Του Πίτερ Σίμοντς*
Η πολυαναμενόμενη συνάντηση κορυφής μεταξύ του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τράμπ και του κινέζου ομολόγου του Σι Τζινπίνγκ πραγματοποιήθηκε σε αίθουσα δεξιώσεων στη στρατιωτική αεροπορική βάση Γκιμχάε κοντά στο Μπουσάν στη Νότια Κορέα. Ενώ ο Τραμπ χαρακτήρισε “καταπληκτική” τη συνάντηση δίνοντας της “12 στα 10”, το αποτέλεσμα δεν ήταν τίποτα περισσότερο από μια εύθραυστη, μονοετής εκεχειρία στον σκληρό οικονομικό πόλεμο που αφορά τις δύο μεγαλύτερες οικονομίες του κόσμου.
Η συνάντηση επισκιάστηκε από την εξαιρετικά προκλητική ανακοίνωση του Τραμπ– καθώς πετούσε προς τη βάση Gimhae- ότι οι ΗΠΑ θα ξεκινούσαν αμέσως ξανά τις “πυρηνικές δοκιμές”. Μια ενέργεια που απειλεί να κλιμακώσει δραματικά την κούρσα των πυρηνικών εξοπλισμών. Κατονομάζοντας συγκεκριμένα τη Ρωσία και την Κίνα, έγραψε στο Twitter: “Επειδή άλλες χώρες δοκιμάζουν προγράμματα, έχω δώσει εντολή στο Υπουργείο Πολέμου να ξεκινήσει τις δοκιμές των Πυρηνικών μας Όπλων σε ισότιμη βάση”.
Τα μέσα ενημέρωσης έσπευσαν να δημοσιεύσουν το σχόλιο του, ξεχνώντας ότι ούτε η Ρωσία ούτε η Κίνα έχουν δοκιμάσει πυρηνικά όπλα από τη δεκαετία του 1990. Μπροστά στις κάμερες, ο Τράμπ ήταν όλα ήταν χειραψίες και χαμόγελα. Επαίνεσε τον Σι ως “σεβαστό σπουδαίο ηγέτη” αλλά και “σκληρό διαπραγματευτή” με τον οποίο ήταν “μεγάλη τιμή” να συναντηθεί. Ο Σι από την άλλη επέπληξε έμμεσα τον Τραμπ υπονοώντας ότι ενώ τα δύο έθνη “δεν συμφωνούν πάντα”, ο διάλογος είναι καλύτερος από την αντιπαράθεση”.
Πίσω από κλειστές πόρτες, οι συνομιλίες ήταν αναμφίβολα πολύ πιο αντιπαραθετικές, ακόμη και έντονες. Ωστόσο, αν ο Τραμπ πίστευε ότι μπορούσε να χρησιμοποιήσει το πυρηνικό του τέχνασμα για να εκφοβίσει την Κίνα ώστε να κάνει παραχωρήσεις, απέτυχες. Η σύνοδος κορυφής – η πρώτη στη δεύτερη θητεία του Τραμπ – η οποία πολλοί πίστευαν ότι θα διαρκούσε ώρες, ολοκληρώθηκε μετά από 100 λεπτά. Προφανώς δεν συμφωνήθηκαν πολλά περισσότερα πέρα από αυτά που είχαν ήδη χαρτογραφηθεί από τους διαπραγματευτές των ΗΠΑ και της Κίνας στη Μαλαισία την περασμένη Κυριακή.
Στο τέλος της συνάντησης δεν υπήρξε κοινή συνέντευξη Τύπου, ούτε φωτογραφίσεις, ούτε κοινή δήλωση, ούτε υπογεγραμμένη συμφωνία που να προβλήθηκε στις κάμερες. Οι δύο άνδρες εμφανίστηκαν να δίνουν για λίγο τα χέρια και στη συνέχεια να συνεχίζουν τον δρόμο τους – ο Τραμπ επέστρεψε στις ΗΠΑ, ο Σι επέστρεψε στη σύνοδο κορυφής της Οικονομικής Συνεργασίας Ασίας-Ειρηνικού (APEC), στην οποία ο Τραμπ δεν παρευρέθηκε.
Οι μόνες λεπτομέρειες για το τι υποτίθεται ότι συμφωνήθηκε δόθηκαν από τον Τραμπ καθώς διασκέδαζε τους δημοσιογράφους στο Air Force One για τη μεγάλη επιτυχία της συνάντησής του με τον Σι. Ο Τραμπ είπε ότι αυτός και ο Σι συμφώνησαν σε “εξαιρετικές αποφάσεις” και ότι μια εμπορική συμφωνία θα υπογραφόταν “πολύ σύντομα”, προσθέτοντας: “Δεν έχουμε πολλά εμπόδια”.
