Του Γεωργίου Κυλινδρή *
Η κυβέρνηση παρουσίασε μια «μεταρρύθμιση» για τις Ένοπλες Δυνάμεις που δεν λύνει κανένα από τα πραγματικά προβλήματα του στρατεύματος. Αντίθετα, δημιουργεί νέα, βαθύτερα και πιο επικίνδυνα αδιέξοδα. Υποβαθμίζει θεσμικά τους αποφοίτους ΑΣΣΥ, διαρρηγνύει τη δομή της στρατιωτικής πυραμίδας και υπονομεύει ευθέως την επιχειρησιακή ισχύ των Ενόπλων Δυνάμεων. Πρόκειται για έναν σχεδιασμό γραφείου, αποκομμένο από τη ζωή των μονάδων, χωρίς γνώση της βάσης και χωρίς σεβασμό στην εμπειρία των στελεχών που σηκώνουν καθημερινά το βάρος της αποστολής.
Η Ιστορία είναι αμείλικτη με τέτοιες επιλογές. Το 1909, το Κίνημα στο Γουδί δεν ήταν εξέγερση στρατηγών ή προνομιούχων ελίτ. Ήταν η αντίδραση λοχαγών, υπολοχαγών, ανθυπασπιστών και υπαξιωματικών – ανθρώπων που προέρχονταν από παραγωγικές σχολές, είχαν επιχειρησιακή εμπειρία και έβλεπαν την αξιοκρατία να συνθλίβεται, την εκπαίδευση να απαξιώνεται και το στράτευμα να βαλτώνει. Το αποτέλεσμα είναι γνωστό: κυβερνητική κατάρρευση και θεμελίωση των μεταρρυθμίσεων, οι οποίες οδήγησαν στην εκλογή του Ελευθερίου Βενιζέλου και τις νίκες στους Βαλκανικούς Πολέμους.
Κάθε φορά που η Πολιτεία αγνόησε ή υποβάθμισε τους αποφοίτους των σχολών υπαξιωματικών, η πολιτική τιμωρία ήταν αναπόφευκτη. Σήμερα επιχειρείται να παρουσιαστεί ως «πρόβλημα» αυτό που στην πραγματικότητα είναι το θύμα δεκαετιών λανθασμένων πολιτικών.
Η λεγόμενη «ανεστραμμένη πυραμίδα» και η γήρανση του προσωπικού (αύξηση του μέσου όρου ηλικίας στο στράτευμα) δεν δημιουργήθηκαν λόγω της υφιστάμενης βαθμολογικής εξέλιξης των ΑΣΣΥ (Αποφοίτων Ανωτέρων Στρατιωτικών Σχολών Υπαξιωματικών). Δημιουργήθηκαν από την αδυναμία αντιμετώπισης του δημογραφικού, από 15 χρόνια σχεδόν μηδενικών προσλήψεων ΕΠΟΠ για αναπλήρωση των οπλιτών θητείας, από τη δραστική μείωση των εισακτέων στις ΑΣΣΥ – περίπου 2.000 ανά κλάδο – (λόγω μνημονιακών δεσμεύσεων τα 10 τελευταία χρόνια είχαμε τουλάχιστον 6000 λιγότερους σπουδαστές) και από την αλλαγή του συνταξιοδοτικού πλαισίου που εγκλώβισε χιλιάδες στελέχη στην ενεργό υπηρεσία μέχρι 40 έτη ή το 60ό έτος ηλικίας και επέφερε φυσιολογικές βαθμολογικές ωριμάνσεις. Και σήμερα, οι ίδιοι πολιτικοί που σχεδίασαν αυτές τις επιλογές, δείχνουν τους ΑΣΣΥ ως «αίτιους». Πρόκειται για κατάφωρη πολιτική αδικία.
Η πρόταση να καθηλωθούν οι απόφοιτοι ΑΣΣΥ (Απόφοιτοι Ανωτέρων Στρατιωτικών Σχολών Υπαξιωματικών) μέχρι τον βαθμό του Ανθυπασπιστή αντί του αποστρατευτικού βαθμού του Συνταγματάρχη που ισχύει σήμερα ανά περίπτωση, να στερηθούν έως και έξι βαθμούς αξιωματικών είναι αντιεπιστημονική, επιχειρησιακά επικίνδυνη και καταδικασμένη να αποτύχει.
Δεν μειώνει τη γήρανση, τη βαθαίνει. Δεν εξορθολογίζει την πυραμίδα, τη διαλύει. Συσσωρεύει πλέον – πέρα από τους ΕΠΟΠ και τους ΕΜΘ – και τους αποφοίτους ΣΜΥ, ΣΜΥΝ και ΣΜΥΑ σε χαμηλούς βαθμούς υψηλής φυσικής καταπόνησης, σε ηλικίες 40–55 ετών. Η υποβάθμιση δεν είναι εκσυγχρονισμός.
Αντί να εξορθολογίζει την πυραμίδα, συσσωρεύει ηλικιωμένο προσωπικό σε θέσεις υψηλών φυσικών απαιτήσεων, με αποτέλεσμα την επιδείνωση της επιχειρησιακής ικανότητας.
