Η Τουρκία λίγα 24ωρα μετά την υπογραφή της σύμβασης μεταξύ κυβέρνησης και κοινοπραξίας Chevron – Helleniq Energy χαρακτήρισε παράνομες τις επικείμενες έρευνες υδρογονανθράκων στη νότια Κρήτη
Δια του υπουργείου Άμυνας τοποθετήθηκε επιθετικά για τη συμφωνία της ελληνικής κυβέρνησης με την κοινοπραξία Chevron – Helleniq Energy, με τρόπο που δείχνει ότι δεν πτοείται από την παρουσία του αμερικανικού κολοσσού των ορυκτών καυσίμων σε έρευνες για την εξεύρεση υδρογονανθράκων σε 4 θαλάσσιες περιοχές της Ελλάδας και κυρίως σε δύο «οικόπεδα» νότια της Κρήτης.
Το «πολεμικό» μήνυμα από την Τουρκία δόθηκε κατά την ενημέρωση των δημοσιογράφων από το υπουργείο Άμυνας, το οποίο χαρακτήρισε τις μελλοντικές έρευνες που θα κάνει η Chevron νότια της Κρήτης ως παράνομες καθώς «συνιστούν παραβίαση του διεθνούς δικαίου και των σχέσεων καλής γειτονίας».
Η Τουρκία υποστήριξε ακόμα ότι οι έρευνες για την εξεύρεση υδρογονανθράκων από τη Chevron νότια της Κρήτης παραβιάζουν το Μνημόνιο Κατανόησης του 2019 για τις θαλάσσιες ζώνες, που έχει υπογραφεί μεταξύ της Τουρκίας και της Λιβύης.
Η τουρκική πλευρά ανέφερε ακόμα ότι αν και οι δραστηριότητες δεν επηρεάζουν άμεσα την τουρκική υφαλοκρηπίδα στην περιοχή, παραβιάζουν τη θαλάσσια δικαιοδοσία που έχει δηλώσει η Λιβύη στα Ηνωμένα Έθνη από τις 27 Μαΐου 2025.
Η Ελλάδα εννοείται ότι δεν αναγνωρίζει το τουρκολιβυκό μνημόνιο καθώς επί της ουσίας αγνοεί την ύπαρξη της Κρήτης μεταξύ των ακτών της Τουρκίας και της Λιβύης.
Οι επιθετικές δηλώσεις της Τουρκίας, όμως, λίγα 24ωρα με την υπογραφή της σύμβασης για έρευνες υδρογονανθράκων νότια της Κρήτης δίνουν τον τόνο της εξαιρετικά δύσκολης εξίσωσης που θα κληθεί να λύσει η κυβέρνηση Μητσοτάκη.
Τα κρίσιμα ερωτήματα
Το μέγα ερώτημα μετά το επιθετικό μήνυμα της Τουρκίας προς την Ελλάδα είναι τι θα γίνει όταν το β’ τρίμηνο του 2026 – όπως είναι ο αρχικός σχεδιασμός της κοινοπραξίας Chevron – Helleniq Energy – επιχειρηθεί να ξεκινήσουν οι σεισμικές έρευνες στα δύο «οικόπεδα» νότια της Κρήτης.
Θα βγάλει η Τουρκία σεργιάνι τα πολεμικά της πλοία όπως έκανε με το καλώδιο της ηλεκτρικής σύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου με αποτέλεσμα να είναι ένας από τους βασικούς λόγους που σταμάτησε το έργο;
Τι θα κάνει η Chevron όταν δει δίπλα στα ερευνητικά της πλοία τουρκικά πολεμικά πλοία; Θα παραμείνει ή θα αποχωρήσει μέχρι νεωτέρας όπως έκανε η γαλλική εταιρεία Nexans που έχει αναλάβει την εγκατάσταση του καλωδίου Ελλάδας – Κύπρου;
Και κυρίως πώς θα αντιδράσει η ελληνική κυβέρνηση μόλις βγουν τα τουρκικά πολεμικά όταν στην περίπτωση του καλωδίου το έκανε αβαβά;
Τόσο το Μαξίμου όσο και το ΥΠΕΝ προπαγανδίζουν ότι η έλευση της Chevron στην Ελλάδα προκειμένου να διερευνήσει εάν υπάρχει πετρέλαιο και φυσικό αέριο σε τέσσερα «οικόπεδα» στην Πελοπόννησο και νότια της Κρήτης, ενισχύει τον γεωστρατηγικό ρόλο της χώρας και την καθιστά σταθερό και αξιόπιστο εταίρο ενεργειακής ασφάλειας στην περιοχή.
Το μέγα κυβερνητικό αφήγημα, όμως, είναι σε άμεση συνάρτηση με το τι θα κάνει η Τουρκία. Εάν, δηλαδή, θα προβάλλει προβλήματα για να αρχίσει με τους Αμερικανούς παζάρι ή θα προκαλέσει ένταση όταν ξεκινήσουν οι σεισμικές έρευνες για να «καθαρίσει» το τοπίο μια και καλή.
Και ακόμα είναι σε άμεση συνάρτηση με το τι θα κάνουν οι ΗΠΑ εάν η Τουρκία πέρα από τη ρητορική περί παράνομων ερευνών στη νότια Κρήτη βγάλει και τα πολεμικά της πλοία.
Η συμφωνία Τουρκίας – Chevron
Στις αρχές Φεβρουαρίου η κρατική τουρκική εταιρεία πετρελαίου (TPAO) υπέγραψε με τη Chevron Μνημόνιο Συνεργασίας (MoU) για κοινές δραστηριότητες έρευνας και παραγωγής πετρελαίου και φυσικού αερίου, τόσο σε χερσαίες όσο και σε υπεράκτιες περιοχές.
Κατά την υπογραφή του Μνημονίου ο Τούρκος υπουργός Ενέργειας ανέφερε ότι η συνεργασία με την Chevron στοχεύει σε κοινά ενεργειακά έργα τόσο στην Τουρκία όσο και σε διεθνές επίπεδο, υποδηλώνοντας ότι αυτή η συμφωνία είναι μέρος μιας ευρύτερης ενεργειακής στρατηγικής για την Άγκυρα.
Αξίζει να σημειωθεί ότι τα Μνημόνια Συνεργασίας περιγράφουν τους όρους και τις προϋποθέσεις χωρίς να γίνεται καμιά αναφορά σε συγκεκριμένες περιοχές έρευνας.
Το μόνο σίγουρο είναι ότι η Chevron με διαφορά ολίγων ημερών «μπήκε» και στην Ελλάδα και στην Τουρκία και απομένει να δούμε πώς και εάν μπορεί να λειτουργήσει σε δύο ταμπλό με δύο χώρες που έχουν κεντρικές και ανυπέρβλητες διαφορές και με την Τουρκία να έχει εκδώσει διετές NAVTEX στο Αιγαίο επιστημονικές και τεχνικές έρευνες.