Το κινεζικό υπουργείο Εξωτερικών, ωστόσο, μίλησε μόνο γενικά, λέγοντας ότι επιτεύχθηκε συμφωνία σε θέματα όπως η συνεργασία κατά των ναρκωτικών σχετικά με τη φαιντανύλη, η επέκταση του εμπορίου γεωργικών προϊόντων και η άρση των πρόσφατων περιορισμών στις εξαγωγές και στο εμπόριο. Ο Σι δεν έχει προβεί σε καμία δημόσια δήλωση σχετικά με τις συνομιλίες του Με τον Τράμπ.
Αυτό που συμφωνήθηκε κεντρικά ήταν μια μονοετής εκεχειρία σχετικά με την εφαρμογή οικονομικών μέτρων «οφθαλμός αντί οφθαλμού» που παραλίγο να εκτροχιάσει τη συνάντηση.
Οι κινήσεις προς μια εκεχειρία στον οικονομικό πόλεμο ανατράπηκαν τον περασμένο μήνα, αφότου η κυβέρνηση Τραμπ επέκτεινε το φάσμα των εταιρειών, συμπεριλαμβανομένων πολλών κινεζικών, στις οποίες απαγορεύτηκε η πρόσβαση στην αμερικανική τεχνολογία. Ο Τραμπ επιδιώκει να παραλύσει τις βιομηχανίες υψηλής τεχνολογίας της Κίνας με περιορισμούς στην εξαγωγή κορυφαίων τσιπ υπολογιστών και εξοπλισμού κατασκευής τσιπ.
Η Κίνα απάντησε στις 9 Οκτωβρίου ανακοινώνοντας αυστηρότερους ελέγχους στις εξαγωγές σπάνιων γαιών, στις οποίες η Κίνα έχει ουσιαστικά μονοπώλιο. Η έλλειψη σπάνιων γαιών απειλεί ένα ευρύ φάσμα αμερικανικών βιομηχανιών, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που συνδέονται με τον στρατό. Ο Τραμπ δήλωσε ότι θα ματαίωνε τη σύνοδο κορυφής με τον Σι και θα επιβάλει πρόσθετο δασμό 100% στα κινεζικά προϊόντα, προτού υποχωρήσει. Ο Τραμπ δήλωσε στα μέσα ενημέρωσης ότι οι ΗΠΑ και η Κίνα θα υπογράψουν μια εμπορική συμφωνία “πολύ σύντομα”.
Σύμφωνα με τον Τραμπ, συμφωνήθηκαν τα εξής:
* Οι ΗΠΑ θα μειώσουν στο μισό τον δασμό 20% που επιβλήθηκε στην Κίνα λόγω ισχυρισμών ότι διευκολύνει τη ροή του οπιοειδούς φαιντανύλης στις Ηνωμένες Πολιτείες. Ο Τραμπ δήλωσε ότι ο Σι είχε υποσχεθεί να “εργαστεί πολύ σκληρά” για να περιορίσει τις εξαγωγές χημικών συστατικών που απαιτούνται για τη σύνθεση φαιντανύλης. Η απόφαση θα αυξήσει τον συνολικό δασμολογικό συντελεστή στα κινεζικά προϊόντα σε περίπου 47%. Ο Τραμπ απέσυρε την απειλή για δασμό 100% πριν από τη σύνοδο κορυφής.
* Οι ΗΠΑ συμφώνησαν να αναβάλουν τα σχέδια για την επιβολή υψηλότερων τελών για πλοία κινεζικής κατασκευής και ιδιοκτησίας που φτάνουν σε λιμάνια των ΗΠΑ. Η Κίνα θα αναστείλει παρόμοια υψηλά τέλη για πλοία που χρησιμοποιούνται από αμερικανικές εταιρείες σε κινεζικά λιμάνια.
* Η Κίνα συμφώνησε να επαναλάβει και να αυξήσει τις αγορές αμερικανικής σόγιας και άλλων γεωργικών προϊόντων. Ο Τραμπ δημοσίευσε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης: “Οι αγρότες μας θα είναι πολύ χαρούμενοι!… Θα ήθελα να ευχαριστήσω τον Πρόεδρο Σι γι’ αυτό!”. Ο Τραμπ δήλωσε επίσης ότι “μπορεί να πραγματοποιηθεί μια πολύ μεγάλης κλίμακας συναλλαγή σχετικά με την αγορά πετρελαίου και φυσικού αερίου από το Μεγάλο Κράτος της Αλάσκας” , ισχυρισμός που αντιμετωπίζεται με σκεπτικισμό από τους οικονομικούς αναλυτές.
