Η συμφωνία για την κατάπαυση του πυρός και την απελευθέρωση των ομήρων έπειτα από δύο χρόνια αιματοχυσίας στη Λωρίδα της Γάζας χαρακτηρίζεται από τον Αμερικανό πρόεδρο ως ιστορική ευκαιρία για την διαμόρφωση μιας νέας Μέσης Ανατολής. Αφήνει ωστόσο στο περιθώριο των εξελίξεων τους βασικούς ενδιαφερόμενους με τους Παλαιστίνιους να βλέπουν το όραμα αυτοδιάθεσης τους να μετατίθεται σε ένα μακρινό, αόριστο μέλλον.
Η ουσιαστική μετατροπή της Λωρίδας της Γάζας σε διεθνές προτεκτοράτο με αδιευκρίνιστο μέχρι στιγμής «διοικητή» και η πλήρης απόνομιμοποίηση της Παλαιστινιακής Αρχής από τη συμφωνία αναγκάζουν τώρα τους Παλαιστινίους να παραμερίσουν τις διαφορές τους αναζητώντας πλαίσιο συνεννόησης με στόχο να ανακτήσουν κεντρικό ρόλο στις επερχόμενες διαπραγματεύσεις για το μέλλον της περιοχής.
Σε αυτό το πλαίσιο, αξιωματούχος της Χαμάς δήλωσε το Σάββατο ότι η κυβέρνηση της Αιγύπτου μετά την επιτυχή διαμεσολάβηση της ανάμεσα σε Ισραήλ και Χαμάς προτίθεται τώρα να διοργανώσει παλαιστινιακό ενδοπαραταξιακό διάλογο για την ενότητα και το μέλλον της Γάζας, συμπεριλαμβανομένης της διοίκησης της Λωρίδας της Γάζας.
Είχε προηγηθεί ανάλογη δήλωση Αιγύπτιου αξιωματούχου στο Al Qahera News ότι η Αίγυπτος προετοιμάζει ευρεία παλαιστινιακή διάσκεψη, ενώ ταυτόχρονα εργάζεται για ανταλλαγή κρατουμένων μεταξύ Ισραήλ και παλαιστινιακών παρατάξεων.
Σύμφωνα με παλαιστινιακές πηγές που επικαλείται η εφημερίδα Asharq Al-Awsat, το Κάιρο έχει απευθύνει προσκλητήρια συμμετοχής στις περισσότερες παλαιστινιακές παρατάξεις, μεταξύ αυτών και στη Χαμάς, τη Φατάχ, καθώς και στα μέλη της ΟΑΠ.Η τελική ημερομηνία της διάσκεψης δεν έχει ακόμη οριστεί, προκειμένου να ολοκληρωθούν οι τεχνικές και πολιτικές προετοιμασίες για την εφαρμογή της πρώτης φάσης της εκεχειρίας στη Γάζα.
Που θα επικεντρωθεί ο διάλογος
Διπλωματικές πηγές αναφέρουν πάντως ότι η συνάντηση θα επικεντρωθεί στα εξής:
• Τη μορφή και σύνθεση της επιτροπής που θα διοικήσει προσωρινά τη Λωρίδα της Γάζας,
• Το ζήτημα του αφοπλισμού και του μέλλοντος των όπλων της αντίστασης,
• Τη διασφάλιση της εθνικής ενότητας και τον συντονισμό μεταξύ Γάζας και Δυτικής Όχθης,
• Την επόμενη ημέρα του πολέμου και τον ρόλο της Παλαιστινιακής Αρχής στη μεταπολεμική διακυβέρνηση.
Οι παραπάνω θεματικοί άξονες αποτελούν τα πλέον ακανθώδη ζητήματα στο πλαίσιο του σχεδίου Τραμπ, καθώς αφορούν την αποστρατιωτικοποίηση της Γάζας και τη μελλοντική πολιτική της διοίκηση.

Οι συζητήσεις αναμένεται να επικεντρωθούν στη δομή, τον ρόλο και τα μέλη μιας επιτροπής που θα συσταθεί για τη διοίκηση της Γάζας, καθώς και στο μέλλον του θύλακα, στο ζήτημα της ένοπλης πτέρυγας της Χαμάς και στην ευρύτερη παλαιστινιακή κατάσταση μετά τον πόλεμο και τις άμεσες συνέπειές του, ανέφεραν οι πηγές.
Στις 30 Σεπτεμβρίου, πηγές της Χαμάς δήλωσαν στην Asharq Al-Awsat ότι το κίνημα αναζητούσε «συναίνεση μεταξύ των παλαιστινιακών παρατάξεων» πριν λάβει θέσεις σχετικά με τις «προβληματικές ρήτρες» του σχεδίου Τραμπ, ιδίως εκείνες που αφορούν τον «αφοπλισμό» της.
Πηγές της Χαμάς τονίζουν επίσης πως η οργάνωση διεξάγει συζητήσεις με μεσολαβητές σχετικά με «σαφείς όρους» σχετικά με τα όπλα του και την τύχη των εναπομεινάντων ηγετών του στη Γάζα. Πιστεύουν ότι το αποτέλεσμα του επερχόμενου παλαιστινιακού εθνικού διαλόγου θα έχει σημαντικές επιπτώσεις στην επόμενη φάση των διαπραγματεύσεων για την εκεχειρία στη Γάζα.
