Η επίσκεψη του Ισραηλινού Πρωθυπουργού Μπενιαμίν Νετανιάχου στις ΗΠΑ σε δύο εβδομάδες, έχει προκαλέσει έντονο ενδιαφέρον και ανησυχίες, δεδομένων των πρόσφατων εξελίξεων στη Μέση Ανατολή και των τεταμένων σχέσεων μεταξύ των ΗΠΑ και του Ισραήλ. Η αναμενόμενη ομιλία του Νετανιάχου στο Κογκρέσο έχει πολλαπλές πολιτικές διαστάσεις, που αφορούν τόσο την αμερικανική πολιτική σκηνή όσο και την ισραηλινή εσωτερική πολιτική.
Ο Λευκός Οίκος ανησυχεί ότι ο Νετανιάχου μπορεί να χρησιμοποιήσει την ομιλία του στο Κογκρέσο για να ασκήσει κριτική στον Πρόεδρο Μπάιντεν και την αμερικανική πολιτική έναντι του Ισραήλ, ειδικά σε σχέση με την υποστήριξη των στρατιωτικών επιχειρήσεων στη Γάζα. Υπάρχει ο φόβος ότι θα μιλήσει για «αδικαιολόγητες καθυστερήσεις» στη στρατιωτική βοήθεια, γεγονός που θα μπορούσε να δημιουργήσει διπλωματικές και πολιτικές εντάσεις.
Από την άλλη, η προεδρία Μπάιντεν τις τελευταίες εβδομάδες έχει επικρίνει την ισραηλινή στρατηγική στη Γάζα, ειδικά σε ό,τι αφορά την προστασία των αμάχων, και έχει προτείνει ειρηνευτική συμφωνία που περιλαμβάνει κατάπαυση του πυρός και ανταλλαγή ομήρων και κρατουμένων.
Ηδη οι πρώτες αντιδράσεις έχουν εκδηλωθεί εντός των ΗΠΑ με αρκετούς Δημοκρατικούς γερουσιαστές και βουλευτές να έχουν δηλώσει ότι δεν θα παραστούν λόγω της πολιτικής του Νετανιάχου. Όπως ο Γερουσιαστής Μπέρνι Σάντερς, που τον χαρακτήρισε «εγκληματία πολέμου» και δήλωσε ότι δεν θα παραστεί στην ομιλία.
Στον αντίποδα οι Ρεπουμπλικανοί ζητούν «άμεση και χωρίς δικαιολογίες» στρατιωτική βοήθεια κάθε είδους προς το Ισραήλ, θεωρώντας πως δεν είναι τώρα η στιγμή για διαπραγματεύσεις, αλλά μόνο όταν εξανδραποδιστεί η Χαμάς από την Γάζα.
Ουάσιγκτον και Τελ Αβίβ στα «μαχαίρια»
Οι σχέσεις μεταξύ των δύο ηγετών, Μπάιντεν και Νετανιάχου, δεν βρίσκονται και στο καλύτερο σημείο τους. Eχουν περάσει από δύσκολες φάσεις με αλληλοκατηγορίες και δημόσια κριτική. Παράλληλα, η εσωτερική πολιτική κατάσταση στο Ισραήλ, με τον Νετανιάχου να αντιμετωπίζει πιέσεις από την ακροδεξιά του κυβέρνηση, περιπλέκει περαιτέρω τις διπλωματικές σχέσεις των δύο χωρών.
Η αποδοχή μιας ειρηνευτικής συμφωνίας όπως αυτή που προτείνει ο Μπάιντεν θα μπορούσε να οδηγήσει σε διάλυση της κυβέρνησης συνασπισμού του και να προκαλέσει νέες εκλογές. Κάτι που για τον Νετανιάχου θα σημαίνει αφενός το τέλος της πολιτικής του καριέρας και αφετέρου την απαρχή των επίσημων ερευνών από την επιτροπή διερεύνησης για το μακελείο της 7ης Οκτωβρίου 2023.
Όλα αυτά οδηγούν τους συμβούλους του αμερικανού Προέδρου αλλά και κορυφαίων διπλωματών, όπως αναφέρουν οι Νew York Times, να πιστεύουν ολοένα και περισσότερο ότι ο ισραηλινός ηγέτης θα παρατείνει τη σύγκρουση για να παραμείνει στην εξουσία και φυσικά ότι θα προτιμούσε να επιστρέψει ο Ντόναλντ Τραμπ στον Λευκό Οίκο.
Εξάλλου υπάρχει και το προηγούμενο όπου ο Νετανιάχου είχε χρησιμοποιήσει ομιλίες στο Κογκρέσο για τους πολιτικούς του σκοπούς στο παρελθόν. Το πιο πρόσφατο παράδειγμα ήταν όταν μίλησε εκτός κειμένου σε κοινή συνεδρίαση του Κογκρέσου το 2015 για να επιτεθεί στην προτεινόμενη συμφωνία πυρηνικών με το Ιράν. Αυτή του η στάση κυριολεκτικά εξόργισε τον τότε πρόεδρο Μπάρακ Ομπάμα οι σύμβουλοι του οποίου αμέσως μετά το τέλος της ομιλίας ζήτησαν εξηγήσεις από τους ισραηλινούς ομολόγους τους, οι οποίοι τους… αγνόησαν!
Η διεθνής κοινότητα περιμένει (και) την ομιλία…
Η διεθνής κοινότητα παρακολουθεί με ανησυχία τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή. Η πολεμική σύγκρουση στη Γάζα έχει οδηγήσει σε δεκάδες χιλιάδες θανάτους αμάχων δημιουργώντας παράλληλα μια άνευ προηγουμένου ανθρωπιστική κρίση στον παλαιστινιακό λαό.
Η στρατιωτική εκστρατεία αντιποίνων του Ισραήλ έχει σκοτώσει τουλάχιστον 40.000 ανθρώπους στη Γάζα, κυρίως πολίτες, σύμφωνα με το υπουργείο Υγείας που διοικείται από τη Χαμάς. Και ο αριθμός των νεκρών αμάχων αυξάνεται καθημερινά, μαζί με την οργή του αραβικού και του μουσουλμανικού κόσμου.
Ο ΟΗΕ και πολλές χώρες από όλον τον πλανήτη έχουν ήδη καλέσει ανοιχτά και χωρίς υπεκφυγές το Ισραήλ στο να προχωρήσει στην άμεση κατάπαυση του πυρός και την παροχή ανθρωπιστικής βοήθειας στους αμάχους. Ενώ διαμεσολαβητές των ΗΠΑ, του Κατάρ και της Αιγύπτου για πολλοστή φορά, έχουν επανεκκινήσει τις συνομιλίες με στόχο την εξασφάλιση μιας εκεχειρίας και την ανταλλαγή ομήρων και κρατουμένων στον ενιάμηνο πόλεμο.
Ωστόσο, το Ισραήλ έχει να αντιμετωπίσει παράλληλα και την ολοένα αυξανόμενη διπλωματική απομόνωσή του, με το Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης να το κατηγορούν για εγκλήματα πολέμου και αρκετές ευρωπαϊκές χώρες να αναγνωρίζουν το παλαιστινιακό κράτος.
Και αυτό είναι ηλίου φαεινότερο γιατί είτε το θέλουμε, είτε όχι, σε αυτή την χρονική περίοδο με την Μέση Ανατολή να φλέγεται και τους δεκάδες χιλιάδες νεκρούς αμάχους, η τελική έκβαση της επίσκεψης του Νετανιάχου στην καρδιά της μοναδικής υπερδύναμης του κόσμου και πιστότερης συμμάχου του Ισραήλ, θα καθορίσει σε μεγάλο βαθμό την πορεία των εξελίξεων στη Μέση Ανατολή.
Είτε με μια ομιλία-ορόσημο που θα σηματοδοτεί τη λήξη του πολέμου Ισραήλ-Χαμάς και την έναρξη διαπραγματεύσεων, είτε με μια εφιαλτική ομιλία που θα είναι συνυφασμένη με το χειρότερο σενάριο, που είναι η γενικότερη ανάφλεξη.
