Οι αξιωματούχοι της κυβέρνησης Τραμπ, στις δημόσιες δηλώσεις τους, στέλνουν το μήνυμα ότι οι δασμοί ήρθαν για να μείνουν, παρόλο που ο ίδιος ο Τραμπ δεν αποκλείει «παζάρια» με χώρες στις οποίες επεβλήθησαν δασμοί.
Ηδη, πάντως, τα Χρηματιστήρια έκαναν βουτιά, η Κίνα ήδη έδωσε μια πρώτη «απάντηση», η μεγάλη χαμένη Γερμανία – ΕΕ είναι σε κατάσταση πανικού, η Τουρκία τρίβει τα χέρια της, διότι της επεβλήθησαν μικροί δασμοί, ενώ η Ελλάδα, η οποία είχε εξαιρεθεί στο παρελθόν από παρόμοιες κυρώσεις στην πρώτη θητεία Τραμπ (επί κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ και μετά) τώρα παρακολουθεί ως παρατηρητής.
Ο δασμολογικός «πέλεκυς Τραμπ» κατά της Ευρώπης θα είναι βαρύς, επισημαίνει ο ιστότοπος «Ναυτεμπορική»: Στα 750 δισεκατομμύρια ευρώ στα επόμενα τέσσερα χρόνια, υπολογίζονται οι «ζημιές» στην Ευρωπαϊκή Ενωση από τους δασμούς που ανακοίνωσε ο Αμερικανός πρόεδρος, σύμφωνα με το Γερμανικό Οικονομικό Ινστιτούτο (IW).
Ταυτόχρονα, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, χρησιμοποιεί πύρινους τόνους και γιατί γνωρίζει ότι ο πραγματικός στόχος των δασμών Τραμπ, είναι η χώρα της, η Γερμανία, με την οποία το αμερικανικό εμπορικό έλλειμμα είναι μεγάλο.
Ένα… βουνό μπροστά μας
«Εδώ παίζονται σκληρά, γεωπολιτικά και οικονομικά παιχνίδια», λέει στους Financial Times, ο καθηγητής στο IMD Business School, ο Σάιμον Ιβενετ. «H εξάρτηση της ΕΕ από τη στρατιωτική δύναμη των ΗΠΑ και η έλλειψη εναλλακτικών αγορών έχουν περιορίσει την ικανότητα του μπλοκ να ανταποκριθεί».
Ένα παράδειγμα είναι η περιχαράκωση της Ευρώπης σε μια στρατηγική ανοιχτά συγκρουσιακή κατά της Κίνας, «ενσωματώνοντας» στη Γηραιά Ήπειρο τους φόβους για την εθνική ασφάλεια των ΗΠΑ -κάτι που οι μεγάλες ευρωπαϊκές οικονομίες, ξεκινώντας από τη Γερμανία, έχουν πληρώσει ως προς τα μερίδια στις αγορές. Μια στρατηγική, που ελάχιστοι ηγέτες στην ΕΕ, είχαν τη δύναμη να αντιδράσουν, ακολουθώντας τυφλά την πολιτική του τέως προέδρου Μπάιντεν.
«Η Ευρώπη έχει τώρα ένα απότομο βουνό να σκαρφαλώσει και θα πρέπει να το κάνει με λογική και σαφήνεια. Δεν αρκεί να αντιδράσουμε στους δασμούς των ΗΠΑ με αντίθετες κινήσεις, αλλά θα πρέπει να καταλάβουμε ότι ένας παλιός κόσμος τελειώνει, ενώ ένας νέος δεν έχει ακόμη αναδυθεί στο οικονομικό – εμπορικό μέτωπο», προσθέτουν διπλωμάτες. Και στο μεταξύ, «γεννιούνται τέρατα», όπως έλεγε ο Γκράμσι, σημειώνει η «Ναυτεμπορική».
Πανηγυρίζουν
Από τους νέους δασμούς των ΗΠΑ εξαιρούνται χώρες όπως η Ρωσία και η Λευκορωσία, λόγω των ήδη πολλών και σοβαρών κυρώσεων που τους έχουν επιβληθεί, εξαιτίας του πολέμου στην Ουκρανία.
Στην Τουρκία πανηγυρίζουν, διότι της επεβλήθησαν από τους χαμηλότερους δασμούς, μόλις 10%.
Απάντηση Κίνας
Στο μεταξύ, η Κίνα ήδη απαντά με πρόσθετο δασμό 34% στα αμερικανικά προϊόντα απαντά στον εμπορικό πόλεμο του Ντόναλντ Τραμπ. Θα επιβληθεί από τις 10 Απριλίου ως αντίποινα για τους συνολικούς δασμούς 54%- Νέα «βουτιά» για τις χρηματαγορές
Καταρρέουν οι αγορές
Οι παγκόσμιες χρηματοπιστωτικές αγορές έχουν κάνει βουτιά, μετά την ανακοίνωση των “ανταποδοτικών” δασμών Τραμπ. Καθώς οι πολιτικές ηγεσίες διεθνώς αντιδρούν στις πολιτικές της «ημέρας απελευθέρωσης» του Αμερικανού προέδρου, περίπου 2,5 τρισεκατομμύρια δολάρια χάθηκαν από τη Wall Street και τις μετοχές άλλων χρηματοπιστωτικών κέντρων παγκοσμίως.
