Ακόμα δεν μπήκαμε στον Χειμώνα και επιβάλλουν … ηλεκτροσόκ στις τσέπες των Ελλήνων. Με την κυβέρνηση θεατή και το ελληνικό Χρηματιστήριο Ενέργειας να κάνει πάρτι, οι τιμές καλπάζουν επί σειρά ημερών, ενώ οι «δικαιολογίες» είναι ότι για όλα φταίει η μειωμένη ηλιοφάνεια και η … Ουκρανία, επειδή πρέπει να της στέλνουν τα Βαλκάνια ρεύμα, αν και έπρεπε να της στέλνουν οι δυτικοευρωπαίοι.
Στο μεταξύ, μαύρα είναι τα μαντάτα όχι μόνο για τα νοικοκυριά, αλλά και για τις επιχειρήσεις και τις βιομηχανίες. Ενδεικτικές είναι οι αναφορές που έγιναν χτες στην 8η Οικονομική Διάσκεψη της Ελληνικής Ενωσης Επιχειρηματιών (Ε.ΕΝ.Ε), με τίτλο «Επαναβιομηχανοποίηση και Ενέργεια».
-Ο Ορέστης Ομράν, δικηγόρος και εταίρος της DLA Piper τόνισε ότι μεσοσταθμικά το κόστος της ενέργειας για τις ελληνικές επιχειρήσεις είναι 2-3 φορές υψηλότερο από χώρες όπως η Γερμανία και η Γαλλία και αφορά όχι μόνο στις μεγάλες βιομηχανίες αλλά και στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις. Ο ίδιος, επίσης, έκανε λόγο για χονδρεμπορική αγορά ολιγοπωλιακού χαρακτήρα.
-Ο Αντώνης Κοντολέων, πρόεδρος της Ένωσης Βιομηχανικών Καταναλωτών Ελλάδας (ΕΒΙΚΕΝ) μίλησε ακόμα και για «κανιβαλισμό» της αγοράς ενέργειας μετά την είσοδο των ΑΠΕ, καθώς οι τιμές πέφτουν όσο υπάρχει ηλιοφάνεια και αυξάνονται σημαντικά όταν πέφτει ο ήλιος. Είπε ότι «η βιομηχανία είναι εκτεθειμένη», ότι υπάρχουν «συνθήκες χειραγώγησης» της αγοράς ενέργειας, ενώ σημείωσε ότι «δεν έχουμε βρει λύση στα προβλήματά μας και η βιομηχανία χρειάζεται στήριξη».
–Ο υπουργός Οικονομίας, Κωστής Χατζηδάκης, παρά τις παραπάνω επισημάνσεις, προσποιείτο ότι δεν άκουσε τίποτα, ισχυριζόμενος ότι είναι «μύθος η αποβιομηχανοποίηση της χώρας».
-Ο Γιάννης Μανιάτης, αντιπρόεδρος της Ομάδας Σοσιαλιστών – Δημοκρατών στο Ευρωκοινοβούλιο ανέφερε ότι το «το φιλόδοξο σχέδιο της Ελλάδας» για πράσινη μετάβαση «δεν στηρίζεται σε γερά θεμέλια», και ότι «η Ελλάδα είναι από τις πιο εξαρτημένες ενεργειακά χώρες της Ευρώπης», με το ποσοστό να φτάνει στο 76% την ώρα που ο ευρωπαϊκός μέσος όρος βρίσκεται στο 62,5%.
Οσον αφορά το πολυδιαφημισμένο «πράσινο έργο» της κυβέρνησης ανέφερε το μεγάλο αριθμό ανακαινίσεων ακινήτων που προβλέπει το ΕΣΕΚ, ενώ σήμερα στην πραγματικότητα ανακαινίζονται μόνο 29.000 σπίτια ετησίως. Σε ότι αφορά στα offshore αιολικά πάρκα, χαρακτήρισε σωστή την έμφαση που δίνει η Ελλάδα σε αυτό τον τομέα, σημείωσε ωστόσο ότι «τα βαθιά νερά των ελληνικών θαλασσών σημαίνουν ότι τα offshore αιολικά πάρκα θα είναι πλέοντα (floating), άρα μεγαλύτερου κόστους και αυτό σημαίνει ότι ταρίφες που θα πληρώνει ο καταναλωτής θα είναι υψηλότερες».
Αισχροκέρδεια
Στο μεταξύ, για τέταρτη συνεχόμενη μέρα, όπως αναφέρει η «Εφημερίδα των Συντακτών», συνεχίστηκε χτες η απογείωση της χονδρεμπορικής τιμής ρεύματος που χτυπά μέσον όρο στα 230 ευρώ ανά μεγαβατώρα, έναντι 92 ευρώ στις 9 Νοεμβρίου, καταγράφοντας σωρευτική αύξηση 150%.
Για ακόμη μια φορά, οι τιμές στο ελληνικό Χρηματιστήριο Ενέργειας παραπέμπουν σε αισχροκέρδεια καθώς στις 4 το απόγευμα σήμερα καταγράφεται η ανώτατη ωριαία τιμή που φτάνει τα 580 ευρώ ανά μεγαβατώρα, κάτι που μεταφράζεται σε 58 λεπτά ανά κιλοβατώρα.
