«Θέλω να είμαστε έτοιμοι για την στιγμή, όταν και αν απαιτηθεί, που θα υπάρξει στην Ελλάδα κανονική υποχρεωτική στράτευση γυναικών. Δεν είναι ακόμα ο καιρός, αλλά θέλουμε να ετοιμαστούμε γι’ αυτό».
Αυτή η αποστροφή του υπουργού Αμυνας, Νίκου Δένδια, κατά τη διάρκεια της παρουσίασης (30 – 9) του νομοσχεδίου με τίτλο «Χάρτης μετάβασης των Ενόπλων Δυνάμεων στη Νέα Εποχή», εγείρει σοβαρά ερωτηματικά ως προς τους σχεδιασμούς της κυβέρνησης και προκαλεί ιδιαίτερη εντύπωση. Προς το παρόν, πάντως, «πιλοτικά» θα στρατευθούν το 2026, εθελοντικά, 200 γυναίκες.
«Διαβούλευση» για τα μάτια του κόσμου
Η «παρουσίαση» που έκανε ο υπουργός στους εκπροσώπους των ΜΜΕ ήταν περισσότερο το γνωστό επικοινωνιακό σόου που συνηθίζει ο «δελφίνος» Δένδιας, και ουδόλως ενημέρωση. Κατά την προσφιλή τακτική του, δεν δέχτηκε ερωτήσεις από τους δημοσιογράφους.
Ωστόσο, ο ίδιος είπε ότι το νομοσχέδιο είναι σε διαβούλευση και είναι ανοικτός σε παρατηρήσεις. Τι είδους ουσιαστική διαβούλευση μπορεί να γίνει επί ενός νομοσχεδίου που αλλάζει τα πάντα, ειδικά για το προσωπικό των Ενόπλων Δυνάμεων (ΕΔ), μέσα σε λίγες εβδομάδες, αυτό μόνο στη σφαίρα της φαντασίας του υπουργού και της ηγεσίας των ΕΔ μπορεί υπάρχει. Πρακτική, πάντως, που επανειλημμένως έχει χρησιμοποιήσει στο παρελθόν ο Ν. Δένδιας. «Θέλω να ξεκαθαρίσω – είπε – ότι το νομοθέτημα αυτό θα δοθεί στη διαβούλευση και τίποτα δεν είναι γραμμένο πάνω σε μάρμαρο. Είμαστε απολύτως έτοιμοι να δεχθούμε σε έναν διάλογο τις παρατηρήσεις, τις σκέψεις και τις βελτιώσεις που μας κάνουν όσοι είχαν την τιμή να ασχοληθούν με το νομοσχέδιο».
Να σημειωθεί πως, προ ημερών, εκπρόσωποι δεκατριών φορέων εν ενεργεία και εν αποστρατεία στελεχών των ΕΔ επισήμαναν, δε, ότι εξαιτίας του νομοσχεδίου, «στρατιά» στελεχών των ΕΔ βρίσκεται με την παραίτηση στο χέρι. Κατήγγειλαν, δε, ότι το νομοσχέδιο οδηγεί «σε μικρότερες κι αποδυναμωμένες ΕΔ, με χαρακτηριστικά επαγγελματικού-μισθοφορικού στρατεύματος, με μάλλον όχι εθνικό προσανατολισμό και με άρωμα ιδιωτικοποίησης των πάντων (υπηρεσίες-συντήρηση εξοπλισμού και μέσων-εφοδιασμός κ.λπ)». Τόνισαν, επίσης, ότι καταρρακώνεται και εξαφανίζεται ο ιστορικός θεσμός του μονίμου υπαξιωματικού, όπως επί 150 χρόνια τον γνωρίζαμε. Γι’ αυτό οι φορείς διοργανώνουν συγκέντρωση διαμαρτυρίας στρατιωτικών από όλη την Ελλάδα, το Σάββατο 11 Οκτωβρίου 2025, στις 16:00, στην Παλαιά Βουλή, με πορεία στη συνέχεια προς το Σύνταγμα (Βουλή) και το Μέγαρο Μαξίμου.