* Παραμένει ασαφές εάν οι ΗΠΑ θα χαλαρώσουν τους περιορισμούς στην εξαγωγή προηγμένων μικροτσίπ στην Κίνα. Ο Τραμπ δήλωσε ότι πλέον εναπόκειται στην Κίνα να διαπραγματευτεί απευθείας με την Nvidia και η κυβέρνηση των ΗΠΑ θα ενεργήσει ως «διαιτητής». Ο Εμπορικός Εκπρόσωπος των ΗΠΑ, Τζέιμισον Γκριρ, ισχυρίστηκε ότι τα νεότερα, πιο προηγμένα τσιπ Blackwell της Nvidia δεν συζητήθηκαν, παρόλο που ο Τραμπ είχε νωρίτερα υπονοήσει ότι μπορεί να βρίσκονται στο τραπέζι.
* Όσον αφορά τις σπάνιες γαίες, η Κίνα θα αναστείλει την εισαγωγή αυστηρών περιορισμών στις εξαγωγές που ανακοινώθηκαν στις 9 Οκτωβρίου, αλλά οι προηγούμενοι περιορισμοί που επιβλήθηκαν τον Απρίλιο θα παραμείνουν.
Είναι σημαντικό ότι οι αγορές δεν αντέδρασαν θετικά από όσα αναφέρθηκαν από τη συνάντηση, η ανησυχία είναι ότι η «εκεχειρία» μεταξύ των δύο χωρών, οι οποίες μαζί αντιπροσωπεύουν περισσότερο από το 40% του παγκόσμιου ΑΕΠ και το ένα τρίτο του παγκόσμιου εμπορίου, δεν θα διαρκέσει.
Για να παραθέσω απλώς έναν από τους πολλούς σχολιαστές, ο Ja Ian Chong, καθηγητής πολιτικών επιστημών στο Εθνικό Πανεπιστήμιο της Σιγκαπούρης, δήλωσε στους New York Times : “Ίσως είμαι κουρασμένος επειδή έχω δει αυτήν την ταινία πάρα πολλές φορές, αλλά αυτά είναι ζητήματα που είναι σχετικά εύκολο να αναιρέσουμε και επίσης να κατηγορήσουμε την άλλη πλευρά για κακή πίστη”.
Ενώ ο Σι δεν έκανε επίσημες δηλώσεις για τη σύνοδο κορυφής και τα κρατικά μέσα ενημέρωσης επίσης δεν έκαναν ρεπορτάζ, ορισμένοι Κινέζοι σχολιαστές σημειώνουν ότι ο Κινέζος πρόεδρος κατάφερε να επιπλήξει τον Τραμπ και βγήκε νικητής. Οποιοσδήποτε πανηγυρισμός για την άμβλυνση των εμπορικών εντάσεων αγνοεί το προφανές γεγονός ότι οι ΗΠΑ συνεχίζουν να κλιμακώνουν τις πολεμικές προετοιμασίες πάνω απ’ όλα εναντίον της Κίνας και κανένα από τα γεωπολιτικά ζητήματα που θα μπορούσαν να πυροδοτήσουν μια σύγκρουση δεν έχει επιλυθεί. Ερωτηθείς για το πιο επικίνδυνο πιθανό σημείο ανάφλεξης στην Ασία, την Ταϊβάν, ο Τραμπ απλώς το αγνόησε, δηλώνοντας ότι δεν είχε συζητηθεί.
Ο Τραμπ δήλωσε ότι οι δύο ηγέτες συζήτησαν τη “συνεργασία” τους για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία, αλλά παραμένουν ουσιαστικές διαφορές σχετικά με τη σύγκρουση. Ο Τραμπ δήλωσε ότι θα ταξιδέψει στην Κίνα τον Απρίλιο και ο Σι θα επισκεφθεί τις Ηνωμένες Πολιτείες κάποια στιγμή μετά από αυτό, αλλά τέτοια σχέδια θα μπορούσαν εύκολα να καταρρεύσουν εάν οι εντάσεις αναζωπυρωθούν ξανά.
Επιπλέον, το κρίσιμο σημείο – η ανακοίνωση για νέες πυρηνικές δοκιμές των ΗΠΑ – έγινε λίγη ώρα πριν τη σύνοδο κορυφής Σι-Tράμπ. Αποτελεί σαφή απόδειξη ότι παρά τις συζητήσεις για χαλάρωση των οικονομικών εντάσεων, η “εκεχειρία” είναι απλώς μια προσωρινή παύση, καθώς ο αμερικανικός ιμπεριαλισμός προετοιμάζεται για ολοκληρωτικό πόλεμο, πάνω απ’ όλα εναντίον της Κίνας, την οποία θεωρεί ως την κύρια απειλή για την παγκόσμια κυριαρχία του.
Στο Air Force One, ο Τραμπ επιβεβαίωσε την απόφασή του να επανεκκινήσει τις πυρηνικές δοκιμές, λέγοντας ότι οι τοποθεσίες πυρηνικών δοκιμών θα καθοριστούν αργότερα.
*Συντάκτης του WSWS στην Αυστραλία και μέλος της Διεθνούς Συντακτικής Επιτροπής του Παγκόσμιου Σοσιαλιστικού Ιστότοπου
Πηγή: https://www.wsws.org/
