Eκκωφαντική νίκη του εθνικιστικού κόμματος της Βόρειας Μακεδονίας VMRO-DPMNE αν και αναμενόμενη ξεπέρασε τις προσδοκίες και των πιο αισιόδοξων υποστηρικτών του κόμματος. Τα αποτελέσματα των προεδρικών εκλογών ανέδειξαν την Γκορντάνα Σιλιάνοφσκα Ντάφκοβα νέα Πρόεδρο της χώρας με το δεύτερο μεγαλύτερο ποσοστό 65,14% μετά από το ανεπανάληπτο 78,39% του Κίρο Γκλιγκόροφ το 1994.
Σε ότι αφορά τις βουλευτικές εκλογές ο Κριστιάν Μικόσκι οδήγησε το κόμμα του, VMRO-DPMNE, στο 43,23%, καταλαμβάνοντας 58 από τις 120 έδρες της Εθνοσυνέλευσης της Βόρειας Μακεδονίας, μια ανάσα από την απόλυτη πλειοψηφία των 61 βουλευτών.
Η κυριαρχία του εθνικιστικού κόμματος δεν προοιωνίζει καλά μαντάτα τόσο για το ευρωπαϊκό μέλλον της χώρας, όσο και των σχέσεων της Βόρειας Μακεδονίας με την Ελλάδα τη Βουλγαρία, αλλά και εν μέρη με την Αλβανία. Αυτό προκύπτει εύκολα παρακολουθώντας την ρητορική του εθνικιστικού κόμματος απέναντι στη Συμφωνία των Πρεσπών αλλά και το Σύμφωνο φιλίας με την Βουλγαρία.
Δεν πρέπει να διαφεύγει επίσης της προσοχής και το θέμα της αλβανικής μειονότητας που είναι κόκκινο πανί για το VMRO-DPMNE καθώς εναντιώθηκε σε κάθε κοινοβουλευτική προσπάθεια για την ισότιμη εκπροσώπηση του αλβανικού στοιχείου στη χώρα.
Απογοήτευση των πολιτών
Η επιτυχία του εθνικιστικού κόμματος στις διπλές εκλογές, δεν είναι αποτέλεσμα μόνο της πολιτικής που άσκησε τα χρόνια που ήταν στην αντιπολίτευση. Σε μεγάλο βαθμό αυτή η νίκη οφείλεται στην απογοήτευση των πολιτών, απέναντι στην Ευρωπαϊκή Ένωση και τη Δύση αλλά και στις πολιτικές της Σοσιαλδημοκρατικής Ένωσης (SDSM) που δεν κατάφερε να μειώσει τη διαφθορά και τις ανισότητες στη χώρα.
Σε μια από τις πιο φτωχές χώρες στην Ευρώπη, όπως η Βόρεια Μακεδονία το όνειρο για την είσοδο στην ΕΕ, παρέμεινε όνειρο θερινής νυκτός, καθώς τα Δυτικά Βαλκάνια δεν ήταν στις προτεραιότητες της Ένωσης, ενώ Ελλάδα και Βουλγαρία, για διαφορετικούς λόγους, εμπόδιζαν την ευρωπαϊκή της πορεία.
Με την ανάληψη της εξουσίας από τη Σοσιαλδημοκρατική Ένωση και τον Ζόραν Ζάεφ ως Πρωθυπουργό το 2017, δημιουργήθηκαν προσδοκίες για την ευρωατλαντική πορεία της χώρας. Στις προγραμματικές του δηλώσεις ο Zάεφ τόνισε ότι η ένταξη στο ΝΑΤΟ και στην ΕΕ θα είναι η προτεραιότητά του τα επόμενα χρόνια ενώ υποσχέθηκε επίσης την οικονομική ανάπτυξη και τον τερματισμό της διαφθοράς ανακοινώνοντας μια «υπεύθυνη, μεταρρυθμιστική και ευρωπαϊκή κυβέρνηση».
Η αρχή έγινε με την υπογραφή της Συνθήκης Φιλίας, Καλής Γειτονίας και Συνεργασίας μεταξύ της Βουλγαρίας και της τότε «Μακεδονίας». Στη συνέχεια με την υπογραφή της Συμφωνίας των Πρεσπών το 2018 και την αλλαγή του ονόματος της χώρας σε Βόρεια Μακεδονία άνοιξε ο δρόμος για την ένταξη στο ΝΑΤΟ το 2020.
Εθνικιστική ρητορική
Το εθνικιστικό «φιλορωσικό» VMRO-DPMNE αντιτάχθηκε και στις δυο συμφωνίες με τις γειτονικές Βουλγαρία και Ελλάδα. Χρησιμοποιώντας έντονη εθνικιστική ρητορική και προκαλώντας διαδηλώσεις ενάντια στις συμφωνίες, αναβίωσε το εθνικιστικό κίνημα στη χώρα που είχε καταλαγιάσει από την ευρωπαϊκή προοπτική.
Από την πλευρά του κυβερνώντος SDSM δεν έγιναν οι απαραίτητες κινήσεις για την επικοινωνία των συμφωνιών στους πολίτες ώστε να τις εξηγήσουν και να γίνουν αποδεκτές από την πλειοψηφία.
Ελληνική αδράνεια
Αυτό είναι κάτι παρόμοιο με ότι έγινε στην Ελλάδα από την κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ για την Συμφωνία των Πρεσπών, παρά τις προτροπές του τότε υπουργού Εξωτερικών Νίκου Κοτζιά για μια καμπάνια ενημέρωσης των πολιτών για τη συμφωνία.
Η επεξήγηση των θολών σημείων και η αποδόμηση των προσκομμάτων της Νέας Δημοκρατίας για τη Συμφωνία θα μπορούσαν ενδεχομένως να διαφοροποιήσουν το αποτέλεσμα των εκλογών του 2019 στην Ελλάδα.
Η άνοδος του Κυριάκου Μητσοτάκη στην εξουσία και η κατηγορηματική άρνηση του να φέρει προς επικύρωση τα τρία μνημόνια που εκκρεμούσαν από την Συμφωνία των Πρεσπών, καθώς και η αδράνεια της ελληνικής κυβέρνησης στην παρακολούθηση της ολοκλήρωσης της συμφωνίας, άνοιξαν την όρεξη στο VMRO-DPMNE να την αμφισβητήσει, τουλάχιστον ρητορικά μέχρι στιγμής.
Από την άλλη η Βουλγαρία μετά την Συμφωνία των Πρεσπών, την οποία δεν επιθυμούσε, θεώρησε σωστό να γίνει το νέο πρόβλημα στην ευρωπαϊκή πορεία της Βόρειας Μακεδονίας.
Βουλγαρική μειονότητα και Ευρώπη
Οι αλυτρωτικές απαιτήσεις της Βουλγαρίας για αναγραφή στο Σύνταγμα της βουλγαρικής μειονότητας, την αποδοχή ως βουλγαρικής γλώσσας της μακεδονικής και την αποδοχή από την Βόρεια Μακεδονία ως κοινή την ιστορία τους, έδωσε τη δυνατότητα στους εθνικιστικούς κύκλους της πρώην γιουγκοσλαβικής δημοκρατίας, να σκληρύνουν τη στάση τους και να ενισχύσουν το αφήγημα τους.
Όμως και η ΕΕ δεν στάθηκε στο ύψος των περιστάσεων, αφήνοντας χωρίς βοήθεια την Βόρεια Μακεδονία κατά την περίοδο της πανδημίας του Covid-19, ενώ συνέχισε να βάζει τρικλοποδιές στην ευρωπαϊκή της πορεία με νέες απαιτήσεις (σχέδιο Μακρόν για τα Δυτικά Βαλκάνια) που θα έπρεπε να εκπληρώσει χωρίς να την προστατεύει από τις αλυτρωτικές απαιτήσεις του μέλους της, Βουλγαρίας.
Ατυπος αλβανικός εμφύλιος
Σαν να μην έφθαναν όλα αυτά η προσπάθεια εντός της αλβανικής μειονότητας για «αλλαγή» στην πρωτοκαθεδρία των αλβανικών κομμάτων, σε έναν άτυπο αλβανικό πολιτικό εμφύλιο για την αποδόμηση του κυρίαρχου κόμματος DUI, ενίσχυσε περεταίρω τις εθνικιστικές φωνές των βορειομακεδόνων.
Σε όλα αυτά, ΕΕ, Βουλγαρία και Ελλάδα έμειναν αδρανείς, αφήνοντας πεδίον δόξας λαμπρό για τo VMRO-DPMNE να αποδομεί την πολιτική της κυβέρνησης συνασπισμού SDSM-DUI. Σ’ αυτό βοήθησε και η ανικανότητα της Σοσιαλδημοκρατικής Ένωσης να χτυπήσει τη διαφθορά και να ενισχύσει οικονομικά τους πολίτες, καθώς αναδείχθηκαν νέα σκάνδαλα ενώ το βιοτικό επίπεδο χειροτέρευσε περισσότερο μετά την πανδημία.
Αυτό που απομένει τώρα να φανεί είναι πως θα πορευθεί το VMRO-DPMNE ως κυβέρνηση απέναντι στις προκλήσεις που μέχρι πρότινος εναντιωνόταν.
Πηγή: IBNAEU
