To 2024 ήταν μια καταστροφική χρονιά για το Δημοκρατικό Κόμμα των ΗΠΑ. Έχασε τον Λευκό Οίκο, έχασε και την πλειοψηφία στα δύο σώματα του Κογκρέσου, τη Βουλή των Αντιπροσώπων και τη Γερουσία. Μπορεί οι κάλπες των προκριματικών εκλογών για το προεδρικό χρίσμα του κόμματος να μη στηθούν πριν από την άνοιξη του 2028, αλλά όλα τα σημάδια μιας σκληρής μάχης για τη διεκδίκηση της προεδρίας των ΗΠΑ – για τη ρεβάνς – είναι εδώ.
Για πρώτη φορά εδώ και δεκαετίες τουλάχιστον τέσσερις φιλόδοξοι Δημοκρατικοί έχουν κάνει σαφές από τώρα ότι θέλουν να διαδεχτούν τον νυν πρόεδρο, τον Ρεπουμπλικάνο Ντόναλντ Τραμπ, στον οποίο –εκτός συγκλονιστικού… αντισυνταγματικού πραξικοπήματος– δεν θα επιτραπεί να διεκδικήσει την εκλογή του για τρίτη (μη συνεχόμενη) θητεία.
Το μεγάλο πολιτικό πανηγύρι που μεσολαβεί μέχρι την προεδρική εκλογή της 7ης Νοεμβρίου 2028 είναι οι λεγόμενες «ενδιάμεσες εκλογές» (midterm elections). Αυτές θα διεξαχθούν στις 3 Νοεμβρίου 2026, όταν θα ανανεωθούν όλες, και οι 435, έδρες της Βουλής των Αντιπροσώπων καθώς και οι 35 από τις 100 έδρες της Γερουσίας, ενώ θα γίνουν εκλογές κυβερνήτη σε 36 απ’ τις 50 πολιτείες των ΗΠΑ.
Παρ’ όλα αυτά οι πολιτικές βλέψεις των «τεσσάρων» προσπερνούν την αναμέτρηση του προσεχούς Νοεμβρίου και, με ένα άλμα, προσγειώνονται στην terra incognita του νυν υπέρ πάντων αγώνα για την επιστροφή του Δημοκρατικού Κόμματος στο οβάλ γραφείο και στους διαδρόμους της εξουσίας στην Ουάσιγκτον.
Αυτός που τα έβαλε με τον Τραμπ
Πρώτος και πιο προβεβλημένος λόγω της κόντρας του με τον Τραμπ στις πυρκαγιές του Λος Αντζελες και στο ανθρωποκυνηγητό που εξαπέλυσε ο πρόεδρος κατά των Λατίνων μεταναστών, είναι ο κυβερνήτης της Καλιφόρνιας, Γκάβιν Νιούσομ. Σε πρόσφατη πολιτική ομιλία του στη Νότια Καρολίνα, ο 57χρονος Νιούσομ άκουσε οπαδούς του να φωνάζουν ρυθμικά «2028! – 2028!» – και απλά τους… χαμογέλασε.
Τη Νότια Καρολίνα προφανώς δεν την επέλεξε τυχαία. Μαζί με το Νιου Χάμσαϊρ και την Αϊόβα είναι οι τρεις πολιτείες στις οποίες, μία φορά κάθε τέσσερα χρόνια, ξεκινά η πολύμηνη προεκλογική κούρσα των προκριματικών εκλογών. Τα αποτελέσματά τους δείχνουν προς τα πού θα κινηθεί η διαδικασία μέχρι την ανάδειξη του εσωκομματικού νικητή.
Ο αδιάφθορος, ο κεντροαριστερός και η παλιά καραβάνα
Δεύτερος «δελφίνος» είναι ο 47χρονος κυβερνήτης του Κεντάκι, Αντι Μπεσίαρ. Γόνος πολιτικής οικογένειας (στο ίδιο πόστο είχε εκλεγεί και ο πατέρας του), θεωρείται μετριοπαθής κεντρώος, αν και στο όνομα της άποψης «δεν υπάρχουν πολιτικές γραμμές, υπάρχουν κατάλληλοι άνθρωποι» περιλαμβάνει στο επιτελείο του και κάμποσους Ρεπουμπλικάνους. Είναι πρώην γενικός εισαγγελέας της πολιτείας και έχει τη φήμη του αυστηρού και αδιάφθορου.
Τρίτος είναι ο ινδικής καταγωγής ομοσπονδιακός βουλευτής της Καλιφόρνιας, Ρο Κάνα. Αυτοχαρακτηρίζεται «προοδευτικός καπιταλιστής» και διακηρύσσει έναν «νέο οικονομικό πατριωτισμό» ώστε το κράτος και οι πλούσιοι να στηρίξουν τους πιο αδύναμους.
Κεντροαριστερός για τα δεδομένα των ΗΠΑ, ο 48χρονος Κάνα συχνά συμπράττει πολιτικά με τον 83χρονο γερουσιαστή Μπέρνι Σάντερς και δέχεται χορηγίες μόνο από ιδιώτες, αρνούμενος να βάλει στο ταμείο του έστω και ένα δολάριο από επιχειρήσεις ή από τους γνωστούς στην Αμερική προεκλογικούς «κουμπαράδες» που ονομάζονται «Επιτροπές Πολιτικής Δράσης» (Political Action Committees – PACs).
Τέταρτος επίδοξος πρόεδρος είναι ένας γνώριμος απ’ τα παλιά: ο αμερικανοεβραίος Ραμ Εμάνιουελ, πρώην δήμαρχος του Σικάγο την περίοδο 2011-2019. Στα 65 του χρόνια πλέον, διαθέτει «βαρύ» βιογραφικό που περιλαμβάνει τους τίτλους του ομοσπονδιακού βουλευτή του Ιλινόι (2003-2009), του προσωπάρχη του Λευκού Οίκου (2009-2010) επί προεδρίας Μπαράκ Ομπάμα και, πιο πρόσφατα, του Αμερικανού πρέσβη στην Ιαπωνία (2022- αρχές 2025).
Τους τελευταίους μήνες ο Εμάνιουελ εργάζεται ως στέλεχος χρηματοπιστωτικών εταιρειών και πολλοί εκτιμούν ότι επιθυμεί διακαώς να επιστρέψει στην πολιτική. Σε κοινωνικά ζητήματα είναι φιλελεύθερος, στηρίζει τις κοινωνικές παροχές, τις αμβλώσεις και τα δικαιώματα των ΛΟΑΤΚΙ+ ατόμων. Αλλά σε θέματα εξωτερικής πολιτικής είναι «γεράκι», καθώς το 2003 υποστήριξε την παράνομη (χωρίς εντολή του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ) εισβολή του Τζορτζ Γ. Μπους υιού στο Ιράκ και διατυπώνει ανά καιρούς φιλοϊσραηλινές απόψεις.
Να ’τη πάλι η Κάμαλα
Μέσα σε όλα αυτά, μια εκλογικά αποτυχημένη πολιτικός δεν έχει ξεκαθαρίσει ακόμη τις προθέσεις της. Πρόκειται για την πρώην αντιπρόεδρο των ΗΠΑ, Κάμαλα Χάρις, η οποία ηττήθηκε καθαρά (και στη λαϊκή ψήφο και στο Σώμα των Εκλεκτόρων) από τον Ντόναλντ Τραμπ στις προεδρικές εκλογές της 5ης Νοεμβρίου 2024.
Η 61χρονη Χάρις και ο υποψήφιος αντιπρόεδρός της, ο κυβερνήτης της Μινεσότα, Τιμ Γουόλς, αποφεύγουν να απαντήσουν «ναι» ή «όχι» όταν οι δημοσιογράφοι τους ρωτάνε αν θα επιδιώξουν να ξανακατέβουν υποψήφιοι.
Χωρίς σαφές φαβορί, ορισμένοι πολιτικοί αναλυτές δεν αποκλείουν ότι στις προκριματικές εκλογές του Δημοκρατικού Κόμματος το 2028 θα μπορούσαν να δηλώσουν παρόντες, στο αρχικό στάδιο φυσικά, 20 ή ακόμη και 30 διεκδικητές του κομματικού χρίσματος.
