Ο Ζελένσκι σιγά σιγά αλλάζει στάση ως προς τις διαπραγματεύσεις για το μέλλον της Ουκρανίας, σημειώνει η εφημερίδα The Washington Post. Τις τελευταίες εβδομάδες έχει δείξει μεγαλύτερη ετοιμότητα για να διαπραγματευτεί τον τερματισμό της σύγκρουσης με τη Ρωσία. Είναι μια σημαντική αλλαγή για τον Ουκρανό ηγέτη, ο οποίος εδώ και πολύ καιρό … ορκίζεται ότι θα αγωνιστεί για κάθε εκατοστό του εδάφους της χώρας του.
Ο Ζελένσκι, συνεχίζει η εφημερίδα, είναι προσεκτικός. Δεν λέει ξεκάθαρα ότι το Κίεβο θα συμφωνήσει σε παραχωρήσεις, εδαφικές ή άλλες. Ως γνωστόν, η Ρωσία έχει θέσει υπό τον έλεγχό της περισσότερο από το 20% της Ουκρανίας και είναι πιθανό να τον διατηρήσει μετά το ενδεχόμενο της κατάπαυσης του πυρός. Ωστόσο, αν και προηγουμένως ο Ζελένσκι έλεγε ότι οι διαπραγματεύσεις θα μπορούσαν να ξεκινήσουν μόνο αφού η Μόσχα αποσύρει όλα τα στρατεύματά της, τώρα κάνει λόγο περί της ανάγκης για μακροπρόθεσμη ασφάλεια της Ουκρανίας και όχι για άμεση επιστροφή των εδαφών.
Προβληματική η κατάσταση στο μέτωπο
Η αλλαγή στη ρητορική του Ζελένσκι, την οποία έχουν διαπιστώσει τόσο Ουκρανοί όσο και Δυτικοί αξιωματούχοι, μπορεί να εξηγηθεί από την επιδείνωση της κατάστασης στο μέτωπο, καθώς και τη νέα κυβέρνηση στις ΗΠΑ, η οποία θέτει υπό αμφισβήτηση τη μελλοντική στρατιωτική βοήθεια προς το Κίεβο.
Ειδικότερα για την κατάσταση που επικρατεί στη ρωσική επαρχία του Κούρσκ, όπου τα ουκρανικά στρατεύματα επιτέθηκαν τον Αύγουστο του 2024, σε μια προσπάθεια του Κιέβου να ενισχύσει τη διαπραγματευτική θέση του έναντι της Μόσχας στην περίπτωση έναρξης συνομιλιών, η εφημερίδα, The Independent, αναφέρει ότι ο ουκρανικός στρατός αιμορραγεί και κινδυνεύει να χάσει τα εδάφη που κέρδισε με πολύ κόπο.
Ειδικότερα, πέντε μήνες μετά, τα ουκρανικά στρατεύματα αιμορραγούν και βρίσκονται με πεσμένο ηθικό, εξαιτίας του αυξανόμενου κινδύνου ήττας στο Κούρσκ. Μια περιοχή που άλλοι θέλουν να κρατηθεί πάση θυσία, ενώ άλλοι αμφιβάλλουν εάν έπρεπε να είχαν ξεκινήσει την επιχείρηση. Οι μάχες είναι τόσο σκληρές που ορισμένοι Ουκρανοί διοικητές δεν μπορούν να απομακρύνουν ούτε καν τους νεκρούς. Τα προβλήματα στις επικοινωνίες και οι κακές τακτικές κοστίζουν ζωές. Στοιχεία που διόλου εμπνέουν αισιοδοξία για κάποια έστω και μικρή αντεπίθεση, δήλωσαν στο Associated Press επτά στρατιώτες και διοικητές στην πρώτη γραμμή του μετώπου, υπό τον όρο της ανωνυμίας.
Ορισμένοι διοικητές λένε ότι οι συνθήκες είναι πολύ δύσκολες, το ηθικό είναι χαμηλό και οι στρατιώτες αμφισβητούν τις αποφάσεις της διοίκησης, ακόμη και τους λόγους της ίδιας της επιχείρησης κατάληψης της επαρχίας του Κούρσκ. Οι Ουκρανοί στρατιώτες αναφέρουν ότι δεν ήταν προετοιμασμένοι για την απάντηση της Ρωσίας στο Κούρσκ και δεν είναι σε θέση να αντεπιτεθούν ή να υποχωρήσουν.
Αλλαγή ρητορικής
Σύμφωνα με την Washington Post, πολιτικοί παράγοντες και αναλυτές αναφέρουν ότι η αλλαγή του τόνου στη ρητορική του Ζελένσκι, αποτελεί πιθανότατα μια προσπάθεια να ευθυγραμμιστεί ο ίδιος περισσότερο με τον Τράμπ, ο οποίος δίνει έμφαση στον τερματισμό της σύγκρουσης. Ταυτόχρονα, προσπαθεί να διασφαλίσει ότι η χώρα του δεν θα μείνει με άδεια χέρια.
Η κυβέρνηση του Ζελένσκι «καταλαβαίνει ότι τα πράγματα θα αλλάξουν με τον Τραμπ», δήλωσε ο πρώην πρεσβευτής των ΗΠΑ στη Ρωσία, Μάικλ ΜακΦόλ, ο οποίος μαζί με Ουκρανούς προεδρεύει της Διεθνούς Ομάδας Εργασίας για τις ρωσικές κυρώσεις. «Νομίζω ότι αυτό απελευθερώνει τον Ζελένσκι από τη θέση του ότι θα πολεμούσε μέχρι να ξαναγυρίσει η Ουκρανία στα σύνορα του 1991 ό,τι κι αν γινόταν. Τώρα είναι σαν να λέει: “Θα ήθελα πολύ να το συνεχίσω, αλλά ήρθε ο Τραμπ και όλα άλλαξαν”».
Σε τελική ανάλυση, σημειώνει η Washington Post, οι περισσότεροι αμφιβάλλουν εάν ο Ρώσος πρόεδρος, Βλαντίμιρ Πούτιν, είναι πρόθυμος να διαπραγματευτεί τη στιγμή που τα στρατεύματά του σημειώνουν πρόοδο, παρά τις μεγάλες απώλειες.
Μακρινή προοπτική το ΝΑΤΟ
Σε πρόσφατη συνέντευξή του στο Sky News, ο Ζελένσκι είπε ότι η «θερμή φάση του πολέμου» θα μπορούσε να τελειώσει εάν η Ουκρανία γίνει μέλος του ΝΑΤΟ. Τα εδάφη που έχουν περάσει στη Ρωσία μπορούν να επιστραφούν αργότερα με διπλωματικά μέσα», είπε. Αυτά τα λόγια αποτελούν την πιο ξεκάθαρη παραδοχή ότι το Κίεβο είναι έτοιμο να εξετάσει το ενδεχόμενο τουλάχιστον προσωρινής εκχώρησης εδάφους στη Ρωσία.
Όμως διπλωμάτες στο ΝΑΤΟ σημειώνουν ότι η πρόσκληση για ένταξη στο στρατιωτικό μπλοκ παραμένει μακρινή προοπτική. Δεδομένου ότι η ένταξη στο ΝΑΤΟ φαίνεται απίθανη, οι Ευρωπαίοι έχουν προτείνει εναλλακτικές λύσεις, όπως η δημιουργία μιας ειρηνευτικής δύναμης, στην οποία ο Ζελένσκι δηλώνει ανοιχτός. Αλλά οι Ουκρανοί κυβερνητικοί υποστηρίζουν ότι κάτι τέτοιο δεν μπορεί να αποτελέσει ένα αποδεκτό αντάλλαγμα παρηγοριάς για τη μη συμμετοχή στο ΝΑΤΟ.
Μετά από επαφές που είχε στις Βρυξέλλες, ο Ζελένσκι δήλωσε ότι οι ευρωπαϊκές εγγυήσεις από μόνες τους δεν αρκούν χωρίς μια «συνολική λύση», στην οποία θα έχουν ρόλο οι ΗΠΑ. «Είναι πολύ σημαντικό για εμάς να έχουμε μαζί και τις ΗΠΑ και τους Ευρωπαίους», είπε.
Να σημειωθεί πως η Ουκρανία έχει ήδη υπογράψει συμφωνίες ασφαλείας με μεμονωμένες χώρες (σ.σ. μεταξύ των οποίων και με την Ελλάδα), αλλά αναλυτές και πολιτικοί παράγοντες υπογραμμίζουν ότι αυτές οι συμφωνίες ενδέχεται να μην υλοποιηθούν στο μέλλον. «Δεν είναι δεσμευτικές και δεν είναι συνθήκες», είπε ο ΜακΦόλ.
Ανώτερος Ουκρανός αξιωματούχος επιβεβαίωσε στην Washington Post ότι «άρχισαν να πιστεύουν» πως η σύγκρουση θα μπορούσε πράγματι να τελειώσει το επόμενο έτος (σ.σ. 2026), δεδομένου ότι οι συζητήσεις για μια ειρηνευτική συμφωνία έχουν ενταθεί μετά την εκλογή του Τραμπ.
