχητικά F-35. Ο Κώστας Ηλιάκης όταν πήγε στα αεροσκάφη Α-7, ήταν η συνέχεια μιας γενιάς αεροπόρων που μετά την αποφοίτησή τους από την Σχολή Ικάρων ζητούσε με περηφάνια να επανδρώσει τα «ιπτάμενα φέρετρα» F-104G χωρίς να λογαριάζει τους κινδύνους, γιατί αυτοί ήταν δευτερεύοντες σε σχέση με την υπόσχεση που είχε δώσει, αρχικά προς τον εαυτό του και μετά προς την πατρίδα του, για την διαφύλαξη των αξιών που πρέσβευε. Ο Κώστας Ηλιάκης, που πήρε «του χάρου το φιλί μέσα στο αεροπλάνο», λειτουργούσε έτσι γιατί είχε υψηλό φρόνημα, αυτοεκτίμηση και αξιοπρέπεια.
Υψηλό φρόνημα, αυτοεκτίμηση και αξιοπρέπεια είναι τα προαπαιτούμενα για να μετατραπεί το προσωπικό σε πολλαπλασιαστή ισχύος. Απογυμνώνοντας το στρατιωτικό προσωπικό από αυτά τα χαρακτηριστικά και παρέχοντάς του μόνο ευκολίες και τεχνικά μέσα, όσο πλούσια και εξελιγμένα κι’αν είναι, το μετατρέπεις απλά σε μισθοφόρο.
Ας ελπίσουμε ότι εφέτος ο Υπουργός Εθνικής Άμυνας, εφόσον παρευρεθεί στην τελετή μνήμης για τον Κώστα Ηλιάκη στις 23 του μήνα, θα προσέλθει με μεγαλύτερη σοβαρότητα από αυτή που έδειξε πέρυσι και δεν θα «περάσει καλά» όπως είχε αναφωνήσει τότε μπροστά στους οικείους του αδικοχαμένου αξιωματικού, μετατρέποντας την τελετή, εν όψει ευρωεκλογών, σε προεκλογική κοινοβουλευτική συγκέντρωση της ΝΔ, κατά το γεύμα που παρατέθηκε από τον Δήμαρχο Καρπάθου.
Ο Κώστας Ηλιάκης όπως και οι υπόλοιποι συνάδελφοι που έπεσαν στον βωμό του καθήκοντος, έγινε ένα κομμάτι των αεροπόρων της Πολεμικής Αεροπορίας και των γενεών των πιλότων που ακολουθούν. Η μνήμη του εισήλθε στα χρωμοσώματά τους, δημιουργώντας ένα αντίδοτο στους κινδύνους που ελλοχεύουν στις αποστολές τους. Η μνήμη των εξαίρετων επαγγελματιών οποιουδήποτε επαγγέλματος εισέρχεται στα χρωμοσώματα των άξιων συναδέλφων τους είτε αυτοί είναι πιλότοι, είτε ζωγράφοι, είτε μουσικοί, είτε συγγραφείς, είτε γιατροί. Υπό την έννοια αυτή παρέλκει η ηρωοποίηση, και κυρίως η εργαλειοποίηση της μνήμης από μέρους της εκάστοτε Κυβέρνησης, αυτών που επέλεξαν να ακολουθήσουν συγκεκριμένη διαδρομή στη ζωή τους και χάθηκαν υπερασπιζόμενοι τις αξίες τους. Αποκτά δε χυδαία χαρακτηριστικά όταν η ηρωοποίηση αυτή χρησιμοποιείται από την κυβέρνηση, εκμεταλλευόμενη και το πένθος των οικείων τους, για να προωθήσει τους σχεδιασμούς της, αλλά και για να καλύψει την ανεπάρκειά της.
(*) Υποπτέραρχος (Ι) ε.α.
Πηγή: militaire.gr
