Ανανεωμένο
Βάζουν φωτιά ταυτόχρονα στις μπαρουταποθήκες της Μέσης Ανατολής και του Ουκρανικού; Στο εύφλεκτο σκηνικό της Μ. Ανατολής, ήλθε τώρα να προστεθεί η -αναμενόμενη- αναζωπύρωση στο «ουκρανικό μέτωπο», που, εκτός των άλλων, εκτίναξε τις τιμές του φυσικού αερίου στην Ευρώπη, στα ύψη. Η Ελλάδα βρίσκεται ανάμεσα σε αυτά τα δύο καυτά μέτωπα, που απειλούν να ανοίξουν τις πύλες του Αδη.
Ενώ άπαντες έχουν στρέψει τα μάτια στη Μέση Ανατολή και την πιθανή απάντηση του Ιράν στη δολοφονία του πολιτικού ηγέτη της Χαμάς, Ισμαήλ Χανίγια, στον οποίο είχε δοθεί καταφύγιο μέσα στην Τεχεράνη, στην Ουκρανία, αν και η κατάσταση είχε ηρεμήσει κάπως τους προηγούμενους μήνες, τώρα αναζωπυρώθηκε. Μάλιστα, είναι η πρώτη φορά μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο που ξένες στρατιωτικές δυνάμεις (οι ουκρανικές) εισβάλλουν, μάχονται και παραμένουν για αρκετές ημέρες μέσα στο έδαφος της Ρωσίας.
Εκτιμάται ότι, τόσο στο Μεσανατολικό, όσο και στο Ουκρανικό γίνονται σοβαρές κινήσεις, προκειμένου να δημιουργηθούν τετελεσμένα, ενόψει της «επόμενης ημέρας» των εκλογών στις ΗΠΑ. Μάλιστα, στην περίπτωση της Ουκρανίας οι κινήσεις αυτές αναδύουν έντονο «άρωμα» φυσικού αερίου (!). Μόνο που αυτό είναι παιχνίδι με τη φωτιά, με κίνδυνο να ανοίξουν οι πύλες της κολάσεως για ολόκληρη την ανθρωπότητα.
Αναμενόμενη κινητικότητα
Ολοι οι αναλυτές, βέβαια, και ιδιαίτερα Ρώσοι και Ουκρανοί, εκτιμούσαν ότι μέσα στο καλοκαίρι θα εκδηλωθούν σημαντικές κινήσεις στο μέτωπο του πολέμου και από τις δύο μεριές -τη ρωσική και την ουκρανική- προκειμένου να δημιουργηθούν τετελεσμένα, ενόψει τόσο των αμερικανικών εκλογών, τον Νοέμβριο, όσο και των φημολογούμενων ειρηνευτικών συνομιλιών, οι οποίες τώρα εκτιμάται ότι δεν αποκλείεται να γίνουν τον Νοέμβριο.
Αν και υπάρχει αρκετή φιλολογία γύρω από ενδεχόμενες διεργασίες για ειρηνευτικές συνομιλίες, κάτι που ενίσχυσε η μεγάλη ανταλλαγή κρατουμένων ανάμεσα στη Ρωσία και τη Δύση (κυρίως ΗΠΑ και Γερμανία), ουδεμία βάσιμη πληροφορία προς επιβεβαίωση της φήμης υπάρχει. Αλλά και να ίσχυε κάτι τέτοιο, ενδεχόμενη αναζωπύρωση στο «ουκρανικό μέτωπο», θα τινάξει όλες τις ενδεχόμενες συνεννοήσεις στον αέρα.
Ανάμεσα στις μυλόπετρες της αστάθειας
Μέσα σε αυτό το σκηνικό, εδώ και ημέρες έχει εκδηλωθεί ουκρανική επίθεση χερσαίων δυνάμεων εντός του ρωσικού εδάφους. Ολα όσα συμβαίνουν στο ουκρανικό μέτωπο δημιουργούν σοβαρές ανησυχίες για γενίκευση της σύρραξης, ενώ η αναζωπύρωση του πολέμου μέσα στην Ευρώπη, σε συνδυασμό με την πιθανή έκρηξη του μεσανατολικού ηφαιστείου, προκαλεί τρόμο.
Ολα αυτά σημειώνονται σε μια περίοδο που οι ΗΠΑ βρίσκονται σε προεκλογική περίοδο, με την Ουάσιγκτον να έχει στραμμένα τα βλέμματά της σχεδόν αποκλειστικά στη Μέση Ανατολή. Τόσο διπλωματικά, όσο και στρατιωτικά. Στρατιωτικά, δε, στο μάτι του κυκλώνα βρίσκεται η Ελλάδα και η Κύπρος.
Παραφράζοντας την ατάκα του Μάο «μεγάλη αναταραχή, όμορφη κατάσταση», για την Ελλάδα, η οποία βρίσκεται ανάμεσα σε δύο μέτωπα αστάθειας, και με σοβαρά προβλήματα στα Βαλκάνια, μάλλον ισχύει το «μεγάλη αναταραχή, καθόλου όμορφη κατάσταση». Εάν κρίνει κανείς από την ραστώνη των καλοκαιρινών διακοπών που έχει «καταλάβει» την ελληνική κυβέρνηση -κάτι που φάνηκε και στη μεγάλη πυρκαγιά της Αττικής– είναι αμφίβολο εάν η Αθήνα έχει αντίληψη του τι συμβαίνει στην εγγύς γειτονιά της.
Ουκρανική επίθεση εντός της Ρωσίας
Ως γνωστόν, ουκρανικές δυνάμεις εισέβαλαν σε βάθος τουλάχιστον πολλών χιλιομέτρων εντός της ρωσικής επικράτειας, στην επαρχία Κούρσκ. Από την εξέλιξη των γεγονότων, η Ρωσία φαίνεται ότι πιάστηκε στον ύπνο, αφού στην περιοχή δεν είχαν αναπτυχθεί σοβαρές ρωσικές δυνάμεις. Ετσι, υπήρξαν αρκετοί νεκροί, όχι μόνο μεταξύ του αμάχου πληθυσμού, αλλά και των Ρώσων στρατιωτικών. Επίσης, δεκάδες αιχμάλωτοι Ρώσοι στρατιωτικοί. Από τις μάχες που ακολούθησαν και συνεχίζονται, υπάρχουν απώλειες τόσο από ρωσικής όσο και από ουκρανικής πλευράς.
Η επίθεση εντός της Ρωσίας πιστώνεται στον -ρωσικής καταγωγής- αρχηγό ΓΕΕΘΑ της Ουκρανίας, Αλεξάντρ Σίρσκι
Ανεξαρτήτως αν συνεχιστεί ή όχι η ουκρανική επιχείρηση εντός του ρωσικού εδάφους, πρόκειται για μια επιτυχία της ουκρανικής πλευράς, η οποία έχει πάρα πολύ καιρό να καταγάγει μια νίκη. Αποτελεί, δε, πλήγμα επί του ρωσικού ηθικού. Η ειρωνεία είναι ότι η ουκρανική επίθεση γίνεται κοντά στη θλιβερή επέτειο της τραγωδίας του ρωσικού πυρηνοκίνητου υποβρυχίου,«K-141 Κούρσκ», το οποίο βυθίστηκε στη Θάλασσα του Μπαρέντς στις 12 – 8 – 2000, με αποτέλεσμα να χαθεί όλο το πλήρωμά του.
Πυρηνικός σταθμός – φυσικό αέριο
Μικροεισβολές στη ρωσική επικράτεια έχουν ξανακάνει μικρές ευέλικτες ουκρανικές δυνάμεις, όπως στην γειτονική περιοχή του Κούρσκ, το Μπέλγκοροντ. Αυτή τη φορά, όμως, φαίνεται ότι η επιχείρηση είναι μεγαλύτερη. Ωστόσο, σύμφωνα με εκτιμήσεις στρατιωτικών αναλυτών, ακολουθείται η ίδια μέθοδος των μικρών, ευέλικτων, «καταδρομικών» στρατιωτικών σχηματισμών.
Στην περιοχή της πόλης Κούρσκ υπάρχει ο σημαντικός πυρηνικός σταθμός παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, καθώς και ο αγωγός και σταθμός, «Σούτζα», που μέσω της Ουκρανίας ο ρωσικός ενεργειακός κολοσσός, Gazprom, εξακολουθεί -όσο κι’ αν αυτό φαίνεται οξύμωρο εν μέσω πολέμου- να διοχετεύει ρωσικό φυσικό αέριο στην Ευρώπη.
Η ουκρανική επιχείρηση ήταν αφορμή να εκφραστούν ποικίλα σενάρια περί κατάληψης του πυρηνικού σταθμού στο Κούρσκ, προκειμένου να διεκδικήσει κατόπιν το Κίεβο από τη Ρωσία να της επιστρέψει τον πυρηνικό σταθμό της Ζαπαρόζιε, στην Ανατολική Ουκρανία, που είναι υπό ρωσικό έλεγχο. Επίσης, να ελεγχθεί ή και να καταστραφεί ο αγωγός, προκειμένου να σταματήσει η ροή αερίου προς την ΕΕ. Ο πυρηνικός σταθμός του Κούρσκ απέχει περί τα 90 χιλιόμετρα από το σημείο των συγκρούσεων.
Οι περιοχές των συγκρούσεων εντός της Ρωσίας, μια εβδομάδα μετά την έναρξη της ουκρανικής επίθεσης, ο πυρηνικός σταθμός του Κούρσκ και ο αγωγός – σταθμός φυσικού αερίου, «Σούτζα»
Εως τώρα, η κατάσταση εξακολουθεί να είναι τεταμένη, με το Κίεβο να υποστηρίζει ότι οι δυνάμεις του ελέγχουν αρκετές κατοικημένες περιοχές, και τη Μόσχα να υποστηρίζει ότι έως και 1000 Ουκρανοί στρατιώτες εισέβαλαν με σκοπό την κατάληψη της περιοχής γύρω από την πόλη Σούντζα. Ο Πούτιν χαρακτήρισε την ουκρανική επίθεση ως «μια ακόμη μεγάλη προβοκάτσια του καθεστώτος του Κιέβου», και ανέφερε πως αυτό είναι αιτία να σταματήσει κάθε διεργασία για ανεύρεση ειρηνικής επίλυσης στο Ουκρανικό. Ιδωμεν!
Η ουκρανική κίνηση στην περιοχή Κούρσκ εκδηλώθηκε, ενώ φημολογείτο ρωσική επίθεση σε αρκετά σημεία του μετώπου. Μεταξύ άλλων, στην περιοχή της πόλης Σούμι, κοντά στα ρωσο-ουκρανικά σύνορα, στις επαρχίες Κούρσκ – Μπέλγκοροντ, όπου τώρα γίνονται συγκρούσεις, στην περιοχή του Χαρκόβου, τη δεύτερη μεγαλύτερη πόλη της Ουκρανίας, την οποία έχουν προσεγγίσει σχετικά οι ρωσικές δυνάμεις, που βρίσκεται κοντά στην Σούμι, καθώς και σε άλλες περιοχές, στο μέτωπο της Ανατολικής Ουκρανίας. Ηδη, λέγεται ότι παρατηρούνται σχετικές κινήσεις.
Ορισμένα στοιχεία της κατάστασης στο «ουκρανικό μέτωπο»
Εκτόξευση τιμών
Σύμφωνα με τη ρωσική εφημερίδα, «Κομμερσάντ», η απειλή διακοπής της ροής φυσικού αερίου, εξαιτίας των συγκρούσεων στην περιοχή του Κουρσκ, προκάλεσε την αύξηση των τιμών του στην Ευρώπη.
Οι φόβοι για διακοπή της διοχέτευσης αερίου από τη Ρωσία στην Ευρώπη, μέσω του «ουκρανικού δρόμου», έσπρωξαν τις τιμές του αερίου στα υψηλότερα επίπεδα φέτος. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις ειδικών, εάν σταματήσει η ροή μέσω της Ουκρανίας, αν και δεν θα είναι κρίσιμο για την Ευρώπη, θα αποτελέσει λόγο για περαιτέρω αυξήσεις των τιμών. Ο, δε, ρωσικός ενεργειακός κολοσσός, Gazprom, θεωρητικά μπορεί να μεταφέρει μέρος των ποσοτήτων του αερίου μέσω του υποθαλάσσιου αγωγού στη Μαύρη Θάλασσα, προς την Τουρκία, Turkish Stream (TurkStream).
Στρατηγικής σημασίας ο σταθμός φυσικού αερίου
Κατά τον Ρώσο δημοσιογράφο, πολιτικό και αναλυτή, Μαξίμ Σεφτσένκο, «ο σταθμός φυσικού αερίου στη Σούτζα ουσιαστικά βρίσκεται στα χέρια της Ουκρανίας. Αν γίνουν σφοδρές συγκρούσεις εκεί, δεν θα μείνει τίποτα από αυτόν. Αυτός είναι ο λόγος, για τον οποίο οι Ουκρανοί στρατηγοί πιστεύουν ότι η Ρωσία δεν θα προχωρήσει σε κάτι τέτοιο, αλλά, αντίθετα, θα αρχίσει να διαπραγματεύεται. Η ουκρανική πολιτική ανέκαθεν στρεφόταν γύρω από τον αγωγό αερίου.
Ρώσος στην πόλη Σούτζα της επαρχίας Κούρσκ
»Γιατί κανείς δεν περίμενε τους Ουκρανούς στη Σούτζα και δεν υπήρχαν στρατεύματα εκεί; Διότι πίστευαν ότι το φυσικό αέριο θα αποτελούσε ασπίδα προστασίας. Πόσο μάλλον, αφού και η Ουκρανία ενδιαφερόταν για το φυσικό αέριο και, άρα, δεν θα επετίθετο στην περιοχή που είναι ο σταθμός – αγωγός του αερίου προς την Ευρώπη. Κι’ αυτό, παρ’ ότι οι ρωσικές υπηρεσίες πληροφοριών είχαν επανειλημμένως προειδοποιήσει για ένα τέτοιο ενδεχόμενο».
Διάτρητο από σφαίρες ασθενοφόρο στην πόλη Σούτζα
»Φαίνεται, όμως, ότι στην Ουκρανία, έχει πάρει το πάνω χέρι το «κόμμα της ελίτ», ένα «αμερικανικό – βρετανικό κόμμα», το οποίο θεωρεί ότι το κόψιμο των ενεργειακών δεσμών Ρωσίας – Ευρώπης πρέπει να είναι ο κύριος στόχος αυτού του πολέμου. Οι αγωγοί αερίου, εξάλλου, είναι ο ισχυρότερος δεσμός Ρωσίας – Ευρώπης».
Ο πόλεμος του αερίου
Να σημειωθεί ότι, από τότε που ξέσπασε ο πόλεμος στην Ουκρανία, τον Φεβρουάριο του 2022, έχουν συμβεί αδιανόητα για προηγούμενες εποχές γεγονότα, όπως, εκτός των άλλων, η ανατίναξη των υποθαλάσσιων αγωγών, NordStream, στη Βαλτική, το 2023, μέσω των οποίων προωθείτο ρωσικό φυσικό αέριο στη Γερμανία. Ετσι, σε μεγάλο βαθμό κόπηκε ο ενεργειακός «ομφάλιος λώρος» της Ρωσίας με την Ευρώπη.
Παρά τον πόλεμο, ωστόσο, εξακολουθούσαν να λειτουργούν ορισμένοι αγωγοί. Οπως της Σούτζα, καθώς και ο υποθαλάσσιος στη Μαύρη Θάλασσα προς Τουρκία, TurkStream. Τώρα, υπάρχει ανησυχία για αυτόν της Σούτζα, και ως εκ τούτου για την τροφοδοσία προς την Κεντρική και Δυτική Ευρώπη. Η Ουγγαρία, για παράδειγμα, ζει ουσιαστικά από τους ρωσικούς ενεργειακούς πόρους, και στους κόλπους της ΕΕ διαφοροποιεί τη στάση της από την γραμμή της Ουάσιγκτον και των Βρυξελλών για να κοπούν παντελώς οι ενεργειακοί δεσμοί ΕΕ – Ρωσίας.
Μετακινήσεις ρωσικών τανκς κοντά στην πόλη Σούτζα
Βέβαια, το παράδοξο είναι ότι από την αρχή του 2024, και ενώ συνεχίζεται ο πόλεμος στην Ουκρανία και οι δυτικές κυρώσεις κατά της Ρωσίας, οι περισσότερες χώρες της ΕΕ (και η Ελλάδα) είχαν αυξήσει τις εισαγωγές τους σε ρωσικό υγροποιημένο αέριο (LNG).
Στο πλαίσιο αυτό, μάλιστα, θα αναβαθμιζόταν ο ρόλος του TurkStream και της διοχέτευσης ρωσικού αερίου μέσω αυτού προς την Ευρώπη, με συνέπεια να απειληθούν τα αμερικανικά σχέδια των «καθέτων διαδρόμων» (π.χ. διοχέτευση υγροποιημένου αερίου μέσω Αλεξανδρούπολης προς Ευρώπη και Ουκρανία).