Από τη μεριά του, ο Ν. Δένδιας, περιορίστηκε να απαντήσει ότι «δεν μπορούμε να έχουμε το πρότυπο ενός μισθοφορικού στρατού που έχουν επιλέξει άλλες γειτονικές χώρες. Δεν είναι αυτό στην παράδοσή μας».
Αντιγραφή ξένων μοντέλων
Κατά τα λοιπά, το νομοσχέδιο αποτελεί μια κακέκτυπη, αποσπασματική συρραφή ξένων μοντέλων. Ειδικότερα, του αμερικανικού σε ορισμένα σημεία, με ταυτόχρονες ονειρώξεις να μετατραπεί η Ελλάδα σε … Ισραήλ. Μόνο που η Ελλάδα, μέλος της ΕΕ και του ΝΑΤΟ, ούτε ΗΠΑ είναι, που διαθέτουν στρατό σχεδιασμένο για διεθνείς επεμβάσεις, ούτε Ισραήλ είναι να βρίσκεται στη Μέση Ανατολή, και να κυκλοφορούν στρατιώτες και πολίτες στο δρόμο έχοντας περασμένο στο ώμο τους το πολυβόλο.
Η τουρκική επιθετικότητα, την οποία πολλάκις επικαλέστηκε ο Ν. Δένδιας, κατά τη διάρκεια της παρουσίασής του, θέλοντας έτσι να υπογραμμίσει την εικόνα του ως «Κολοκοτρωναίου», αντιμετωπίζεται με πραγματική, ριζοσπαστική και σε βάθος αναδιάρθρωση των ΕΔ, και όχι με αποσπασματικούς σχεδιασμούς προς τέρψιν της επικοινωνιακής εικόνας του εκάστοτε «δελφίνου». Δεν χρειάζεται να γίνει η Ελλάδα, ΗΠΑ ή Ισραήλ για να αποκτήσει αξιόμαχες και χωρίς βύσματα – σε όλη την ιερεαρχία τους – Ενοπλες Δυνάμεις.
Σχεδόν δύο δεκαετίες ή ζήσε Μάη μου να φας τριφύλλι
Μείζον ερώτημα που προκαλείται από τους κυβερνητικούς σχεδιασμούς είναι το πιθανό κενό – μαύρη τρύπα – που θα δημιουργηθεί στις ΕΔ, και κατά συνέπεια στην αποτρεπτική ικανότητά τους, δεδομένου ότι αφενός διαλύεται η υπάρχουσα «πυραμίδα» του στελεχικού δυναμικού των ΕΔ, αφετέρου η μεταβατική φάση αλλαγλών που ευαγγελίζεται ο υπουργός θα διαρκέσει πάρα πολλά χρόνια.
Χαρακτηριστικά, όπως ο ίδιος είπε, αναφερόμενος στη νέα δομή προσωπικού, «η φάση προσαρμογής είναι μακρότατη. Μιλάμε για μία φάση 17 ως 18 ετών που θα οδηγήσει σε μία σωστή πυραμίδα σύγχρονων Ενόπλων Δυνάμεων. Ξέρω ότι η περίοδος προσαρμογής είναι πολύ μακρά. Την επιλέξαμε ακριβώς για να βοηθήσουμε και την προσαρμογή των στελεχών μας. Όμως, θέλω να γίνει κατανοητό ότι δεν μπορεί να είναι πιο μακρά απ’ αυτή.
Παρ’ ότι στο νομοσχέδιο περιλαμβάνονται και θετικές προβλέψεις, οι οποίες έπρεπε να έχουν γίνει χρόνια πριν, και η κυβέρνηση Μητσοτάκη τις κάνει μετά από μια ολόκληρη εξαετία, η αναφορά περί 17 – 18 χρόνων μάλλον παραπέμπει στο … ζήσε Μάη μου να φας τριφύλλι. Στο μεταξύ, όμως, τα κενά που θα δημιουργηθούν στην άμυνα της χώρας θα είναι σοβαρά.
