Ορθάνοιχτα είναι όλα τα «καυτά» μέτωπα των εθνικών θεμάτων. Στο Κυπριακό παρατηρείται σημαντική κινητικότητα. Τα ελληνοτουρκικά εισέρχονται σταδιακά στα βαθιά νερά της οριοθέτησης Υφαλοκρηπίδας – ΑΟΖ. Στις σχέσεις Αθήνας – Σκοπίων, το παιχνίδι επίρριψης ευθυνών της μιας προς την άλλη πλευρά καλά κρατεί. Στις σχέσεις Αθήνας – Τιράνων, η «απομάκρυνση» Μπελέρη προς Βρυξέλλες βολεύει Μητσοτάκη και Ράμα.
Σημαντική κινητικότητα παρατηρείται στο Κυπριακό, στον ΟΗΕ, με στόχο να κάτσουν ο πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας, Νίκος Χριστοδουλίδης, και ο επικεφαλής των κατεχομένων, Ερσίν Τατάρ, στο τραπέζι, με την προοπτική να ανοίξει ο δρόμος για μια διεθνή Διάσκεψη, προκειμένου να προωθηθεί η επίλυση του προβλήματος.
Αυτό επισήμαναν υψηλόβαθμες διπλωματικές πηγές, σημειώνοντας ότι τώρα υπάρχει ένα «παράθυρο ιστορικής ευκαιρίας» για να λυθεί το Κυπριακό, κάτι στο οποίο «συμβάλλει ο διάλογος Ελλάδας – Τουρκίας» και η καλυτέρευση του κλίματος ανάμεσα στις δύο πλευρές.
Οι ίδιες πηγές υποστήριξαν ότι «πρέπει να αξιοποιηθεί αυτή η ευκαιρία, να καθίσουν οι δύο πλευρές (σ.σ. Κυπριακή Δημοκρατία και κατεχόμενα) στο τραπέζι», και κατόπιν, «σε μεταγενέστερο στάδιο» να εξεταστεί η δυνατότητα σύγκλησης διεθνούς Διάσκεψης, ενδεχομένως με τη συμμετοχή Ελλάδας, Τουρκίας, Βρετανίας.
Το θέμα, πάντως, περιπλέκεται δεδομένου πανηγυρικού κλίματος στα κατεχόμενα στην επέτειο της εισβολής, παρουσία του Ταγίπ Ερντογάν. Να σημειωθεί πως, σύμφωνα με τις ίδιες διπλωματικές πηγές, την ίδια ημέρα, 20 Ιουλίου, στη Λευκωσία θα βρίσκονται ο Ελληνας πρωθυπουργός και ο υπουργός Εξωτερικών, Κυριάκος Μητσοτάκης και Γιώργος Γεραπετρίτης. Στη Λευκωσία έχουν προγραμματιστεί εκδηλώσεις μνήμης, ενώ στα κατεχόμενα, ως συνήθως, εορτάζεται με παρελάσεις και άλλες εκδηλώσεις η τουρκική εισβολή και κατοχή.
Κοινή υποψηφιότητα στον ΟΑΣΕ
Οσον αφορά τις δύο κοινές υποψηφιότητες Ελλάδας – Τουρκίας για τη θέση του γενικού γραμματέα του ΟΑΣΕ (Τούρκος υποψήφιος) και τη θέση της διευθυντού του γραφείου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (Ελληνίδα υποψήφια), η ίδιες διπλωματικές πηγές, σε ερωτήσεις δημοσιογράφων, απάντησαν ότι «δεν πρέπει να μας κρατάει δέσμιους η ιστορία, διότι σε αυτή την περίπτωση δεν θα πρέπει να μιλάμε καθόλου με την Τουρκία, και άρα αυξάνονται οι κίνδυνοι, ενδεχόμενη κρίση να καταστεί ανεξέλεγκτη».
Σε άλλη ερώτηση σχετικά με το αρνητικό κλίμα που φαίνεται πως υπάρχει στην Κύπρο για την υποψηφιότητα του Τούρκου διπλωμάτη για τη θέση του γ.γ. του ΟΑΣΕ, οι ίδιες πηγές ανέφεραν πως η Αθήνα «το έχει συζητήσει το θέμα με τη Λευκωσία» και ότι το «ποια στάση θα τηρήσει η Κύπρος σε αυτό το θέμα είναι στην κρίση της». Μια έμμεση παραδοχή, δηλαδή, ότι στη Λευκωσία υπάρχει δυσαρέσκεια γι’ αυτές τις κινήσεις της ελληνικής κυβέρνησης.
