Προεκλογικά ο Αμερικανός πρόεδρος, Ντόναλντ Τραμπ υποσχόταν πως θα έβαζε τέλος στον πόλεμο της Ουκρανίας «μέσα σε λίγες μέρες» αφότου επέστρεφε στον Λευκό Οίκο. Μήνες αργότερα και ιδίως μετά τη συνάντηση του με τον Ρώσο ομόλογο του, Βλαντίμιρ Πούτιν άρχισε να αναγνωρίζει τις δυσκολίες του εγχειρήματος και καλούσε το Κίεβο να αντικρίσει τη σκληρή πραγματικότητα κάνοντας σημαντικές εδαφικές παραχωρήσεις προς τον ισχυρότερο γείτονα της. Τώρα, σε μια στροφή 180 μοιρών, υποστηρίζει πως η Ουκρανία μπορεί τελικά να ανακτήσει πλήρως τα χαμένα εδάφη και να κερδίσει τον πόλεμο.
Επειτα από την ομιλία του στη γενική συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών συναντήθηκε ξανά την Τρίτη με τον πρόεδρο της Ουκρανίας, Βολοντίμιρ Ζελένσκι. Αυτή τη φορά δεν του παρουσίασε χάρτες με τις επαρχίες που η χώρα του όφειλε να παραχωρήσει στη Ρωσία προκειμένου να τελειώσει ο πόλεμος. Το κλίμα της συζήτησης θα πρέπει να ήταν εντελώς διαφορετικό, αν τουλάχιστον κρίνει κανείς από τη μακροσκελή ανάρτηση του Τραμπ που ακολούθησε λίγο αργότερα στο Truth Social.
«Αφού κατανόησα πλήρως τη στρατιωτική και οικονομική κατάσταση Ουκρανίας – Ρωσίας και, αφού είδα τα οικονομικά προβλήματα που αντιμετωπίζει η Ρωσία, θεωρώ ότι η Ουκρανία, με τη στήριξη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, είναι σε θέση να πολεμήσει και να κερδίσει πίσω το σύνολο της επικράτειάς της στην αρχική της μορφή».
“Χάρτινος τίγρης”
«Με χρόνο, υπομονή και τη χρηματοοικονομική υποστήριξη της Ευρώπης και, ειδικότερα, του ΝΑΤΟ, τα αρχικά σύνορα από όπου ξεκίνησε αυτός ο πόλεμος αποτελούν επιλογή. Γιατί όχι; Η Ρωσία πολεμά άσκοπα εδώ και τριάμισι χρόνια έναν πόλεμο που μια πραγματική στρατιωτική δύναμη θα είχε κερδίσει σε λιγότερο από μία εβδομάδα. Αυτό δεν τιμά τη Ρωσία. Αντιθέτως, την κάνει να μοιάζει σαν “χάρτινος τίγρης”».
Ο Αμερικανός πρόεδρος δεν έδωσε την παραμικρή εξήγηση για την αιφνιδιαστική αλλαγή στάσης του αφήνοντας αρκετούς αναλυτές να εκτιμούν πως όλα αυτά ίσως να ισοδυναμούν με αποστασιοποίηση του από μια σύγκρουση την οποία μόχθησε να επιλύσει κατά τους πρώτους οκτώ μήνες της προεδρίας του αλλάζοντας, κατά τη διάρκεια τους, θέσεις όπως πουκάμισα.
Αποχαιρετισμός στα (αμερικανικά) όπλα
Τον Φεβρουάριο, επιτέθηκε δημοσίως στον Ζελένσκι μπροστά στις κάμερες για το πόσο αγνώμων ήταν για την αμερικανική βοήθεια. Λίγο αργότερα άρχισε να καλοπιάνει τη Ρωσία εξαιρώντας από τους υψηλούς δασμούς που επέβαλε η χώρα του σε φίλους και εχθρούς. Και το καλοκαίρι, έστρωσε κόκκινο χαλί στον Πούτιν για να τον επισκεφτεί στην Αλάσκα. Τώρα, εξέφρασε μεν τη στήριξη του προς την Ουκρανία, έστειλε διακριτικά το λογαριασμό στους ευρωπαίους συμμάχους και έδειξε να παραιτείται των προσπαθειών. «Εύχομαι το καλύτερο και για τις δύο χώρες» έκλεισε τη δήλωση του με κάτι που θυμίζει αποχαιρετισμό.