Ωστόσο ο Αμερικανός πρόεδρος εμφανίστηκε αισιόδοξος, δηλώνοντας πως ήταν αναμενόμενη η σημαντική πτώση στη Wall Street. Παράλληλα, δήλωσε ανοικτός σε διαπραγματεύσεις για τους δασμούς. Μίλησε για επενδύσεις τρισεκατομμυρίων δολαρίων που «έρχονται στη χώρα» από εταιρείες που θέλουν να παράγουν τα προϊόντα τους στις ΗΠΑ για να αποφύγουν τους δασμούς. «Ο κόσμος θέλει να δει αν υπάρχει κάποιος τρόπος να κάνουν μια συμφωνία», είπε. Ετσι, δήλωσε ανοικτός στο να χρησιμοποιήσει τους δασμούς για να διαπραγματευτεί με άλλες χώρες και ότι αυτό θα εξαρτιόταν από το αν είχαν κάτι ιδιαίτερα αξιόλογο να προσφέρουν σε αντάλλαγμα.
Επιπλέον, για πολλοστή φοράυποστήριξε ότι άλλες χώρες εκμεταλλεύονται τις ΗΠΑ εδώ και πολύ καιρό και πρέπει να σταματήσει αυτό, ενώ υπεραμύνθηκε της απόφασής του, υποστηρίζοντας πως ήταν αναγκαίο μέτρο για να θεραπεύσει την «άρρωστη» αμερικανική οικονομία. «Έχουμε μια εγχείρηση, όπως όταν ένας ασθενής χειρουργείται και είναι ένα μεγάλο πράγμα», είπε.
Τα περί «εγχείρησης» και «ασθενούς», βέβαια, στα καθ’ ημάς θυμίζουν αλήστου μνήμης εποχές.
Τα προϊόντα που εξάγει η Ελλάδα στις ΗΠΑ
Λάδια από πετρέλαιο ή από ασφαλτούχα ορυκτά, άλλα από τα ακατέργαστα λάδια.
Λαχανικά παρασκευασμένα ή διατηρημένα αλλιώς παρά με ξίδι ή οξικό οξύ, όχι κατεψυγμένα.
Τσιμέντα υδραυλικά.
Καρποί και φρούτα και άλλα βρώσιμα μέρη φυτών, αλλιώς παρασκευασμένα ή διατηρημένα, με ή χωρίς προσθήκη ζάχαρης ή άλλων γλυκαντικών ή αλκοόλης.
Ελαιόλαδο και τα κλάσματά του, έστω και εξευγενισμένα, αλλά όχι χημικώς μετασχηματισμένα.
Πλάκες, ταινίες και φύλλα από αργίλιο, με πάχος που υπερβαίνει τα 0,2 mm.
Τυριά και πηγμένο γάλα για τυρί
Στρόβιλοι δι’ αντιδράσεως, συσκευές προώθησης διά στροβίλου και άλλοι στρόβιλοι δι’ αερίου.
Οπτάνθρακας (κοκ) από πετρέλαιο, άσφαλτος από πετρέλαιο και άλλα υπολείμματα των λαδιών πετρελαίου ή των ασφαλτούχων ορυκτών.
Παρασκευάσματα διατροφής.
Ηλεκτρικοί συσσωρευτές.
Ψάρια νωπά ή διατηρημένα με απλή ψύξη.
Πέτρες κατάλληλες για λάξευση ή για την οικοδομική.
Παρασκευάσματα για μαλλιά.
Προϊόντα αρτοποιίας, ζαχαροπλαστικής ή μπισκοτοποιίας.
Φύλλα και ταινίες, λεπτά, από αργίλιο.
Λαχανικά, καρποί και φρούτα και άλλα βρώσιμα μέρη φυτών, παρασκευασμένα ή διατηρημένα με ξίδι ή οξικό οξύ.
Σωλήνες κάθε είδους από χαλκό.
Κρασιά από νωπά σταφύλια, στα οποία περιλαμβάνονται και τα εμπλουτισμένα με αλκοόλη κρασιά.
Συσκευές και διατάξεις για τη διακοπή, κατανομή, προστασία, διακλάδωση, συναρμογή ή σύνδεση των ηλεκτρικών κυκλωμάτων.
Θαλαμηγοί (γιοτ) και άλλα πλοία και πλοιάρια αναψυχής ή αθλητισμού. Πλοία με κουπιά και κανό.
Φάρμακα.
Κοσμήματα.
Η ανακοίνωση Τραμπ
Η ανακοίνωση του Ντόναλντ Τραμπ για την επιβολή σαρωτικών δασμών στους βασικούς εμπορικούς εταίρους των Ηνωμένων Πολιτειών προκαλεί σεισμικές δονήσεις στο διεθνές οικονομικό σύστημα, επιτείνοντας τις ήδη τεταμένες σχέσεις με συμμάχους και ανταγωνιστές.