Για περισσότερο από έναν αιώνα, οι ΑΣΣΥ αποτελούν τον αναντικατάστατο συνδετικό κρίκο μεταξύ των χειριστών και της ανώτερης διοίκησης. Είναι τεχνικά καταρτισμένοι, διοικητικά έμπειροι και επιχειρησιακά ώριμοι. Παρέμεναν για 19 έτη σε βαθμούς Υπαξιωματικών και κατόπιν σε βαθμούς κατωτέρων Αξιωματικών, διοικώντας με επιτυχία τα κατώτερα κλιμάκια με σημαντική προσφορά στην συντήρηση όλων των μέσων του στρατεύματος (Οχήματα, Άρματα, Αεροσκάφη, Φρεγάτες), στην διοικητική μέριμνα αλλά και σε νευραλγικές θέσεις επιτελείων και διοίκησης, μεταφέροντας πολύτιμες γνώσεις και τεχνογνωσία. Η υποβάθμισή τους θεωρούμε, δεν πλήττει μια κατηγορία στελεχών· πλήττει ολόκληρη τη λειτουργία των Ενόπλων Δυνάμεων.
Το ηλικιακό πρόβλημα και το επιχείρημα της αντιστροφής της πυραμίδας, δεν λύνεται με τιμωρητικά «ψαλίδια». Μέχρι το 2027, χιλιάδες ΕΜΘ αξιωματικοί αποστρατεύονται φυσιολογικά, αποσυμφορώντας την πυραμίδα αξιωματικών. Καμία ανάγκη οριζόντιας υποβάθμισης δεν προκύπτει.
Οι πραγματικές λύσεις είναι γνωστές και ρεαλιστικές: μαζικές προσλήψεις ΕΠΟΠ, ουσιαστική αύξηση των εισακτέων στις ΑΣΣΥ, αξιοκρατική εξέλιξη χωρίς αποκλεισμούς, οικονομικά και υπηρεσιακά κίνητρα που συγκρατούν ικανά στελέχη.
Η τυφλή αντιγραφή ξένων μοντέλων, χωρίς προσαρμογή στην ελληνική πραγματικότητα, είναι λάθος που θα πληρωθεί ακριβά.
Η Ιστορία πρέπει να διδάσκει. Σε διαφορετική περίπτωση είσαι αναγκασμένος να την ξαναζήσεις. Η ιστορία δείχνει ότι κάθε φορά που επιχειρήθηκε η θεσμική απαξίωση των ΑΣΣΥ, η ίδια η πραγματικότητα επέβαλε την αναβάθμισή τους. Όποιος δεν διαβάζει σωστά την Ιστορία, είναι καταδικασμένος να τη ξαναζήσει. Η άμυνα της χώρας δεν αντέχει πειράματα. Απαιτεί σοβαρότητα, διάλογο και ρεαλιστικές λύσεις. Όλα τα υπόλοιπα είναι κακός σχεδιασμός χωρίς όραμα, που θα στοιχίσει για χρόνια.
Είναι από τις ελάχιστες φορές που από ένα σχέδιο νόμου λείπει η Αιτιολογική έκθεση. Υπάρχει SWOT ANALYSIS επιπτώσεων;
Και σαν να μην έφταναν όλα τα παραπάνω, ήρθε και η πραγματικότητα να επιβεβαιώσει τον πραγματικό χαρακτήρα της λεγόμενης «μεταρρύθμισης». Για πρώτη φορά στην ιστορία των Ενόπλων Δυνάμεων, τα φύλλα μισθοδοσίας του Φεβρουαρίου αναρτήθηκαν ασυνήθιστα νωρίς, πριν καν ψηφιστεί το σχετικό νομοσχέδιο. Όχι από διοικητική ανάγκη, αλλά προφανώς για επικοινωνιακούς λόγους, σε μια προσπάθεια πρόωρης «εξαγοράς συνειδήσεων».
Το αποτέλεσμα, όμως, ήταν ακριβώς το αντίθετο. Διαπιστώθηκε ότι οι ανισότητες όχι μόνο δεν περιορίζονται, αλλά παγιώνονται και διευρύνονται, με ορισμένες κατηγορίες στελεχών να ευνοούνται μισθολογικά και τον λειτουργικό κορμό του στρατεύματος να μένει πίσω.
Γι’ αυτό το μήνυμα είναι ξεκάθαρο: Οχι στο πολυνομοσχέδιο–ταφόπλακα, στο «Σώμα Υπαξιωματικών», στην εμπορευματοποίηση και ιδιωτικοποίηση στρατιωτικών νοσοκομείων, στη διάλυση των ταμείων μας. Ναι στον 13ο και 14ο μισθό – στη 13η και 14η σύνταξη, στην αναγνώριση επαγγελματικών δικαιωμάτων, στην κάλυψη στεγαστικών αναγκών, στην πλήρη ασφαλιστική αναγνώριση, στη δημόσια και δωρεάν ιατροφαρμακευτική περίθαλψη.
Όχι στο Σώμα Υπαξιωματικών – το νομοσχέδιο υποβάθμισης των Ενόπλων Δυνάμεων να αποσυρθεί τώρα.
* Συνταγματάρχης (ΤΘ) ε.α., γενικός γραμματέας ΣΑΣΜΥ (Σύνδεσμος Αποφοίτων Σχολής Μονίμων Υπαξιωματικών)