Εξήγηση δεν υπήρξε ούτε και για την πεποίθηση του Τραμπ ότι η Ουκρανία είναι σε θέση να ανακαταλάβει τα εδάφη της χωρίς την γενναιόδωρη αμερικανική οικονομική και στρατιωτική στήριξη των πρώτων ετών του πολέμου. Μια πεποίθηση την οποία δεν έδειξε να συμμερίζεται και ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο που, λίγο μετά τη δήλωση Τραμπ, επανάφερε τα πράγματα στις εργοστασιακές ρυθμίσεις εκτιμώντας πως ο πόλεμος «δεν μπορεί να τελειώσει με στρατιωτικά μέσα». Αυτό θα γίνει «στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων» προέβλεψε.
Και φυσικά ο Τραμπ ούτε καν υπαινίχθηκε την έστω και μερική αποκατάσταση της οικονομικής και στρατιωτικής στήριξης προς το Κίεβο. «Θα συνεχίσουμε να παρέχουμε όπλα στο ΝΑΤΟ και το ΝΑΤΟ μπορεί να τα διαθέσει όπως νομίζει» περιορίστηκε να δηλώσει. Το ΝΑΤΟ βέβαια δεν φημίζεται ακριβώς για τις δημοκρατικές του διαδικασίες. Και παρά τον βαρύνοντα ρόλο των ευρωπαίων και του γενικού γραμματέα του Μαρκ Ρούτε, επικεφαλής του παραμένει ουσιαστικά ένας Αμερικανός στρατηγός, ο Αλέξους Γκράινκεουιτς.
Αρχίστε τον πόλεμο χωρίς εμένα
Τη γενικότερη αμφιθυμία πίσω απ’ όλα αυτά υπογράμμισε και η παρότρυνση του Αμερικανού προέδρου προς τους ΝΑΤΟικούς συμμάχους να καταρρίπτουν στο εξής ρωσικά μαχητικά αεροσκάφη που εισέρχονται στον εναέριο χώρο τους. Όταν όμως ρωτήθηκε από δημοσιογράφους αν οι ΗΠΑ θα στήριζαν τους συμμάχους τους αν εκείνοι άρχιζαν τις αερομαχίες με τη Ρωσία, η απάντηση του δεν ήταν και τόσο κατηγορηματική. «Εξαρτάται από τις περιστάσεις» είπε.
Παραμένει άγνωστο πως η Ρωσία θα αντιδράσει σε όλα αυτά. Πίσω όμως από τις προσβολές περί «χάρτινου τίγρη» δεν φαίνεται να υπάρχει κάτι που θα μπορούσε να την προβληματίζει ή να την ανησυχεί σοβαρά. Ο Τραμπ μπορεί να σκορπίζει γενναιόδωρα ευχές και παραινέσεις όσο κρατά τα πολεμικά κονδύλια και τους εξοπλισμούς του Πενταγώνου μακριά από το Κίεβο.
Και δύσκολα μπορεί να πιστέψει κανείς την αιφνίδια αποστασιοποίηση από μια σύγκρουση στην οποία οι ΗΠΑ έχουν εμπλακεί μέχρι τώρα με κάθε δυνατό τρόπο. Το να κερδίσει η Ουκρανία τον πόλεμο από μόνη της, ή έστω με ευρωπαϊκή βοήθεια, μοιάζει εξαιρετικά απίθανο. Όσο δύσκολο μοιάζει και το ενδεχόμενο οι δύο πλευρές να τα βρουν ξαφνικά μεταξύ τους με μεσολαβητές τους ευρωπαίους. Διότι αυτό θα μπορούσε να είναι τελικά και το μήνυμα του Τραμπ προς τον Πούτιν: «Αφού δεν μπορείς να τα βρεις μαζί μου, βγάλε άκρη μαζί τους» είναι σαν να του λέει. Αν όμως συνέβαινε πραγματικά κάτι τέτοιο η αμερικανική διπλωματία θα βρισκόταν αντιμέτωπη με το χειρότερο εφιάλτη της. Με ή χωρίς τον Τραμπ.