Υπό τον τίτλο «ανταποδοτικό σχέδιο», ο Τραμπ προωθεί νέους δασμούς σε δεκάδες χώρες, πλήττοντας κυρίως την Ευρωπαϊκή Ένωση και την Κίνα, οι οποίες βρίσκονται στο επίκεντρο της επίθεσης. Η Ε.Ε. βρίσκεται αντιμέτωπη με δασμούς 20% και η Κίνα με επιπλέον 34% επί των ήδη υφιστάμενων δασμών, σε μια κίνηση που σηματοδοτεί την πιο επιθετική κλιμάκωση από πλευράς ΗΠΑ εδώ και χρόνια. Αντίθετα, ο Καναδάς και το Μεξικό εξαιρούνται από τους νέους δασμούς, καθώς καλύπτονται από προηγούμενες ρυθμίσεις στο πλαίσιο της Συμφωνίας ΗΠΑ-Μεξικού-Καναδά (USMCA).
Οι νέες επιβαρύνσεις περιλαμβάνουν βασικό δασμό 10% για όλες τις υπόλοιπες χώρες, αλλά και επιπλέον μέτρα ανάλογα με το πώς αυτές δασμολογούν τις αμερικανικές εξαγωγές ή εφαρμόζουν άλλου είδους φραγμούς, τους οποίους η Ουάσιγκτον χαρακτηρίζει άδικους. Η απόφαση του Τραμπ αποτελεί συνέχεια μιας σειράς μέτρων, όπως οι δασμοί σε χάλυβα, αλουμίνιο και οχήματα, και εντάσσεται στο ευρύτερο αφήγημα ενός προστατευτισμού που ενισχύεται με πολιτικά και εκλογικά κριτήρια.
Είναι πια η Ουάσιγκτον εταίρος;
Η διεθνής κοινότητα αντιδρά με ανησυχία. «Ο Τραμπ εγκαινιάζει μια νέα εποχή προστατευτισμού που θα έχει αντίκτυπο σε όλο τον κόσμο», σχολιάζει ο καθηγητής Eswar Prasad του Πανεπιστημίου Cornell. Από την πλευρά του, ο Adam Posen, πρόεδρος του Peterson Institute, τονίζει πως οι σύμμαχοι της Αμερικής καλούνται πλέον να επανεξετάσουν τη βασική τους παραδοχή: ότι η Ουάσιγκτον είναι προβλέψιμος και σταθερός εταίρος.
Η Ε.Ε. δείχνει έτοιμη να αντιδράσει — όχι μόνο με αντίμετρα σε προϊόντα όπως το ουίσκι, οι μοτοσικλέτες και τα γεωργικά αγαθά, αλλά και μέσω νέων εργαλείων για την επιβολή περιορισμών σε αμερικανικές τεχνολογικές εταιρείες, όπως η Google. Ο Νόμος για τις Ψηφιακές Αγορές και ο Νόμος για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες, δύο κεντρικοί κανονισμοί της Ε.Ε., έχουν ήδη τεθεί στο στόχαστρο του Λευκού Οίκου, με τη διοίκηση Τραμπ να απειλεί με αντίποινα αν δεν αρθούν συγκεκριμένοι ψηφιακοί φόροι και περιορισμοί.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, υπό την Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, αναγνωρίζει πως η Ένωση διαθέτει σημαντική διαπραγματευτική ισχύ. «Από το εμπόριο στην τεχνολογία, μέχρι το μέγεθος της αγοράς μας, κρατάμε ισχυρά χαρτιά», δήλωσε πρόσφατα. Η στρατηγική της Ε.Ε. βασίζεται στην ενότητα: όσο οι 27 χώρες δρουν ως μπλοκ, αυξάνεται το διαπραγματευτικό τους βάρος.
Ωστόσο, τα αντίποινα καθίστανται πιο περίπλοκα εξαιτίας της διασύνδεσης του εμπορίου με άλλους τομείς: η Ουάσιγκτον απαιτεί από την Ευρώπη μεγαλύτερη συμβολή στην άμυνα και ζητά πιο «φιλικό» κανονιστικό περιβάλλον για τις αμερικανικές επιχειρήσεις. Οι εντάσεις μεταφέρονται έτσι σε επίπεδο γεωπολιτικής στρατηγικής, καθιστώντας την εμπορική σύγκρουση μια σύνθετη διαμάχη με πολλαπλές παραμέτρους.
Αναλυτές επισημαίνουν πως η Ευρώπη, αν και δεν επιδιώκει την κλιμάκωση, είναι έτοιμη για αποφασιστικές κινήσεις. Όπως σημειώνει ο Mujtaba Rahman της Eurasia Group, «αν θέλεις να σε πάρει στα σοβαρά αυτή η κυβέρνηση, πρέπει να επιδείξεις οικονομική ισχύ». Το ερώτημα είναι αν αυτή η σύγκρουση θα οδηγήσει σε επαναδιαπραγμάτευση ή σε μια πιο μακρόσυρτη αναμέτρηση για την πρωτοκαθεδρία στην παγκόσμια οικονομική σκακιέρα.
Οι δασμοί
Oι Τράμπ είναι:
