Μετά την επιβεβαίωση του θανάτου του Προέδρου του Ιράν Χ. Ραίσι στο αεροπορικό δυστύχημα στο τέλος της περασμένης εβδομάδας, η χώρα πλέον οδηγείται σε εκλογές μέσα σε 50 ημέρες μετά το τέλος της διάρκειας του εθνικού πένθους που θα ορίσει ο Ανώτατος θρησκευτικός Ηγέτης Αγιατολάχ Χαμενεί.
Παράλληλα, ο ίδιος επικαλούμενος το άρθρο 131 του Συντάγματος της Ισλαμικής Δημοκρατίας όρισε νέο πρόεδρο τον νυν αντιπρόεδρο Μοχαμάντ Μουχμπάρ, με τον οποίο επικοινώνησαν πρώτοι ο πρόεδρος της Ρωσίας Βλαντιμίρ Πούτιν, αλλά και ο τούρκος Πρόεδρος Ταγίπ Ερντογάν.
Μπορεί να προβλεφθεί το τι μέλλει γενέσθαι;
Αυτή είναι μια λεπτή στιγμή για το Ιράν, αναφέρει το Sky News. Ο πρόεδρος Ραΐσι ήταν ο δεύτερος πιο σημαντικός άνθρωπος στο Ιράν, μετά τον Ανώτατο Ηγέτη Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ.
Ο θάνατός του, θα έχει εκτεταμένες συνέπειες, με τον αντιπρόεδρο Μοχάμαντ Μόχμπερ να αναλαμβάνει τον έλεγχο στο να οδηγήσει την χώρα σε εκλογές.
Ετσι, μετά από χρόνια αντικυβερνητικών διαδηλώσεων, μετά τον θάνατο της Μάχσα Αμίνι το 2022, ίσως αυτή να είναι μια στιγμή που το κίνημα διαμαρτυρίας θα αξιοποιήσει.
Υπάρχουν επίσης, πολλές ομάδες αντιφρονούντων στο Ιράν, συμπεριλαμβανομένου ενός παρακλαδιού του Ισλαμικού Κράτους και οι Μουτζαχεντίν Χάλκ που θα επιδιώξουν να εκμεταλλευτούν αυτή την κατάσταση αναφέρει σε σύντομη ανάλυσή του το βρετανικό τηλεοπτικό κανάλι τονίζοντας παράλληλα ότι: για τους θρησκευόμενους και συντηρητικούς Ιρανούς, ο θάνατος του Ραΐσι θα είναι αβάσταχτος. Για πολλούς όμως, θα είναι ο θάνατος ενός άνδρα που είχε αίμα στα χέρια του.
Για το ΒΒC η κατάσταση θα είναι λιγότερη δύσκολη. Ειδικοί αναλυτές και ιστορικοί επί της Μέσης Ανατολής, που μίλησαν με το βρετανικό κρατικό μέσο, εκτιμούν ότι δεν θα αλλάξουν και πολλά.
Δεν θα πρέπει να περιμένουμε μεγάλες αλλαγές, αναφέρει το BBC, που πάντως σημειώνει ότι η αστάθεια θα μπορούσε να επηρεάσει την οικονομία που ήδη δοκιμάζεται από τις κυρώσεις των ΗΠΑ και της Δύσης. Εξάλλου, μετά την ανακοίνωση της είδησης για τον Ραΐσι, το ιρανικό ριάλ σημείωσε κατακόρυφη πτώση έναντι του αμερικανικού δολαρίου.
Σε μια πρώτη παρέμβαση, ο αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ προσπάθησε να καθησυχάσει τις ανησυχίες των Ιρανών, ζητώντας του να μην ανησυχεί, καθώς δεν θα υπάρξουν προβλήματα στη λειτουργία της χώρας.
Ποιος ήταν ο Ειμπραχίμ Ραϊσι;
Ο Εμπραχίμ Ραΐσι θα μείνει στην ιστορία ως ο εισαγγελέας που εκτέλεσε χιλιάδες αντιπάλους του καθεστώτος, παρά σαν πρόεδρος του Ιράν. Ο θάνατός του με έναν τόσο απροσδόκητο τρόπο έρχεται λίγο διάστημα μετά την άνευ προηγουμένου επίθεση με ντρόουνς και πυραύλους κατά του Ισραήλ.
Ο Εμπραχίμ Ραΐσι γεννήθηκε τον Δεκέμβριο του 1960 ως γιός ενός κληρικού στην προσκυνηματική πόλη Μασχάντ του βόρειου Ιράν. Ήταν μόλις 18 ετών όταν ανατράπηκε ο Σάχης Μοχάμεντ Ρεζά Παχλεβί το 1979. Νεαρός φοιτητής Θεολογίας τότε, ο Ραΐσι αντελήφθη πολύ γρήγορα ποιες ευκαιρίες του ανοίγονταν με αυτή την πολιτική ανατροπή.
Αν και οι γνώσεις του για τον ισλαμικό νόμο ήταν περιορισμένες τότε, μόλις δύο χρόνια αργότερα διορίστηκε εισαγγελέας για την πόλη Καράτζ κοντά στην Τεχεράνη.
Εκεί έγινε γνωστός για την ανελέητη δίωξη των αντιπάλων του καθεστώτος. Η επιρροή του στο ισλαμικό σύστημα της χώρας του ήταν τεράστια. Ως ένας από τους τέσσερις δικαστές της Σαρία, ο Ραΐσι είχε την ευθύνη για την εκτέλεση χιλιάδων πολιτικών κρατουμένων ήδη από το 1988. Στις 18 Ιουνίου του 2021 εξελέγη πρόεδρος της χώρας μέσα σε κλίμα δυσαρέσκειας για την οικονομική κατάσταση στη χώρα. Μάλιστα τον προεκλογικό αγώνα δεσμεύτηκε ότι θα τηρήσει τη συμφωνία με τη Δύση για το πυρηνικό πρόγραμμα της χώρας του, υπόσχεση που κανένας δεν γνωρίζει αν κράτησε.
Ωστόσο, μετά την εκλογή του ως προέδρου, η οικονομική κατάσταση στο Ιράν και υπό το βάρος των διεθνών κυρώσεων επιδεινώθηκε. Ο Ραΐσι επικεντρώθηκε κυρίως στη λήψη μέτρων κατά των αντιφρονούντων.
Σκλήρυνε τα μέτρα λογοκρισίας και την παρακολούθηση των ακτιβιστών της αντιπολίτευσης. Ο αριθμός των εκτελέσεων αυξήθηκε κατά τη διάρκεια της προεδρίας του. Κυρίως οι γυναίκες και μέλη των θρησκευτικών μειονοτήτων βίωσαν τις μεγάλες διώξεις, με την δολοφονηθείσα Μάχσα Αμίνι να γίνεται το σύμβολο της αντίστασης ενάντια στο καταπιεστικό θρησκευτικό καθεστώς.
Έγινε πρόεδρος το 2021 με μετά από δύο κύκλους εκλογών καταγράφοντας ποσοστό συμμετοχής 41%, το χαμηλότερο από την επανάσταση του Αγιατολάχ Χομεϊνί το 1979.
