Ο Ελον Μασκ χαρακτήρισε την Αμερικανική Υπηρεσία Διεθνούς Ανάπτυξης (USAID) στην πλατφόρμα του Χ το βράδυ της περασμένης Κυριακής ως “εγκληματική οργάνωση”. Ήταν τα προεόρτια για το λουκέτο που ο ίδιος προωθεί στην κυβερνητική οργάνωση προώθησης της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής.
Η USAID διαθέτει το 42% της συνολικής “ανθρωπιστικής βοήθειας” σε όλο τον κόσμο και η ενέργεια της Ουάσινγκτον να βάλει λουκέτο προκαλεί αντιδράσεις σε δύο επίπεδα. Αφενός στο κόμμα των Δημοκρατικών που κάνουν λόγο για πλήγμα στην αμερικανική εξωτερική πολιτική, ενώ ορισμένοι Γερουσιαστές δήλωσαν ότι η κίνηση αυτή θα αντιμετωπιστεί νομικά. Σε δεύτερο επίπεδο προκάλεσε αντιδράσεις από υποστηρικτές των προγραμμάτων της USAID, ιδιαίτερα προς φτωχότερες χώρες.
Ο ιστότοπος της USAID εξαφανίστηκε από το διαδίκτυο λίγο πριν τις δηλώσεις Μασκ, σβήστηκε ο λογαριασμός της στις ψηφιακές πλατφόρμες και αποσύρθηκαν οι σημαίες με το έμβλημα της οργάνωσης έξω από το κτίριο της. Η απόσυρση έγινε στο πλαίσιο εφαρμογής του εκτελεστικού διατάγματος Τραμπ για πάγωμα των αμερικανικών προγραμμάτων ανθρωπιστικής βοήθειας στο εξωτερικό για τρεις μήνες έως ότου επανεκτιμηθούν οι δαπάνες στο εξωτερικό.
Κι ενώ Αμερικανοί αξιωματούχοι της κυβέρνησης Τραμπ δήλωναν ότι συζητείται να ενσωματωθεί η οργάνωση απευθείας στο Στέιτ Ντιπάρτμεντ, ο Ελον Μασκ εμφανίζονταν ανένδοτος. “Δεν διορθώνεται”, είπε για να αιτιολογήσει τη θέση του. Κατηγόρησε δημόσια την USAID ότι χρησιμοποίησε και χρησιμοποιεί τα “δολάρια από φόρους Αμερικανών πολιτών” για να χρηματοδοτήσει έρευνες για βιολογικά όπλα, συμπεριλαμβανομένης του covid-19, που σκότωσαν εκατομμύρια ανθρώπους! Για όλες τις κατηγορίες δεν παρουσίασε φυσικά κάποιο αποδεικτικό στοιχείο.
“Ένας πρόεδρος δεν μπορεί να καταργήσει έναν ομοσπονδιακό οργανισμό που διαθέτει κονδύλια με εκτελεστικό διάταγμα. Αυτό κάνει ένας δεσπότης -που θέλει να κλέψει τα χρήματα των φορολογουμένων για να πλουτίσει τη συμμορία των δισεκατομμυριούχων του”, απάντησε στον Ελον Μασκ ο γερουσιαστής Κρις Μέρφι, μέλος της Επιτροπής Εξωτερικών Σχέσεων της Γερουσίας. “Ζήσε με εκτελεστικό διάταγμα, πέθανε με εκτελεστικό διάταγμα”, ανταπάντησε ο Μασκ.
Ο Δημοκρατικός γερουσιαστής Πίτερ Ουέλτς, μέλος της επιτροπής Οικονομικών της Γερουσίας, ζήτησε να δοθούν εξηγήσεις για τους λόγους για τους οποίους ο Μασκ απέκτησε πρόσβαση στο σύστημα πληρωμών, στο οποίο, όπως κατήγγειλε, περιέχονται ευαίσθητα προσωπικά δεδομένα φορολογούμενων. Αυτό είναι το δεύτερο ζήτημα που προκαλεί αντιδράσεις στην Ουάσινγκτον.
Όπως έγραψαν οι New York Times ο Μασκ απέκτησε πρόσβαση στο σύστημα του υπουργείου Οικονομικών, το οποίο καταβάλλει πληρωμές ύψους 6 τρισεκ. δολαρίων ετησίως εκ μέρους ομοσπονδιακών υπηρεσιών και στο οποίο περιέχονται προσωπικά στοιχεία εκατομμυρίων Αμερικανών που λαμβάνουν επιδόματα, επιστροφές φόρων και άλλες παροχές από την κυβέρνηση.
Δυο κορυφαία στελέχη της USAID αρμόδια για θέματα ασφαλείας στο μεταξύ, τέθηκαν σε διαθεσιμότητα επειδή εναντιώθηκαν στο να δοθεί πρόσβαση σε εκπροσώπους του Μασκ σε ευαίσθητα δεδομένα.
Ο ρόλος της ανθρωπιστικής βοήθειας USAID στον κόσμο
Η USAID ήταν ο κυβερνητικός οργανισμός που επέβλεπε τα “ανθρωπιστικά” και “αναπτυξιακά” προγράμματα στο εξωτερικό. Το 2023 οι ΗΠΑ προσέφεραν 72 δισεκ. δολάρια βοήθειας σε όλο τον κόσμο, σε προγράμματα που κάλυπταν υπηρεσίες υγείας για γυναίκες, πρόσβαση σε καθαρό νερό, θεραπείες για τον ιό HIV/AIDS, ενεργειακή ασφάλεια και αντιμετώπιση της διαφθοράς. Το 2024 η υπηρεσία προσέφερε το 42% του συνόλου της ανθρωπιστικής βοήθειας που καταγράφεται από τον ΟΗΕ. Κυρίως όμως μέσω της USAID οι ΗΠΑ προωθούσαν την εξωτερική πολιτική και τα συμφέροντα τους διεθνώς, ήταν ένα όργανο προπαγάνδας των έργων (propaganda of the deed).
Ο οργανισμός δημιουργήθηκε το 1961 με εκτελεστικό διάταγμα από από τον τότε πρόεδρο Τζον Φ. Κένεντι με ιδιαίτερες αποστολές στο πλαίσιο του Ψυχρού Πολέμου. Μετά την κατάρρευση του υπαρκτού σοσιαλισμού ο προϋπολογισμός της μειώθηκε δραματικά. Επανήλθε ωστόσο σε δράσεις μετά την πρώτη επέμβαση στο Ιράκ και τον προγραμματισμό επεμβάσεων σε μια σειρά άλλων σε όλο τον κόσμο χώρες. Σύμφωνα με τα στοιχεία της USAID πριν καταπέσει η σελίδα της οι ΗΠΑ έδωσαν το 2023 μεταξύ άλλων 16 δισ. δολάρια στην Ουκρανία, 1,67 δισ. στην Αιθιοπία, 1,19 στην Ιορδανία. Ωστόσο αξιωματούχοι άλλων ανθρωπιστικών οργανώσεων επικρίνουν επίσης τις δράσεις της σε όλο τον κόσμο. “Περίπου το 98% των επιχορηγήσεων της USAID κατευθύνονται σε δραστηριότητες και όχι για αποτελέσματα”, δήλωσε ο Walter Kerr, συν-εκτελεστικός διευθυντής της Unlock Aid. “Λιγότερο από το 10%των δολαρίων της εξωτερικής μας βοήθειας που ρέουν μέσω της USAID φτάνουν πραγματικά σε φτωχές κοινότητες”.