Η τιμή αυτή δεν μπορεί να δικαιολογηθεί από τις διεθνείς τιμές των καυσίμων καθώς το φυσικό αέριο συνεχίζει να διαπραγματεύεται στα 44 ευρώ, όπως περίπου συνέβαινε και αρκετές ημέρες τον προηγούμενο μήνα. Το θέμα είναι ότι οι τιμές στο Χρηματιστήριο διαμορφώνονται από τις αποζημιώσεις που ζητούν οι παραγωγοί ρεύματος από φυσικό αέριο οι οποίοι, προφανώς, εκμεταλλεύονται το γεγονός ότι μόνον εκείνοι μπορούν να καλύψουν τη ζήτηση όταν πέφτει η απόδοση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας (ΑΠΕ), φωτοβολταϊκών και ανεμογεννητριών.
Μειωμένη ηλιοφάνεια
Πράγματι, τις τελευταίες ημέρες, λόγω μειωμένης ηλιοφάνειας, η συνεισφορά των ΑΠΕ στο ενεργειακό μίγμα έχει συρρικνωθεί. Οι ΑΠΕ συμμετείχαν χτες με μόλις 14,7% έναντι 31,9% πριν από τριημέρου. Η συμμετοχή του φυσικού αερίου έχει ξεπεράσει το 50% και χτες θα ήταν στο 55,9%, ενώ θα μπορούσε να είναι ακόμη μεγαλύτερη εάν δεν είχε κάπως αυξηθεί η παραγωγή από λιγνίτη στο 14,7%.
Ο βαθμός εξάρτησης από το φυσικό αέριο έχει ανοίξει διάπλατα τον δρόμο στους παραγωγούς ρεύματος από αυτό να επιβάλουν τις τιμές που εκείνοι επιθυμούν, όπως συνέβαινε και στις αρχές του καλοκαιριού. Υπενθυμίζεται ότι τότε, η κυβέρνηση επέβαλε για δύο μήνες έκτακτο φόρο στους παραγωγούς οι οποίοι, όμως… μετακύλισαν το κόστος του και πάλι στη χονδρεμπορική τιμή.
Εξυπακούεται ότι εφόσον συνεχιστεί η εικόνα των τελευταίων ημερών, αυτό θα οδηγήσει άμεσα σε μεγάλη επιβάρυνση τους καταναλωτές με κίτρινα τιμολόγια στα οποία η τιμή καθορίζεται εκ των υστέρων (ex post) αλλά και στα πράσινα τιμολόγια του Δεκεμβρίου. Αρκεί να σκεφτεί κανείς ότι σήμερα η μέση χονδρεμπορική τιμή είναι στα 23 λεπτά ανά κιλοβατώρα ενώ τα πράσινα που τρέχουν μέσα στον Νοέμβριο κυμαίνονταν στη λιανική γύρω στα 14 λεπτά.
Ουκρανία
Στο μεταξύ, συνεχίζεται να παρατηρείται το φαινόμενο των μεγάλων αυξήσεων μόνο στις χώρες των Βαλκανίων και την Ουγγαρία. Βουλγαρία και Ρουμανία έχουν σήμερα μέση χονδρεμπορική τιμή στα 315 ευρώ ανά μεγαβατώρα, η Ουγγαρία φτάνει έως τα 355 ευρώ, ενώ επηρεάζονται και Σερβία, Κροατία, Σλοβενία και Σλοβακία με μέσες τιμές μεταξύ 235 και 284 ευρώ. Αντιθέτως, η Γαλλία μένει στα 123 ευρώ και οι χώρες της Ιβηρικής στα 106 ευρώ.
Αυτό παραπέμπει στα «προβλήματα διασύνδεσης» που δεν επιτρέπουν ρεύμα από τη δυτική Ευρώπη να φτάσει στην ανατολική για να καλύψει τη ζήτηση στην Ουκρανία.
Βαλκανικά παίγνια
Η ακρίβεια στις χονδρεμπορικές τιμές των Βαλκανίων και της Ουγγαρίας παρατηρήθηκε με μεγάλη ένταση και το περασμένο καλοκαίρι και για μεγάλα χρονικά διαστήματα. Τότε δόθηκε μια εξήγηση που σχετίζεται με τον πόλεμο στην Ουκρανία η οποία απορροφά μεγάλες ποσότητες ενέργειας λόγω της καταστροφής στις υποδομές της.
Υπό κανονικές συνθήκες, θα έπρεπε η ενεργειακή ζήτηση να καλύπτεται και από τη Δυτική Ευρώπη μέσω αγωγών που περνούν από την Ουγγαρία. Ομως, εμφανίστηκαν «εμπόδια» στις διασυνδέσεις που έρχονται από δυτικά με αποτέλεσμα να διοχετευθεί η πίεση ζήτησης στις χώρες των Βαλκανίων και την Ουγγαρία. Αυτά τα εμπόδια υποτίθεται πως ήταν τεχνικής φύσεως, αλλά ακούστηκαν φωνές ότι προκλήθηκαν τεχνητά.
Μάλιστα, σε εκείνη την περίοδο υποτίθεται πως πήρε πρωτοβουλία ο Ελληνας πρωθυπουργός Κυρ. Μητσοτάκης μαζί με τους ηγέτες των άλλων πληττόμενων χωρών για να ασκήσουν πίεση στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Ο κ. Μητσοτάκης έστειλε επιστολή στην Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, αλλά στη συνάντηση που πραγματοποιήθηκε τον Σεπτέμβριο, η πρόεδρος της Κομισιόν έδινε εντελώς διαφορετικές ερμηνείες για τα αίτια της ενεργειακής ακρίβειας.
