Οι φιλοπαλαιστινιακές κινητοποιήσεις στο Πανεπιστήμιο Κολούμπια βρέθηκαν επί δύο χρόνια στο επίκεντρο μιας πρωτοφανούς πολιτικής και δικαστικής αντιπαράθεσης. Φοιτητές συνελήφθησαν, πανεπιστημιακοί τιμωρήθηκαν, ενώ Ρεπουμπλικάνοι αλλά και κορυφαία στελέχη των Δημοκρατικών κατήγγειλαν τις διαδηλώσεις υποστήριξης προς τη Γάζα ως εκδήλωση αντισημιτισμού και απαίτησαν την καταστολή τους. Σήμερα, μία από τις ακτιβίστριες που πρωταγωνίστησαν σε εκείνο το κίνημα απέχει ένα βήμα από το Κογκρέσο.
Η νίκη της Νταριαλίζα Αβίλα Σεβαλιέ στις προκριματικές εκλογές της Νέας Υόρκης δεν αποτελεί απλώς προσωπική επιτυχία απέναντι στον επί χρόνια βουλευτή Αντριάνο Εσπαϊγιάτ. Μαζί με τις επικρατήσεις των Μπραντ Λάντερ και Κλερ Βαλντές, επίσης με τη στήριξη του δημάρχου της Νέας Υόρκης, Ζόχραν Μαμντάνι, αποτυπώνει μια ευρύτερη πολιτική μετατόπιση. Για πρώτη φορά μετά την έναρξη των ισραηλινών επιχειρήσεων στη Γάζα, υποψήφιοι που όχι μόνο δεν έκρυψαν αλλά έφεραν στο επίκεντρο της προεκλογικής καμπάνιας τους τη γενοκτονία και την αμερικανική υποστήριξη προς το Ισραήλ κατάφεραν να νικήσουν ισχυρούς εκπροσώπους του πολιτικού κατεστημένου των Δημοκρατικών.
Η έκβαση των αναμετρήσεων στη Νέα Υόρκη δεν αρκούν βέβαια από μόνες τους για να προεξοφλήσει το αποτέλεσμα των ενδιάμεσων εκλογών του Νοεμβρίου. Αποτελούν όμως ίσως την πιο καθαρή μέχρι τώρα ένδειξη ότι η γενοκτονία στη Γάζα έχει μετατραπεί σε έναν από τους παράγοντες που αναδιαμορφώνουν τις εσωτερικές ισορροπίες του Δημοκρατικού Κόμματος.
Από το περιθώριο στο επίκεντρο
Για δεκαετίες, η υποστήριξη προς το Ισραήλ αποτελούσε μία από τις ελάχιστες σταθερές της αμερικανικής πολιτικής ζωής. Δημοκρατικοί και Ρεπουμπλικάνοι μπορεί να διαφωνούσαν σχεδόν σε όλα τα υπόλοιπα, όχι όμως στη στρατηγική σχέση με το Ισραήλ. Οι διαφωνίες περιορίζονταν συνήθως στις μεθόδους και όχι στην ουσία.
Οι εξελίξεις στη Γάζα φαίνεται να διαρρηγνύουν αυτή τη συναίνεση, τουλάχιστον στο εσωτερικό των Δημοκρατικών. Σύμφωνα με την τελευταία έρευνα του Pew Research Center, το 80% των Δημοκρατικών και όσων κλίνουν προς το κόμμα εκφράζουν πλέον αρνητική άποψη για το Ισραήλ, έναντι 53% πριν από την έναρξη του πολέμου. Αντίστοιχα, η Gallup καταγράφει για πρώτη φορά ότι στους ψηφοφόρους των Δημοκρατικών η συμπάθεια προς τους Παλαιστίνιους υπερβαίνει εκείνη προς το Ισραήλ.
Η μεταβολή δεν αφορά μόνο τους αριθμούς. Αντικατοπτρίζει μια βαθύτερη αλλαγή στη σύνθεση και τις προτεραιότητες της εκλογικής βάσης των Δημοκρατικών. Νεότεροι ψηφοφόροι, προοδευτικοί, Αφροαμερικανοί, Λατίνοι και βέβαια οι Αμερικανοί αραβικής καταγωγής αντιμετωπίζουν πλέον τις εξελίξεις στη Γάζα όχι ως μακρινό γεωπολιτικό γεγονός, αλλά ως ζήτημα ανθρωπίνων δικαιωμάτων και αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής.
Αυτή η αλλαγή εξηγεί γιατί η Γάζα εμφανίζεται όλο και συχνότερα στις προεκλογικές συγκεντρώσεις, στις τηλεοπτικές αντιπαραθέσεις και στις εσωκομματικές εκλογές των Δημοκρατικών.
