Πρόσφατα, διέρρευσαν στον Δυτικό Τύπο – και έχουν προκαλέσει μεγάλη αναστάτωση – οι τηλεφωνικές συνομιλίες που είχαν ο ειδικός διαπραγματευτής του Τραμπ, προσωπικός έμπιστος επιχειρηματίας, Στηβ Γουΐτκοφ, με τον βοηθό του Ρώσου προέδρου για θέματα Εξωτερικής Πολιτικής, Γιούρι Ουσακόφ. Επίσης, η συνομιλία του δεύτερου, με τον εκ των άκρως εμπίστων του Πούτιν, Κυρίλ Ντμίτριεφ, «άνθρωπο των μεγάλων μπίζνες» του Κρεμλίνου, που κάνει τις παρασκηνιακές συνεννοήσεις με την Ουάσιγκτον για το Ουκρανικό.
Ολες οι πλευρές, βέβαια, και η αμερικανική και η ρωσική, δεν έδειξαν έως τώρα ποιος ήταν ο υπεύθυνος της διαρροής. Ολως περιέργως, οι διαμαρτυρίες Ουάσιγκτον και Μόσχας για τη διαρροή ήταν – λίαν επιεικώς – χλιαρές. Κάτι που γεννά εύλογα ερωτηματικά. Τη στιγμή, μάλιστα, που πολύ καλοί γνώστες τόσο του τρόπου που γίνονται οι εμπιστευτικές επαφές, όσο και των προσώπων που συμμετείχαν σε αυτές, θεωρούν ότι, εάν έγιναν εσκεμμένα, τότε αυτό συνέβη κατόπιν συνεννοήσεως της αμερικανικής και της ρωσικής πλευρών. Βέβαια, υπάρχει και η εκδοχή σε μερίδα μεγάλων Δυτικών Μέσων Ενημέρωσης, σύμφωνα με την οποία η συνομιλίες υπεκλάπησαν από κάποιες μυστικές υπηρεσίες, ενδεχομένως ακόμα και ευρωπαϊκές ή άλλες, και αυτές τις διέρρευσαν.
Το σενάριο «μπάζει»
Ωστόσο, το σενάριο μπάζει από παντού. Πόσο μάλλον, αφού ο Ουσακόφ υποστήριξε ότι οι τηλεφωνικές συνομιλίες έγιναν μέσω του WhatsApp. Το οποίο, μάλιστα, στη Ρωσία μια το κλείνουν, μια το ανοίγουν. Οπως και να’ χει, ουδόλως πείθει ο ισχυρισμός ότι τόσο σοβαρές συνομιλίες έγιναν μέσω της εφαρμογής, WhatsApp, η οποία είναι κοινώς γνωστό ότι είναι παντελώς διάτρητη και ευάλωτη στις υποκλοπές. Ως γνωστόν, λογισμικά υποκλοπών όπως τα ισραηλινά Pegasus και Predator, τα οποία «θριάμβευσαν» μεταξύ των άλλων και στο σκάνδαλο υποκλοπών στην Ελλάδα, εδώ και χρόνια έχουν «κατασπάσει» το δήθεν «απόρρητο» WhatsApp.
Ο Στιβ Γουΐτκοφ και Γιούρι Ουσάκοφ είχαν τηλεφωνική συνομιλία στις 14 Οκτωβρίου, η οποία, σύμφωνα με δημοσίευμα του Bloomberg, αποκαλύπτει πώς διαμορφώθηκε το σχέδιο ειρήνης – στην πραγματικότητα σχέδιο «συνθηκολόγησης»-παράδοσης της Ουκρανίας – των 28 σημείων για την Ουκρανία. Στις 29 Οκτωβρίου, ο Ντμίτριεφ συζήτησε τηλεφωνικά με τον Ουσακόφ για τη στρατηγική προώθησης των ρωσικών θέσεων. Να σημειωθεί ότι ο Γουΐτκοφ αναμένεται στη Μόσχα, την οποία έχει επισκεφθεί πολλάκις και είχε απευθείας επαφές με τον Πούτιν.
Στο μεταξύ, είτε με «υποκλοπές», είτε χωρίς, διεξάγεται κυριολεκτικά βομβαρδισμός διαρροών. Κάτι που δείχνει το πρωτοφανές μέγεθος του παρασκηνιακού παζαριού για το Ουκρανικό. Πρακτικά, δεν υπάρχει πτυχή της διαπραγμάτευσης που να μην έχει διαρρεύσει στα ΜΜΕ.
Εν μέσω σοβαρών εσωτερικών κραδασμών
Ολα αυτά τα πρωτόγνωρα συμβαίνουν, ενώ στο εσωτερικό της Ουκρανίας ο Ζελένσκι και το περιβάλλον του υφίστανται σοβαρούς κραδασμούς, εξαιτίας των έως τώρα αποκαλύψεων («επιχείρηση Μίδας») για το σκάνδαλο υπεξαίρεσης 100 εκατομμυρίων στον τομέα της Ενέργειας.
Ο πρόεδρος της Ουκρανίας ανακοίνωσε ότι ο επικεφαλής του γραφείου του, ο οποίος μάλιστα ηγούταν της ουκρανικής ομάδας διαπραγμάτευσης με τις ΗΠΑ για το «σχέδιο Τραμπ», Αντρέϊ Γερμάκ, παραιτήθηκε. Η ανακοίνωση Ζελένσκι έγινε την Παρασκευή λίγες ώρες αφότου οι Αρχές καταπολέμησης της διαφθοράς έκαναν έρευνα το σπίτι του στενού του συνεργάτη.
Εκτιμάται ότι Ζελένσκι άδειασε τον πανίσχυρο Γερμάκ, ο οποίος ουσιαστικά θεωρείτο ο «σκιώδης» πρόεδρος της Ουκρανίας, προκειμένου να διασωθεί ο ίδιος. Ωστόσο, δεν αποκλείεται να υπάρχει και συνέχεια στις αποκαλύψεις για σκάνδαλα ροκανίσματος τεράστιων χρηματικών ποσών – και από τη Δυτική βοήθεια προς την Ουκρανία. Κάτι που προκαλεί την εντονότατη δυσαρέσκεια των Ουκρανών, οι οποίοι υποφέρουν εν μέσω πολέμου.
Μήνυμα
Αναφερόμενος στις διαρροές, ο Ρώσος δημοσιογράφος και πολιτικός αναλυτής, Μαξίμ Σεφτσένκο, σχολιάζει: «Για κάποιο λόγο, άπαντες χαρακτηρίζουν τη «διαρροή» των τηλεφωνικών συνομιλιών μεταξύ διαπραγματευτών ΗΠΑ και Ρωσίας ως κάποιου είδους αποτυχία της διαπραγμάτευσης. Δεν το νομίζω. Η διαρροή των συνομιλιών μεταξύ του Γουΐτκοφ και του Ουσακόφ, του Ουσακόφ και του Ντμίτριεφ, κ.ο.κ., θα μπορούσε κάλλιστα να έχει ενορχηστρωθεί από τους ίδιους τους συμμετέχοντες στις διαπραγματεύσεις ΗΠΑ – Ρωσίας, καθώς εξυπηρετεί τα συμφέροντά τους.
»Πρόκειται για επίδειξη της ενότητας, ως έναν βαθμό, των θέσεων και των συμφερόντων της Ουάσινγκτον και της Μόσχας. Αποτελούν έναν μοχλό πίεσης προς την ΕΕ, η οποία παρακολουθεί πανικόβλητη την κατάρρευση της ευρωαμερικανικής συμμαχίας. Είναι αδύνατο να φανταστεί κανείς τον Τραμπ και το περιβάλλον του να συνομιλούν με οποιονδήποτε σημαντικό ηγέτη εκτός ΕΕ. Την ίδια στιγμή, μάλιστα, που ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, αρνείται να μιλήσει με την Κάγια Κάλλας, η οποία είναι υπεύθυνη για τις εξωτερικές σχέσεις της ΕΕ, έστω και τηλεφωνικά».
Το ανέκδοτο με το WhatsApp
Μια παρόμοια εκτίμηση κάνει και ο ρωσικός ιστότοπος, «Βιόρστκα», που έχει μπει στη «μαύρη λίστα» της ρωσικών Αρχών ως αντιπολιτευόμενος. «Οι διαρροές ωφελούν τη Μόσχα και την Ουάσινγκτον», υποστηρίζει ο ιστότοπος, παραπέμποντας σε εκτιμήσεις ανώνυμων κύκλων κοντά στο Κρεμλίνο και στο ρωσικό υπουργείο Εξωτερικών.
Σύμφωνα με κύκλους κοντά στο ρωσικό υπουργείο Εξωτερικών, «ο Γιούρι Ουσακόφ απλώς αστειεύεται όταν λέει ότι επικοινώνησε με τον Γουίτκοφ και τον Ντμίτριεφ μέσω WhatsApp. Ένα τέτοιο μέσον δεν χρησιμοποιείται ποτέ σε τόσο σοβαρές περιπτώσεις», αναφέρει η «Βιόρστκα». Κατά τον ιστότοπο, «ένα άλλο πρόσωπο που γνωρίζει καλά τον Ουσακόφ και τη δουλειά του στη ρωσική Προεδρία, τον περιέγραψε ως «έμπειρο άτομο, το οποίο είναι αδύνατον να κάνει τέτοια λάθη. Αν εγώ έκανα διαρροή, θα το είχα συντονίσει με τους Αμερικανούς. Ίσως έτσι έγινε. Εξάλλου, δεν υπήρξε καμία έντονη αντίδραση ούτε από αυτούς ούτε από εμάς», πρόσθεσε. Δύο επιπλέον πηγές στις ρωσικές υπηρεσίες ασφαλείας, με ειδίκευση στην ασφάλεια των επικοινωνιών, επίσης δεν πιστεύουν την εκδοχή του WhatsApp».
Κατά το ρωσικό ΜΜΕ, «ουσιαστικά, με τις διαρροές των τηλεφωνικών επαφών, διοχετεύθηκε ό,τι οι Ρώσοι και οι Αμερικανοί διαπραγματευτές δεν μπορούσαν να πουν οι ίδιοι δημόσια. Πηγή κοντά στο Κρεμλίνο εκτιμά ότι «παραλήπτες του μηνύματος» είναι οι Ευρωπαίοι και οι Ουκρανοί, οι οποίοι “ή πρέπει να προσαρμοστούν στο προτεινόμενο σενάριο Τραμπ, ή να μην εμποδίσουν την υλοποίησή του”».
Η συνομιλία
Η μια εκ των συνομιλιών που διέρρευσε είναι η παρακάτω:
Στιβ Γουίτκοφ: Γεια σου Γιούρι.
Γιούρι Ουσάκοφ: Ναι Στιβ, γεια, τι κάνεις;
ΣΓ: Καλά Γιούρι. Εσύ πώς είσαι;
ΓΟ: Είμαι καλά. Συγχαρητήρια φίλε μου.
ΣΓ: Ευχαριστώ.
ΓΟ: Έκανες εξαιρετική δουλειά. Απλώς εξαιρετική δουλειά. Σε ευχαριστώ πάρα πολύ. Ευχαριστώ, ευχαριστώ.
ΣΓ: Σε ευχαριστώ Γιούρι και ευχαριστώ για τη στήριξή σου. Ξέρω ότι η χώρα σου το υποστήριξε και σε ευχαριστώ.
ΓΟ: Ναι, ναι, ναι. Ναι. Γι’ αυτό αναστείλαμε την οργάνωση της πρώτης Ρωσο–Αραβικής Συνόδου.
ΣΓ: Ναι.
ΓΟ: Ναι, γιατί πιστεύουμε ότι εσύ κάνεις την πραγματική δουλειά εκεί στην περιοχή.
ΣΓ: Λοιπόν άκου. Θα σου πω κάτι. Πιστεύω πως αν καταφέρουμε να λύσουμε το θέμα Ρωσίας–Ουκρανίας, όλοι θα πηδάνε από τη χαρά τους.
ΓΟ: Ναι, ναι, ναι. Ναι, χρειάζεται να λύσεις μόνο ένα πρόβλημα. (γελάει)
ΣΓ: Τι;
ΓΟ: Τον ρωσο–ουκρανικό πόλεμο.
ΣΓ: Το ξέρω! Πώς θα το λύσουμε αυτό;
ΓΟ: Φίλε μου, θέλω απλώς τη συμβουλή σου. Νομίζεις ότι θα ήταν χρήσιμο αν οι ηγέτες μας μιλούσαν στο τηλέφωνο;
ΣΓ: Ναι, το πιστεύω.
ΓΟ: Το πιστεύεις. Και πότε νομίζεις ότι θα μπορούσε να γίνει;
ΣΓ: Νομίζω πως μόλις το προτείνετε, ο δικός μου είναι έτοιμος να το κάνει.
ΓΟ: Εντάξει, εντάξει.
ΣΓ: Γιούρι, Γιούρι, θα σου πω τι θα έκανα. Η σύστασή μου.
ΓΟ: Ναι, παρακαλώ.
ΣΓ: Θα έκανα την κλήση και θα επαναλάμβανα ότι συγχαίρετε τον πρόεδρο γι’ αυτό το επίτευγμα, ότι το υποστηρίξατε – το υποστηρίξατε – ότι σέβεστε το γεγονός ότι είναι άνθρωπος της ειρήνης και ότι πραγματικά χαρήκατε που το είδατε να συμβαίνει. Αυτό θα έλεγα. Νομίζω πως έτσι θα γίνει μια πολύ καλή συνομιλία.
Γιατί – άκου τι είπα στον Πρόεδρο. Του είπα ότι εσείς, η Ρωσική Ομοσπονδία, πάντα θέλατε μια ειρηνευτική συμφωνία. Αυτό πιστεύω. Το είπα στον πρόεδρο ότι το πιστεύω αυτό. Και πιστεύω πως το πρόβλημα είναι ότι έχουμε δύο χώρες που δυσκολεύονται να καταλήξουν σε συμβιβασμό, και όταν το καταφέρουν, θα έχουμε ειρήνη. Σκέφτομαι μάλιστα μήπως παρουσιάσουμε ένα ειρηνευτικό σχέδιο 20 σημείων, όπως κάναμε στη Γάζα. Φτιάξαμε μια πρόταση Τραμπ 20 σημείων για την ειρήνη, και σκέφτομαι ότι ίσως κάνουμε το ίδιο και με εσάς. Το θέμα μου είναι το εξής…
ΓΟ: Εντάξει, εντάξει φίλε μου. Νομίζω πως αυτό ακριβώς μπορούν να συζητήσουν οι ηγέτες μας. Στιβ, συμφωνώ μαζί σου ότι θα τον συγχαρεί, θα πει ότι ο κ. Τραμπ είναι πραγματικός άνθρωπος της ειρήνης και τα σχετικά. Αυτό θα το πει.
ΣΓ: Αλλά άκου τι νομίζω ότι θα ήταν φοβερό.
ΓΟ: Εντάξει, εντάξει.
ΣΓ: Τι θα γινόταν αν, αν… άκουσέ με…
ΓΟ: Θα το συζητήσω με τον αρχηγό μου και μετά θα σε πάρω πίσω. Εντάξει;
ΣΓ: Ναι, γιατί άκου τι λέω. Θέλω απλώς να πεις – ίσως να το πεις αυτό στον Πρόεδρο Πούτιν, επειδή ξέρεις ότι τρέφω τον βαθύτερο σεβασμό για τον πρόεδρο Πούτιν.
ΓΟ: Ναι, ναι.
ΣΓ: Ίσως να πει στον πρόεδρο Τραμπ: Ξέρεις, ο Στιβ και ο Γιούρι συζήτησαν ένα πολύ παρόμοιο σχέδιο ειρήνης 20 σημείων και αυτό μπορεί να είναι κάτι που θα μπορούσε να αλλάξει λίγο την κατάσταση, είμαστε ανοικτοί σε τέτοιου είδους πράγματα, να εξερευνήσουμε τι θα χρειαστεί για να επιτευχθεί μια συμφωνία ειρήνης. Τώρα, μεταξύ μας, ξέρω τι θα χρειαστεί για να υπάρξει ειρήνη: Το Ντονέτσκ και ίσως μια ανταλλαγή εδαφών κάπου. Αλλά λέω να μη μιλάμε έτσι, να μιλάμε πιο αισιόδοξα, γιατί νομίζω ότι θα φτάσουμε σε συμφωνία εδώ. Και πιστεύω, Γιούρι, ότι ο πρόεδρος θα μου δώσει πολύ χώρο και διακριτική ευχέρεια για να κλείσω τη συμφωνία.
ΓΟ: Καταλαβαίνω…
ΣΓ: …οπότε αν μπορέσουμε να δημιουργήσουμε αυτή την ευκαιρία, ώστε μετά τη συνομιλία να πούμε ότι μίλησα με τον Γιούρι και είχαμε μια συζήτηση που μπορεί να οδηγήσει σε σημαντικές εξελίξεις.
ΓΟ: Εντάξει, ακούγεται καλό. Καλό.
ΣΓ: Και κάτι ακόμη: Ο Ζελένσκι έρχεται στον Λευκό Οίκο την Παρασκευή.
ΓΟ: Το ξέρω. (γελάει)
ΣΓ: Θα πάω σε αυτή τη συνάντηση γιατί με θέλουν εκεί, αλλά νομίζω ότι, αν είναι δυνατόν, να γίνει η κλήση με τον δικό σας ηγέτη πριν από τη συνάντηση της Παρασκευής.
ΓΟ: Πριν, πριν -ναι;
ΣΓ: Σωστά.
ΓΟ: Εντάξει, κατάλαβα τη συμβουλή σου. Θα το συζητήσω με τον αρχηγό μου και μετά θα σε πάρω πίσω, εντάξει;
ΣΓ: Εντάξει Γιούρι, θα τα πούμε σύντομα.
ΓΟ: Ωραία, ωραία. Σε ευχαριστώ πολύ. Ευχαριστώ.
ΣΓ: Αντίο.
ΓΟ: Αντίο.
