Σπένσερ Νόρρις*
Η κυβέρνηση Τραμπ επέλεξε την Palantir, την εταιρεία μαζικής ψηφιακής επιτήρησης για να συμβουλεύει το Στέιτ Ντιπάρτμεντ σε ότι αφορά στην ελευθερία της έκφρασης.
Μεταξύ των εταίρων του νέου «Προγράμματος Αριστείας στην Τεχνολογία για την Ελευθερία» (Freedom Tech Excellence Program) που έχει δημιουργήσει το Στέιτ Ντιπάρτμεντ είναι η Palantir, η εταιρεία τεχνητής νοημοσύνης που ίδρυσε ο αρχιτέκοκνας της αμερικάνικης ακροδεξιάς Πίτερ Τίελ. Στο πλαίσιο αυτού του προγράμματος, εργαζόμενοι της εταιρείας θα τοποθετούνται προσωρινά στο δημόσιο, προκειμένου να συμβουλεύουν την κυβέρνηση για θέματα «ψηφιακής ελευθερίας και ελευθερίας της έκφρασης», μεταξύ άλλων για την αντιμετώπιση της επιτήρησης και για ζητήματα που αφορούν την Πρώτη Τροπολογία του αμερικανικού Συντάγματος.
“Το FTEP φέρνει στο υπουργείο ταλέντα από τον ιδιωτικό τομέα, για περιορισμένης διάρκειας τοποθετήσεις, με στόχο την προώθηση των διπλωματικών προσπαθειών σε βασικά ζητήματα, όπως η ελευθερία της έκφρασης στο διαδίκτυο, τις τεχνολογίες ενίσχυσης της ιδιωτικότητας, την αντιμετώπιση της ψηφιακής επιτήρησης και την υπεύθυνη διακυβέρνηση της τεχνητής νοημοσύνης”, ανέφερε η ιστοσελίδα του Στέιτ Ντιπάρτμεντ.
Η Palantir είναι περισσότερο γνωστή για την ανάπτυξη πλατφορμών μεγάλης κλίμακας για την ανάλυση δεδομένων. Εκτός από τις εταιρικές συμβάσεις, οι τεράστιες κρατικές συμβάσεις της εταιρείας περιλαμβάνουν βάσεις δεδομένων, συστήματα επιτήρησης και εργαλεία παρακολούθησης για την αστυνομία και τις ομοσπονδιακές αρχές. Μεταξύ των κρατικών πελατών της είναι ο στρατός, το ίδιο το Στέιτ Ντιπάρτμεντ και η Υπηρεσία Μετανάστευσης και Τελωνειακής Επιβολής των ΗΠΑ (ICE). Η Palantir και βασικά στελέχη της έχουν επίσης εμπλακεί σε πολλαπλές δικαστικές υποθέσεις εναντίον δημοσιογραφικών μέσων.
Το ιστορικό της εταιρείας έχει προκαλέσει έντονες επικρίσεις για το ρόλο της στη νέα πρωτοβουλία του Στέιτ Ντιπάρτμεντ
“Η ανακοίνωση και αυτό το πρόγραμμα ακούγονται υποκριτικά”, δήλωσε η Κάρι ΝτεΣελ, ανώτερη δικηγόρος του Knight First Amendment Institute. “Ούτε το Στέιτ Ντιπάρτμεντ ούτε οι εταίροι που ανακοίνωσε είναι αξιόπιστοι σε αυτό που οι ίδιοι χαρακτηρίζουν ως ελευθερία της έκφρασης στο διαδίκτυο ή την αντιμετώπιση της ψηφιακής επιτήρησης”.
Σύμφωνα με το γραφείο Τύπου του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, η νέα πρωτοβουλία έχει προγραμματιστεί να διαρκέσει έως τις αρχές του 2029. Οι συμμετέχοντες μπορεί να τοποθετηθούν οπουδήποτε εντός της κρατικής υπηρεσίας και ενδέχεται να χρειάζονται άδεια πρόσβασης σε διαβαθμισμένες πληροφορίες. Ωστόσο, το Πρόγραμμα Αριστείας στην Τεχνολογία για την Ελευθερία “δεν έχει ως στόχο την ενίσχυση της εσωτερικής εφαρμογής ή της επιχειρησιακής χρήσης τεχνολογιών τεχνητής νοημοσύνης από το υπουργείο”, ανέφερε το υπουργείο σε δήλωσή του προς το The Intercept.