Οριοθέτηση με την Τουρκία
Σχετικά με τον ελληνοτουρκικό διάλογο, οι ίδιες διπλωματικές πηγές επέμειναν ότι, έως τώρα τα θέματα περιορίστηκαν στο Μεταναστευτικό και την Πολιτική Προστασία, ενώ τα καυτά θέματα, όπως οριοθέτηση της Υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ δεν έχουν ανοίξει. Να σημειωθεί, πάντως, ότι ο υπουργός Μετανάστευσης, Δημήτρης Καιρίδης, απομακρύνθηκε από τη θέση του στον πρόσφατο, τελευταίο ανασχηματισμό.
«Απαξ και δώσουν εντολή ο Ελληνας πρωθυπουργός και ο Τούρκος πρόεδρος, θα ανοίξει» το κεφάλαιο «οριοθέτησης των θαλασσίων ζωνών», ανέφεραν οι διπλωματικές πηγές, οι οποίες σημείωσαν ότι «έως τώρα ο διάλογος προχωράει σχετικά καλά», ενώ τόνισαν πως πρέπει «να βρεθεί κοινός τόπος (σ.σ. ως προς την ατζέντα των θεμάτων), προκειμένου να προχωρήσει εφεξής».
Πρόσθεσαν, δε, ότι πιθανώς οι υπουργοί Εξωτερικών Ελλάδας και Τουρκίας, Γ. Γεραπετρίτης και Χακάν Φιντάν, να συνομιλήσουν, αλλά «δεν πρόκειται να εντάξουν από μόνοι τους θέματα (σ.σ. όπως Υφαλοκρηπίδα – ΑΟΖ) στην ατζέντα, εκτός και εάν οι Μητσοτάκης – Ερντογάν δώσουν το πράσινο φως». Να σημειωθεί πως τον Σεπτέμβριο, στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ, στη Νέα Υόρκη, εκτιμάται ότι θα υπάρξει νέα συνάντηση των δύο. Η τελευταία έγινε προ ημερών κατά τη διάρκεια της Συνόδου Κορυφής του ΝΑΤΟ, στην Ουάσιγκτον.
Οσον αφορά το ενδεχόμενο να τα «βρούν» Ελλάδα και Τουρκία στο θέμα της «οριοθέτησης θαλασσίων ζωνών», για το οποίο η ελληνική πλευρά ισχυρίζεται ότι είναι το μόνο θέμα που συζητά, οι ίδιες διπλωματικές πηγές ανέφεραν πως «δεν μπορεί να προβλεφθεί εάν θα υπάρξει απευθείας συμφωνία Αθήνας – Αγκυρας, αλλά εφόσον δεν υπάρξει, θα πρέπει να συμφωνηθεί η από κοινού προσφυγή σε διεθνές Δικαστήριο, στη Χάγη ή στο Αμβούργο. Κάτι, όμως, το οποίο προϋποθέτει τη σύνταξη συνυποσχετικού Ελλάδας – Τουρκίας για το εύρος του ζητήματος».
Βlame game Αθήνας – Σκοπίων
Στο μέτωπο της Βόρειας Μακεδονίας και της επιμονής της νέας εθνικιστικής ηγεσίας της βόρειας γείτονος να κάνει λόγο, τόσο εντός της χώρας, όσο και διεθνώς, για «Μακεδονία» νέτο σκέτο, υψηλόβαθμες διπλωματικές πηγές ανέφεραν ότι «αυτό συνιστά σαφέστατη παραβίαση της Συμφωνίας των Πρεσπών», η οποία προβλέπει ρητά μια ονομασία «έναντι πάντων» (erga omnes). Τόνισαν, δε, ότι «δεν τροποποιείται, ούτε αναθεωρείται η ονομασία της γείτονος».