Η Γάζα αλλάζει τους Δημοκρατικούς
Η Νέα Υόρκη αποτελεί ίσως το χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτής της μεταβολής. Η Νταριαλίζα Αβίλα Σεβαλιέ δεν επιχείρησε να αμβλύνει τις θέσεις της για να προσεγγίσει το πολιτικό κέντρο. Από την ανακοίνωση της υποψηφιότητάς της μιλούσε ανοιχτά για «γενοκτονία στην Παλαιστίνη» και συνέδεε την υπεράσπιση των μεταναστών, των εργαζομένων και των κοινωνικών δικαιωμάτων με την αντίθεσή της στην αμερικανική υποστήριξη προς τον πόλεμο στη Γάζα.
Ανάλογη ήταν και η στάση άλλων υποψηφίων που επικράτησαν στις προκριματικές. Ο Μπραντ Λάντερ έχει ζητήσει τον τερματισμό της αμερικανικής στρατιωτικής βοήθειας προς το Ισραήλ, ενώ η Κλερ Βαλντές ανήκει στη νέα γενιά προοδευτικών πολιτικών που θεωρούν ότι η υπεράσπιση των παλαιστινιακών δικαιωμάτων αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της συνολικής πολιτικής τους ταυτότητας.
Δεν πρόκειται για μεμονωμένες περιπτώσεις. Αντίστοιχες επιτυχίες φιλοπαλαιστίνιων υποψηφίων έχουν ήδη καταγραφεί στην Πενσιλβάνια, στο Νιου Τζέρσεϊ και σε άλλες πολιτείες. Παράλληλα, αρκετοί Δημοκρατικοί βουλευτές που μέχρι πρόσφατα απέφευγαν οποιαδήποτε δημόσια διαφοροποίηση από την επίσημη γραμμή, υιοθετούν πλέον σαφώς πιο επικριτική στάση απέναντι στην κυβέρνηση του Μπενιαμίν Νετανιάχου.
Η αλλαγή αποτυπώνεται και στο Κογκρέσο. Τον Απρίλιο, δεκάδες Δημοκρατικοί γερουσιαστές στήριξαν προτάσεις για τον περιορισμό πωλήσεων αμερικανικών όπλων στο Ισραήλ. Οι προτάσεις απορρίφθηκαν, όμως η έκταση της υποστήριξης ήταν κάτι που δύσκολα θα μπορούσε να φανταστεί κανείς πριν από λίγα χρόνια.
Το τέλος ενός πολιτικού ταμπού;
Τίποτα από όλα αυτά δεν σημαίνει ότι η αμερικανική πολιτική απέναντι στο Ισραήλ πρόκειται να αλλάξει άμεσα. Οι οργανώσεις που υποστηρίζουν το Ισραήλ εξακολουθούν να διαθέτουν τεράστια οικονομική και πολιτική επιρροή. Στην πρώτη γραμμή βρίσκεται το AIPAC (American Israel Public Affairs Committee), η ισχυρότερη φιλοϊσραηλινή ομάδα πίεσης στις ΗΠΑ, η οποία χρηματοδοτεί συστηματικά εκστρατείες εναντίον προοδευτικών υποψηφίων και υπέρ πολιτικών που υποστηρίζουν τη συνέχιση της στρατιωτικής βοήθειας προς το Ισραήλ.
Το AIPAC έχει δαπανήσει δεκάδες εκατομμύρια δολάρια στις τελευταίες εκλογικές αναμετρήσεις, χρηματοδοτώντας εκστρατείες εναντίον προοδευτικών υποψηφίων και υπέρ πολιτικών που υποστηρίζουν τη συνέχιση της στρατιωτικής βοήθειας προς το Ισραήλ. Ωστόσο, ακόμη και αυτή η στρατηγική δείχνει να συναντά πλέον μεγαλύτερες δυσκολίες. Το κόστος διατήρησης της παλιάς συναίνεσης αυξάνεται, ενώ ολοένα περισσότεροι υποψήφιοι αντιμετωπίζουν την αντιπαράθεση με το AIPAC όχι ως πολιτικό βάρος αλλά ως στοιχείο που συσπειρώνει τη δική τους εκλογική βάση.
Αυτό ίσως αποτελεί τη σημαντικότερη πολιτική συνέπεια του πολέμου στη Γάζα στο εσωτερικό των ΗΠΑ. Οι ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου δύσκολα θα ανατρέψουν την αμερικανική στρατηγική συμμαχία με το Ισραήλ. Είναι όμως πιθανό να επιβεβαιώσουν ότι η άνευ όρων υποστήριξη προς το Ισραήλ δεν αποτελεί πλέον αυτονόητη πολιτική επιλογή στο εσωτερικό του Δημοκρατικού Κόμματος.
Για δεκαετίες, η συναίνεση αυτή θεωρούνταν δεδομένη. Οι προκριματικές εκλογές της Νέας Υόρκης δεν την ανέτρεψαν. Έδειξαν όμως ότι αρχίζει να ραγίζει. Και καθώς η προεκλογική εκστρατεία για τον Νοέμβριο μπαίνει στην τελική της ευθεία, η Γάζα δεν βρίσκεται μόνο στο επίκεντρο της διεθνούς διπλωματίας. Βρίσκεται πλέον και στην αμερικανική κάλπη.