Να σημειωθεί ότι ο «Χάρτης μετάβασης των Ενόπλων Δυνάμεων στη Νέα Εποχή» αλλάζει τα πάντα στη σταδιοδρομία και εξέλιξη των αξιωματικών, υπαξιωματικών και ΕΠΟΠ (Επαγγελματιών Οπλιτών των Ενόπλων Δυνάμεων), στα μισθολόγια του στρατιωτικού, στην ακαδημαϊκή εκπαίδευση των ΕΔ, στη στρατολογία των πολιτών, στην εθελοντική – προς το παρόν – στράτευση γυναικών.
Στεγαστική κρίση: Καμία άμεση λύση
Ενώ η κυβέρνηση Μητσοτάκη έχει αφήσει την «αγορά» να οργιάζει, προκαλώντας μείζονα στεγαστική κρίση σε όλους τους Ελληνες, δεν αντιμετωπίζει ούτε καν το μεγάλο στεγαστικό πρόβλημα των στρατιωτικών. Κατά τα λοιπά, κόπτεται για την άμυνα της χώρας και τα στελέχη των ΕΔ.
Αν και είναι πανάκριβα τα νοίκια και τα στελέχη και οικογένειές τους πασχίζουν για να βρουν σπίτι, ειδικά σε τουριστικές περιοχές (π.χ. στην παραμεθόριο του Ανατολικού Αιγαίου), η κυβέρνηση, αντί να επιταχυνθούν οι ρυθμοί επίλυσης του προβλήματος, κάνουν σχέδια με … «ορίζοντα δεκαετίας». Και βλέπουμε!
Χαρακτηριστικά ο Ν. Δένδιας είπε: «Θα σας ανακοινώσω σε πολύ λίγες μέρες, γιατί ήδη είναι έτοιμο ή σχεδόν έτοιμο, το Οικιστικό πρόγραμμα δεκαετίας του υπουργείου Εθνικής Άμυνας, θα πρόκειται για το μεγαλύτερο στεγαστικό πρόγραμμα που έχει γίνει στο νέο ελληνικό κράτος. Ο στόχος μας είναι ένας: κάθε στέλεχος όταν μετατίθεται θα παίρνει ένα κλειδί για να έχει σπίτι, χωρίς να ψάχνει να βρει σπίτι στην ελεύθερη αγορά».
Να το δούμε και να μην το πιστεύουμε, αν και όποτε γίνει. Στο μεταξύ, ας αφήσουμε την «αγορά» να τα ρυθμίσει όλα μόνη της, ε;
Ανυπότακτοι εξωτερικού – «Γιωτάδες»: Εισπρακτικές «λογικές»
Μετά το μπαράζ δηλώσεων και ομιλιών του Ν. Δένδια το τελευταίο διάστημα, με στόχο την απαξίωση αξιωματικών και υπαξιωματικών, κατά την παρουσίαση του νομοσχεδίου, ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στους «Γιωτάδες».
Περιγράφοντας το μέγα θέμα των αναβολών, απαλλαγών και ανυποταξίας, που έχει διογκωθεί θεαματικά στα χρόνια της κρίσης, και όπως είπε ο ίδιος συνεχίζεται με αυξητικούς ρυθμούς, μίλησε για «κοπάνα», «πονηρούς» και «χαριτωμένη φάμπρικα» απαλλαγών. Αντί να αναρωτηθεί, έστω στοιχειωδώς, γιατί ολοένα περισσότεροι νέοι φεύγουν για το εξωτερικό, γιατί δεν θεωρούν καθήκον τους τη στράτευση, γιατί επιλέγουν μια δουλίτσα αντί να κάνουν τη θητεία τους, γιατί ολοένα περισσότερα μέλη και στελέχη των Ενόπλων Δυνάμεων εγκαταλείπουν το στράτευμα, έκανε επίδειξη … υπερπατριωτικών κορόνων.
Και τι αποφάσισαν οι «φωτεινοί παντογνώστες» του υπουργείου Αμυνας και της ηγεσίας των ΕΔ; Να αυξήσουν τα «πρόστιμα» για να τιμωρήσουν τους «Γιωτάδες» και κυρίως τους ανυπότακτους εξωτερικού. Δηλαδή, με καθαρά εισπρακτικά μέτρα, όπως κάνει η κυβέρνηση Μητσοτάκη σε όλους τους τομείς, νομίζουν ότι θα σταματήσουν να φυλλορροούν οι ΕΔ. Το είπε, άλλωστε, και ο Ν. Δένδιας.
Στο στόχαστρο οι κάτοικοι εξωτερικού
Ενδεικτικά, και εστιάζοντας στους ανυπότακτους εξωτερικού, είπε ο Ν. Δένδιας: «Αυστηροποιούμε το πλαίσιο για τους κατοίκους εξωτερικού, αυστηροποιούμε επίσης το πλαίσιο για την εξαγορά της θητείας. Σήμερα είναι το 33ο έτος με 900 ευρώ το μήνα. Να με συγχωρείτε, αυτό δεν είναι δικαιοσύνη. Κάποιος να είναι στο εξωτερικό και να αμείβεται πλουσιοπάροχα και κάποιος να υπηρετεί εδώ. Αλλάζουμε το όριο, πάμε στα 40 χρόνια ηλικίας, αλλάζουμε το οικονομικό όριο, πάμε σε 1500 ευρώ το μήνα και θα δούμε. Θα δούμε. Δεν είμαστε διατεθειμένοι να δεχθούμε το χωρισμό τους σε πονηρούς και αφελείς».
Και κατ’ αυτόν τον τρόπο τρέφει την ψευδαίσθηση ότι θα περιορίσει το «Brain drain» στις ΕΔ. Οπως η κυβέρνηση Μητσοτάκη ανέκοψε το «Brain drain» των νέων προς το εξωτερικό, το ίδιο … «μεγάλη» επιτυχία θα έχουν και τα σχέδια επί χάρτου του Ν. Δένδια. Και πάνω από 1500 να ανεβάσουν το «πρόστιμο», κανείς από αυτούς που έχουν βρει δουλειά έξω δεν θα γυρίσει.
Η «φάμπρικα»
Με την ευκαιρία, τώρα ανακάλυψαν στην κυβέρνηση τη φάμπρικα των απαλλαγών στο στράτευμα; Το Neostrategy.gr, όπως και μερίδα άλλων ΜΜΕ, επανειλημμένως είχαν αναδείξει το πρόβλημα, Και αποτελείται, άραγε, μόνο από «εξωτερικούς» παράγοντες ή υπάρχει εκτεταμένη διαφθορά και εντός των ΕΔ;
Πάνω από δύο χρόνια είναι υπουργός Αμυνας ο Ν. Δένδιας, και συνολικά η ΝΔ είναι κυβέρνηση πάνω από έξι. Γιατί δεν καταπολεμήθηκαν τα κυκλώματα τόσα χρόνια, και έρχεται τώρα ο υπουργός να εμφανίζεται ως εκείνος που δήθεν θα καθαρίσει τον κόπρο του Αυγείου; Είναι υποκριτικό. Εν πάση περιπτώσει, κάλλιο αργά παρά ποτέ (εάν και όποτε γίνει).
«Εχει στηθεί μια χαριτωμένη «φάμπρικα» που 35.500 δεν έχουν στρατευθεί την τελευταία τριετία επικαλούμενοι «ψυχολογικά προβλήματα», ανέφερε ο Ν. Δένδιας. «Επίσης 38.890 έχουν αποφασίσει και είναι ανυπότακτοι στο εξωτερικό. Μάλιστα, υπάρχει και αυξητική τάση στην «κοπάνα». Αυστηροποιούμε λοιπόν το πλαίσιο της χορήγησης των αναβολών, θα δίνουμε έως 5 χρόνια με προσκόμιση Επιμελητή Α’ ή Α’ Διευθυντή δημόσιου νοσοκομείου, όχι οποιουδήποτε ψυχολόγου. Και τελική κρίση μετά τη λήξη της πενταετίας με προσκόμιση γνωμάτευσης από το ΚΕΠΑ».
Σοβαρά κύριε Δένδια; Εχουν «αποφασίσει» να είναι ανυπότακτοι, να μένουν και να εργάζονται στο εξωτερικό ή είναι οι πολιτικές λιτότητας της κυβέρνησής σας που τους έδιωξαν από την πατρίδα τους; Επιπλέον, είναι τόσο δύσκολο πια να καταπολεμηθούν τα κυκλώματα («φάμπρικα» απαλλαγών) και να υπάρχει αντικειμενική κρίση ως προς το ποιος πραγματικά έχει πρόβλημα και ποιος όχι; Γιατί πρέπει να μπουν όλοι στο ίδιο τσουβάλι ως «πονηροί» και «κοπανατζήδες»; Για να έχουμε νέα προβλήματα αυτοκτονιών και ακραίων συμπεριφορών στο στρατό; Και είναι σίγουρη η ηγεσία των ΕΔ ότι με τα νέα μέτρα δεν θα σχηματιστούν νέα κυκλώματα, εντός του στρατεύματος, που θα μοιράζουν απαλλαγές με το αζημίωτο; Τα’ χουμε ξαναδεί αυτά πολλές φορές τις τελευταίες δεκαετίες.
Θητεία: Από το ολότελα καλή κι’ η Παναγιώταινα
«Η θητεία είναι 12μηνη, δεν το αλλάζουμε», είπε ο υπουργός Αμυνας. Και πρόσθεσε: «Όμως έχουμε 9μηνη θητεία για όσους υπηρετούν σε μονάδες Έβρου, ανατολικό Αιγαίο, ΕΛΔΥΚ, Ειδικές Δυνάμεις, Προεδρική Φρουρά και τους πρωτόκλιτους. Και καθιερώνουμε μηνιαία αποζημίωση 100 ευρώ για όσους υπηρετούν σε Έβρο και νησιά – σήμερα όπως ξέρετε είναι 8,80 ευρώ – και 50 ευρώ για αυτούς που υπηρετούν στην ενδοχώρα».
Με τόσο χρήμα που ξοδεύει το κράτος – φορομπήχτης για τους στρατευμένους, θα κάνουν ουρές χιλιομέτρων έξω από τα στρατολογικά γραφεία για τα 100 ευρώ και δεν θα ξέρουν ποιον να πρωτοστείλουν στις παραμεθόριες. Εν πάση περιπτώσει από το ολότελα (μόλις μερικά ευρώ σήμερα) καλή κι’ η Παναγιώταινα (των 100 ευρώ). Να δώσει, πάντως, ο Ν. Δένδιας από τον κρατικό κορβανά κανά ευρώ και για τον ιματισμό, γιατί οι μπαμπάδες και μαμάδες πληρώνουν από την τσέπη τους για τους κανακάρηδές τους.
Επιπλέον, είπε, «κατανέμουμε όλους τους στρατεύσιμους στον Στρατό Ξηράς. Σταματάμε τους στρατεύσιμους στην Πολεμική Αεροπορία και στο Πολεμικό Ναυτικό. Όμως, αυτοί που κατατάσσονται, αν έχουν συγκεκριμένα επαγγελματικά προσόντα, παραδείγματος χάρη ναυτικό φυλλάδιο, παραδείγματος χάρη μηχανικός αεροσκαφών, αυτοί βεβαίως θα μετατάσσονται εσωτερικά από τον Στρατό Ξηράς στο Πολεμικό Ναυτικό ή στην Πολεμική Αεροπορία».