Κατά τις ίδιες πηγές το erga omnes είναι ο «πυρήνας της Συμφωνίας των Πρεσπών. Η συμφωνία θα είχε κλείσει το 2000, αλλά η ουσία ήταν το erga omnes» που δεν έδιναν τότε τα Σκόπια, ισχυρίστηκαν οι ίδιες πηγές, υποστηρίζοντας ότι, όταν αυτό εδόθη, η Ελλάδα έδωσε ως αντάλλαγμα «βαρύ και δυσανάλογο τίμημα» με τη Συμφωνία των Πρεσπών.
Οσον αφορά τα μνημόνια που προβλέπει η Συμφωνία των Πρεσπών και δεν έχουν ψηφιστεί, λόγω αντιδράσεων βουλευτών της ΝΔ και του Αντώνη Σαμαρά, αν και έχουν κατατεθεί τουλάχιστον δυόμισι χρόνια στη Βουλή, οι ίδιες πηγές ισχυρίστηκαν ότι, «αν και το Διεθνές Δίκαιο επιβάλλει κάτι τέτοιο, η Συμφωνία των Πρεσπών δεν επιτάσσει την ψήφισή τους». Ως γνωστόν, η νέα εθνικιστική κυβέρνηση της Βόρειας Μακεδονίας υποστηρίζει, εκτός των άλλων, ότι η Ελλάδα δεν εφαρμόζει τη Συμφωνία επειδή δεν ψηφίζει τα μνημόνια.
Πάντως, αν και ο υπουργός Εξωτερικών,Γ. Γεραπετρίτης, είχε πει προ μηνών ότι στη διάρκεια της θητείας του στο υπουργείο, θα ψηφιστούν τα μνημόνια, τώρα οι ίδιες διπλωματικές πηγές, αφενός υποστηρίζουν ότι κάτι τέτοιο «δεν το επιτάσσει η Συμφωνία των Πρεσπών», αφετέρου συναρτούν την ψήφιση από το εάν τα Σκόπια θα επιδείξουν «θετική διάθεση» απέναντι στη Συμφωνία.
Ετσι, ουσιαστικά Αθήνα και Σκόπια συνεχίζουν να παίζουν το παιχνίδι επίρριψης των ευθυνών (blame game), η μια πλευρά στην άλλη, να ροκανίζουν τον χρόνο, όπως γίνεται εδώ και πέντε χρόνια, μόνο και μόνο για να χαϊδέψουν τα αυτιά των εσωτερικών ακροατηρίων τους.
Η υπόθεση Μπελέρη
Κατά τις ίδιες διπλωματικές πηγές, η άδεια που εδόθη στον φυλακισμένο Δήμαρχο της Χειμάρρας, Φρέντι Μπελέρη, να μεταβεί στο Ευρωκοινοβούλιο, συνοδεύεται από μια «πρόταση μείωσης της ποινής του κατά τα 2/3. Κάτι που σημαίνει ότι, εάν συμβεί αυτό, θα αφεθεί ελεύθερος».
Στο μεταξύ, δρομολογούνται εκλογές στη Χειμάρρα για νέο Δήμαρχο, τον Αύγουστο. Εαν εξελιχθούν έτσι τα πράγματα, τόσο ο Κ. Μητσοτάκης, όσο και ο Αλβανός πρωθυπουργός, Εντι Ράμα, απαλλάσσονται από την «σπαζοκεφαλιά» Μπελέρη, βολεύονται όλοι, και κατά συνέπεια τα Τίρανα οδεύουν, δίχως αυτό το εμπόδιο, στον δρόμο της ενταξιακής διαδικασίας για την ΕΕ.
Η κόντρα με τον Ελπιδοφόρο
Τέλος, αναφερόμενες στην κόντρα που φέρεται τα έχει το μέγαρο Μαξίμου με τον αρχιεπίσκοπο Αμερικής, Ελπιδοφόρο, και το «αίτημα» που λέγεται ότι διατύπωσε η υφυπουργός Εξωτερικών, Αλεξάνδρα Παπαδοπούλου, προς τον Οικουμενικό Πατριάρχη να «παραιτήσει» τον Ελπιδοφόρο από τη θέση του, οι ίδιες υψηλόβαθμες διπλωματικές πηγές απάντησαν στους εκπροσώπους των ΜΜΕ με νόημα: «Μπορείτε να ρωτήσετε την κ. Παπαδοπούλου» για τη συνάντηση που είχε προ μηνών με τον Πατριάρχη.