Η Χαμάς συζητά ήδη με τους μεσολαβητές (Αίγυπτο, Κατάρ, Τουρκία και ΗΠΑ) σαφείς τύπους ρύθμισης για το ζήτημα των όπλων και για το μέλλον των ηγετών της που παραμένουν στη Γάζα. Η οργάνωση διαπιστώνει επίσης μια «πρωτοφανή ευελιξία» εκ μέρους των Ηνωμένων Πολιτειών ως προς τη διατύπωση ενός συμβιβαστικού μηχανισμού αφοπλισμού, ο οποίος θα εφαρμοστεί σταδιακά και υπό διεθνή εποπτεία.
Ο Χουσάμ Μπαντράν, επικεφαλής του Γραφείου Εθνικών Σχέσεων της Χαμάς δήλωσε, πως από τότε που ανακοινώθηκε το σχέδιο του Τραμπ, το κίνημα βρίσκεται σε επαφή με διάφορες παρατάξεις και εθνικές προσωπικότητες. Έχει πραγματοποιήσει συναντήσεις, έχει ανταλλάξει μηνύματα και έχει συντονίσει θέσεις με ηγέτες παρατάξεων και ανεξάρτητους βουλευτές για να διασφαλίσει μια ενιαία προσέγγιση.
Τόνισε ότι η Χαμάς επιθυμεί να διεξάγει έναν συνολικό εθνικό διάλογο στο Κάιρο για να επανεξετάσει όλες τις πτυχές της συμφωνίας και να σκιαγραφήσει έναν κοινό χάρτη πορείας για τα επόμενα στάδια. «Οποιαδήποτε παλαιστινιακή απόφαση πρέπει να αντικατοπτρίζει την εθνική ενότητα και να περιλαμβάνει όλες τις παρατάξεις, τις ελίτ και τον παλαιστινιακό λαό».
Στόχος η ενίσχυση της ενότητας
Η Εκτελεστική Επιτροπή της PLO χαιρέτισε την πρόσκληση της Αιγύπτου για έναν ολοκληρωμένο εθνικό διάλογο μεταξύ όλων των παλαιστινιακών παρατάξεων, περιγραφοντας την ως ένα σημαντικό βήμα που θα πρέπει να εφαρμοστεί γρήγορα «για την ενίσχυση της ενότητας της παλαιστινιακής γης και του λαού εντός του κατεχόμενου κράτους της Παλαιστίνης – της Δυτικής Όχθης, συμπεριλαμβανομένης της Ανατολικής Ιερουσαλήμ, και της Λωρίδας της Γάζας».
Η επιτροπή δήλωσε ότι ο διάλογος θα πρέπει επίσης να ανοίξει το δρόμο για την εφαρμογή σχετικών διεθνών ψηφισμάτων, κυρίως μεταξύ των οποίων η λύση των δύο κρατών.
Η ΟΑΠ χαρακτήρισε τον επικείμενο διάλογο «ιστορική ευκαιρία για την αποκατάσταση της εθνικής ενότητας» και για τη μετατροπή της Γάζας από πεδίο σύγκρουσης σε πεδίο οικοδόμησης κράτους.
Υπενθυμίζεται πως η πιο πρόσφατη συνάντηση παλαιστινιακών παρατάξεων ήταν εκείνη που πραγματοποιήθηκε πέρυσι στην Κίνα και ολοκληρώθηκε στις 24 Ιουλίου 2024 με την υπογραφή της Διακήρυξης του Πεκίνου από 14 οργανώσεις, μεταξύ των οποίων η Χαμάς και η Φατάχ.
Η διακήρυξη επισήμανε την ανάγκη σύγκλησης διεθνούς διάσκεψης υπό την αιγίδα του ΟΗΕ, με ευρεία συμμετοχή από την περιοχή και πέραν αυτής. Στο κείμενο της δήλωσης τονίζεται επίσης η δέσμευση για εθνική ενότητα όλων των παρατάξεων υπό τον φορέα της PLO, ως ο μόνος νόμιμος εκπρόσωπος του παλαιστινιακού λαού.
Οι παρατάξεις συμφώνησαν να ιδρύσουν μια προσωρινή κυβέρνηση εθνικής συμφιλίωσης που θα εστιάζει στην ανοικοδόμηση της Γάζας μετά τη σύγκρουση, και να προετοιμάσουν εκλογές όσο το δυνατό νωρίτερα.
Η δήλωση επαναβεβαιώνει τη δέσμευση για την ίδρυση ανεξάρτητου κράτους της Παλαιστίνης με πρωτεύουσα την Ιερουσαλήμ, στη βάση των σχετικών ψηφισμάτων του ΟΗΕ, και τη διατήρηση της ενότητας των παλαιστινιακών εδαφών.
Στην διάσκεψη παρευρέθηκαν διπλωμάτες από χώρες όπως Αίγυπτος, Αλγερία, Σαουδική Αραβία, Κατάρ, Ιορδανία, Συρία, Λίβανος, Ρωσία και Τουρκία.