Στην πάντα, στην πάντα, περνάνε τα κομάντα
Οσον αφορά την εκπαίδευση, ο Ν. Δένδιας σκοπεύει να τους κάνει όλους κομάντα. Σήμερα, είπε, «έχουμε δυο στρατούς. Τις Ειδικές Δυνάμεις και τους υπόλοιπους. Και το πόσο αξιόμαχοι είναι οι υπόλοιποι ή ένα μέρος τουλάχιστον των υπολοίπων καλύτερα να μην το σχολιάσουμε. Οι περισσότεροι είναι θέμα να έχουν ρίξει μια δεσμίδα σφαίρες στη ζωή τους».
Γι’ αυτό, θα θεσπιστεί «βασική εκπαίδευση δέκα βδομάδες, ειδική εκπαίδευση με ειδικότητες και δεξιότητες που θα οδηγούν και σε πιστοποιήσεις, τέσσερις εβδομάδες. Σοβαρή, επαναλαμβάνω, σοβαρή επιχειρησιακή εκπαίδευση στις Μονάδες υψηλής ετοιμότητας, 12 εβδομάδες. Και από εκεί και πέρα, μετά τους έξι μήνες δυνατότητα παραμονής στον Έβρο ή στα νησιά, ή σε Μονάδες υψηλής αξίας ή δυνατότητα μετάθεσης κοντά στον τόπο κατοικίας κάποιου όπου τότε θα ισχύει το 12μηνο».
Μακάρι να γίνουν όλα αυτά και να πάψουν τα φαντάρια να χρησιμοποιούνται ως … αγγαρειομάχοι.
Στράτευση γυναικών
Οσον αφορά την εθελοντική στράτευση των γυναικών, ανέφερε: «Βάλαμε ένα πολύ μικρό πιλοτικό στόχο για το 2026. 200 Εθελόντριες, ηλικίας 20-26 ετών, θητεία 12 μηνών. Έχουμε φτιάξει υποδομές στο Κέντρο Εκπαίδευσης Υλικού Πολέμου στη Λαμία. Θα τους δώσουμε κίνητρα. Πρόσβαση σε νοσοκομεία, Λέσχες, αναγνώριση του χρόνου θητείας τους ως προϋπηρεσία, μοριοδότηση για το ΑΣΕΠ, πρόσληψη ως ΕΠΟΠ και κατά προτεραιότητα ως πολιτικό προσωπικό όπως νοσηλεύτριες, βρεφονηπιοκόμοι, διοικητικό προσωπικό κτλ.
»Μόλις εκπληρώσουμε αυτό το στόχο θα διευρύνουμε τους στόχους μας δεν σας κρύβω. Θέλω να είμαστε έτοιμοι για την στιγμή, όταν και αν απαιτηθεί, που θα υπάρξει στην Ελλάδα κανονική υποχρεωτική στράτευση γυναικών. Δεν είναι ακόμα ο καιρός, αλλά θέλουμε να ετοιμαστούμε γι’ αυτό».
Οι αναφορές Δένδια περί ενδεχόμενης υποχρεωτικής στράτευσης γυναικών στο μέλλον, ενισχύουν το «άρωμα» Ισραήλ που θέλει να δώσει στις ελληνικές ΕΔ. Εξάλλου, ο ίδιος ο Ν. Δένδιας εζήλωσε δόξαν Νετανιάχου με τη γνωστή ατάκα του περί μετατροπής του Ισραήλ που σήμερα είναι Αθήνα και Σπάρτη μαζί, σε χώρα – «υπερ-Σπάρτη». Ποιο; Το Ισραήλ που έτσι κι’ αλλιώς είναι ένα απέραντο φρούριο. Τα ίδια περί περί «αρχαιοτάτων χρόνων» και του «στρατού της Αθηναϊκής Δημοκρατίας και της Σπάρτης και των ελληνικών πόλεων που ήταν ο στρατός των πολιτών», επανέλαβε ο υπουργός.
Ολόκληρη η παρουσίαση των απόψεων Δένδια:
