Δύο διαφορετικές επιστημονικές αποτιμήσεις, που δημοσιεύθηκαν σχεδόν ταυτόχρονα, συνθέτουν μια εξαιρετικά ανησυχητική εικόνα για την Αττική και τα εκατομμύρια των κατοίκων της.
Η πρώτη είναι η νέα αξιολόγηση του Joint Research Centre της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η οποία καταγράφει ότι το 68,49% της έκτασης της Περιφέρειας Αττικής είναι περιοχές που θεωρούνται επηρεαζόμενες από ερημοποίηση.
Η δεύτερη είναι, η επικαιροποιημένη ανάλυση του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών/meteo, που δείχνει ότι μέσα στα τελευταία δέκα καλοκαίρια έχει καεί το 42% των δασών και δασικών εκτάσεων της Αττικής.
Η έκθεση του JRC για την ερημοποίηση
Και τα δύο στοιχεία καταδεικνύουν το κοκτέιλ της καταστροφής που συντελείται στην μεγαλύτερη περιφέρεια της χώρας, ένα κοκτέιλ με τρομακτικές επιπτώσεις που αναδύονται από τη δημιουργία ενός «φαύλου κύκλου» που τροφοδοτείται από την εκτεταμένη ερημοποίηση και τις επαναλαμβανόμενες δασικές πυρκαγιές.
Το Κοινό Κέντρο Ερευνών (Joint Research Centre – JRC), η επιστημονική υπηρεσία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, στην τελευταία της ανάλυση κατατάσσει την Ελλάδα στις χώρες που βρίσκονται στην πρώτη γραμμή του προβλήματος.
Η έκθεση υπολογίζει ότι 4,8 εκατομμύρια άνθρωποι στην Ελλάδα, δηλαδή το 47% του πληθυσμού, ζουν σε περιοχές που επηρεάζονται από ερημοποίηση. Μόνο η Κύπρος εμφανίζει μεγαλύτερο ποσοστό, 61%. Ακολουθούν Ισπανία 43%, Ρουμανία 39% και Βουλγαρία 37%.
Σύμφωνα με την ανάλυση, οι ελληνικές περιοχές που εμφανίζονται με το μεγαλύτερο ποσοστό είναι:
- Αττική: 68,49%
- Βόρειο Αιγαίο: 63,79%
- Νότιο Αιγαίο: 60,19%
- Ανατολική Μακεδονία και Θράκη: 56,62%
- Κεντρική Μακεδονία: 55,86%
- Δυτική Μακεδονία: 55,73%
- Θεσσαλία: 53,99%
- Δυτική Ελλάδα: 53,71%
- Στερεά Ελλάδα: 53,21%
- Πελοπόννησος: 51,55%.
Φαύλος κύκλος για την Αττική
Οι δύο μελέτες δεν περιγράφουν δύο άσχετα προβλήματα. Η μία καταγράφει πόσο δραματικά έχει συρρικνωθεί το δασικό απόθεμα της Αττικής από τις επαναλαμβανόμενες πυρκαγιές και η άλλη δείχνει ότι ένα πολύ μεγάλο τμήμα της Περιφέρειας βρίσκεται ήδη σε συνθήκες όπου η υποβάθμιση της γης συναντά την ξηρότητα.
Σύμφωνα με την ανάλυση του JRC για την Αττική, σχεδόν 7 στα 10 στρέμματα της περιφέρειας βρίσκονται σε έκταση που χαρακτηρίζεται ως επηρεαζόμενη από ερημοποίηση.
Σύμφωνα με την αποτίμηση του meteo, σχεδόν το μισό δασικό κεφάλαιο της Αττικής κάηκε μέσα σε μία δεκαετία.
Τα δύο στοιχεία, περιγράφουν την ίδια αυξανόμενη πίεση πάνω στο έδαφος και στα οικοσυστήματα της πολυπληθέστερης περιφέρειας της χώρας.
Συγκεκριμένα, από το 2017 μέχρι και το 2026 (έως 03/08), 15 μεγάλες πυρκαγιές έχουν κάψει περισσότερα από 800.000 στρέμματα σύμφωνα με τις αναφορές από την Υπηρεσία Ταχείας Χαρτογράφησης Copernicus και το Ευρωπαϊκό Σύστημα Πληροφόρησης για τις Δασικές Πυρκαγιές (EFFIS).
Η συνολική επιφάνεια της Περιφέρειας Αττικής (χωρίς την περιοχή της Τροιζηνίας, των νησιών και του Λεκανοπεδίου) είναι 2.500.000 στρέμματα, οπότε τα τελευταία 10 έτη το 32% της συνολικής επιφάνειας έχει καεί από δασικές πυρκαγιές. Στην Περιφέρεια Αττικής η επιφάνεια των δασικών εκτάσεων είναι περίπου 1.230.000 στρέμματα και τα τελευταία 10 χρόνια έχουν καεί περίπου 512.000 στρέμματα δάσους, δηλαδή το 42% της επιφάνειας των δασών.