Η Anduril, εταιρεία στρατιωτικής τεχνολογίας με δεσμούς με την Palantir και τον Τίελ, περιλαμβανόταν επίσης στους εταίρους της πρωτοβουλίας του Στέιτ Ντιπάρτμεντ. Ο εκτελεστικός πρόεδρος της Anduril, Τρέι Στίβενς, είναι εταίρος στο Founders Fund του Τίελ, το οποίο έχει επενδύσει περίπου 2,6 δισεκατομμύρια δολάρια στην Anduril. Εκτός από την κοινή τους εκτίμηση για τον «Άρχοντα των Δαχτυλιδιών», ο Τίελ μοιράζεται παρόμοιες πολιτικές απόψεις με τον συνιδρυτή της Anduril, Πάλμερ Λάκι, και έχει στηρίξει τη νέα τράπεζα του Λάκι, Erebor. Η Anduril και η Palantir δεν απάντησαν στα αιτήματα για σχολιασμό.
Palantir και ομοσπονδιακή κυβέρνηση
Η δραστηριότητα της Palantir έχει διεθνή δημοσιότητα αν και κατά καιρούς είναι δύσκολο να προσδιοριστεί με ακρίβεια τι ακριβώς κάνει. Η εταιρεία έχει επανειλημμένα απορρίψει τον χαρακτηρισμό της ως εταιρείας επιτήρησης. Ο διευθύνων σύμβουλος της Palantir, Άλεξ Καρπ, αρνήθηκε σε podcast πέρυσι ότι η εταιρεία συμμετέχει σε αντισυνταγματικές δραστηριότητες επιτήρησης. Σε ανυπόγραφο κείμενο σε ιστολόγιο της εταιρείας πέρυσι, η Palantir έγραψε: “Σε αντίθεση με ορισμένα δημοσιεύματα των μέσων ενημέρωσης, δεν είμαστε εταιρεία επιτήρησης”.
Ωστόσο, σύμφωνα με έγγραφα που παρέδωσε στο The Intercept ο πληροφοριοδότης Έντουαρντ Σνόουντεν, η Palantir διευκόλυνε τη μαζική επιτήρηση από τις ΗΠΑ, ενισχύοντας τις παγκόσμιες προσπάθειες συλλογής δεδομένων της Εθνικής Υπηρεσίας Ασφάλειας (NSA). Η Palantir βοήθησε την NSA να επεκτείνει ένα πρόγραμμα που έγινε διαβόητο για την ικανότητά του να συλλέγει μαζικά τις επικοινωνίες Αμερικανών, μαζί με επικοινωνίες από το εξωτερικό.
Πιο πρόσφατα, η εταιρεία έγινε το επίκεντρο διαμαρτυριών στο Ηνωμένο Βασίλειο εξαιτίας της τεράστιας σύμβασής της με το Εθνικό Σύστημα Υγείας (NHS) και των δεσμών της με τον ισραηλινό στρατό. Μόλις αυτή την εβδομάδα, το NHS ζήτησε συγγνώμη, αφού παραδέχθηκε ότι είχε δηλώσει ψευδώς πως η Palantir δεν είχε πρόσβαση σε αναγνωρίσιμα δεδομένα ασθενών.
Στις Ηνωμένες Πολιτείες, η εταιρεία είχε σύμβαση με δημόσια νοσοκομεία της Νέας Υόρκης, η οποία της έδινε πρόσβαση σε πληροφορίες ασθενών. Το The Intercept ανέφερε επίσης φέτος ότι η Palantir έχει πρόσβαση σε ευαίσθητες ομοσπονδιακές βάσεις δεδομένων στο πλαίσιο της σύμβασής της για την υποστήριξη ερευνών της Υπηρεσίας Εσωτερικών Εσόδων (IRS).
Η δραστηριότητα της Palantir για λογαριασμό της IRS οδήγησε πέρυσι σε επιστολή 10 μελών του Κογκρέσου προς τον Καρπ, με την οποία ζητούσαν πληροφορίες σχετικά με τη “μεγα-βάση δεδομένων” που δημιουργήθηκε από δεδομένα της IRS. Σε απάντησή της, η εταιρεία αρνήθηκε και πάλι ότι πραγματοποιεί εκτεταμένη επιτήρηση Αμερικανών και ότι δημιουργεί οποιαδήποτε τέτοια βάση δεδομένων.
Η Palantir έχει επίσης σχέση 15 ετών με την ICE. Ανέπτυξε ειδικά προσαρμοσμένο λογισμικό για την ICE, το οποίο βοηθά στην παρακολούθηση όσων εντάχθηκαν στο πρόγραμμα “αυτο-απέλασης”.
Επιθέσεις κατά της ελεύθερης δημοσιογραφίας
Μαζί με τις εκκεντρικές ακροδεξιές απόψεις του και τις δωρεές του σε Ρεπουμπλικανούς του κινήματος MAGA, μία από τις πιο γνωστές ενέργειες του Τίελ ήταν η εμπλοκή του στη δικαστική υπόθεση που οδήγησε το ειδησεογραφικό μέσο Gawker στη χρεοκοπία.
Ο Τίελ είχε ενοχληθεί από το Gawker εξαιτίας δημοσιευμάτων του μέσου σχετικά με την προσωπική του ζωή. Στη συνέχεια ξόδεψε 10 εκατομμύρια δολάρια για τη χρηματοδότηση αγωγών εναντίον της εταιρείας,επιτυγχάνοντας τελικά μια σημαντική δικαστική νίκη υπέρ του παλαιστή Χαλκ Χόγκαν, η οποία οδήγησε το Gawker στο κλείσιμο και στην εκποίηση των περιουσιακών του στοιχείων.
Η δημοσιογραφική οργάνωση Δημοσιογράφοι Χωρίς Σύνορα (Reporters Without Borders) δήλωσε ότι οΤίελ συνιστούσε “σοβαρή απειλή” για τις αρχές της “Ελευθερίας του Τύπου και της ανεξαρτησίας των μέσων ενημέρωσης”. Οι ενέργειές του, σύμφωνα με τους Δημοσιογράφους Χωρίς Σύνορα, “δεν διέφεραν από τη χρήση νομικής ή οικονομικής πίεσης από κυβερνήσεις για να φιμώσουν ένα μέσο ενημέρωσης που τυχαίνει να τους δυσαρεστεί”.
Η Palantir κατέθεσε επίσης πρόσφατα αγωγή εναντίον του ελβετικού διαδικτυακού ειδησεογραφικού περιοδικού Republik, εξαιτίας δημοσιευμάτων σχετικά με το πώς η Palantir απέτυχε επανειλημμένα να εξασφαλίσει συμβάσεις με την ελβετική κυβέρνηση. Η Palantir υποστήριξε ότι το Republik είχε υποχρέωση να δημοσιεύσει κατάλογο με τις απαντήσεις και τις διαψεύσεις της εταιρείας. Ωστόσο, ελβετικό δικαστήριο απέρριψε τις περισσότερες από τις προσφυγές της Palantir, δικαιώνοντας το μέσο σε όλες εκτός από μία από τις 23 κατηγορίες και υποχρεώνοντας την Palantir να καταβάλει το μεγαλύτερο μέρος των δικαστικών εξόδων του Republik.
Ο Ντέιβιντ Γκριν, ανώτερος νομικός σύμβουλος του μη κερδοσκοπικού οργανισμού Electronic Frontier Foundation, ο οποίος δραστηριοποιείται κατά της επιτήρησης, δήλωσε ότι η ανάδειξη της Palantir ως προπύργιου των πολιτικών δικαιωμάτων υπονόμευε την ίδια την πρωτοβουλία της κυβέρνησης για την ελευθερία της έκφρασης.
*Δημοσιογράφος, συνεργαζόμενος με τις εφημερίδες ProPublica, New York Focus και South Florida Sun-Sentinel.
Πηγή: https://theintercept.com
