Το τουρκικό ναυτικό ξεκίνησε τη νέα χρονιά ανακοινώνοντας την κατασκευή τριών πολεμικών πλοίων που βασίζονται σε αποκλειστικά εγχώρια σχέδια και εξοπλισμό: ενός υποβρυχίου, ενός αεροπλανοφόρου και του πρώτου πλοίου της πολυαναμενόμενης σειράς αντιτορπιλικών αεράμυνας TF-2000. Η ταυτόχρονη κατασκευή 31 πλοίων αποτελεί ένα πρωτοφανές επίτευγμα σε διεθνή κλίμακα και εκτιμάται ότι το κόστος του προγράμματος θα ξεπεράσει τα 10 δισεκατομμύρια δολάρια.
Αυτά τα ναυπηγικά προγράμματα είναι στενά συνδεδεμένα με τις γεωπολιτικές φιλοδοξίες της Τουρκίας, καθώς ενισχύουν τη μακροπρόθεσμη προβολή ισχύος της και την ικανότητά της να επιχειρεί μακριά από τα σύνορά της, ιδιαίτερα στην Ανατολική Μεσόγειο, τον Κέρας της Αφρικής και τον Ινδικό Ωκεανό.
Εν ολίγοις, η Άγκυρα επιχειρεί να περάσει από τη φάση της «παράκτιας ναυτικής δύναμης» στη φάση της «υπερπόντιας ναυτικής δύναμης» (blue-water navy) και το κυριότερο: Πλέον θα μπορεί με ιδία μέσα – από την κοπή των μετάλλων έως τα οπλικά συστήματα – να κατασκευάζει πολεμικά σκάφη επιφανείας και μη, εντάσοντάς την παράλληλα στη λέσχη των μεγάλων χωρών της παγκόσμιας στρατιωτικής τεχνολογίας.
Οσο για την Ελλάδα, θα παραμείνει απλός παρατηρητής, κλεισμένη μέσα σε «ξύλινα τείχη» ξεχνώντας το «μέγα το της θαλάσσης κράτος» (της πάντα επίκαιρης προειδοποίησης του Θουκυδίδη για την Ελλάδα) και φυσικά όλη αυτή την τεράστια ναυπηγική υποδομή που διαθέτει και την καταστρέφει μέρα με τη μέρα.
Τα προγράμματα της Τουρκίας
Εθνικό Υποβρύχιο (MİLDEN): Το πρόγραμμα MİLDEN αφορά την ανάπτυξη και κατασκευή του πρώτου εγχώριας σχεδίασης υποβρυχίου της Τουρκίας. Το υποβρύχιο θα διαθέτει σύστημα πρόωσης ανεξάρτητο από τον αέρα (AIP), επιτρέποντας μεγαλύτερη διάρκεια υποβρύχιας παραμονής και αυξημένη επιχειρησιακή ευελιξία. Η ναυπήγηση του πρώτου υποβρυχίου ξεκίνησε πρόσφατα, με στόχο την ένταξή του στον στόλο τα επόμενα χρόνια.
Αντιτορπιλικό TF-2000: Το πρόγραμμα TF-2000 αφορά την ανάπτυξη αντιτορπιλικών αεράμυνας περιοχής, με στόχο την ενίσχυση των δυνατοτήτων του τουρκικού ναυτικού στην αντιαεροπορική άμυνα. Τα πλοία αυτά θα είναι εξοπλισμένα με σύγχρονα ραντάρ και συστήματα πυραυλικής άμυνας, παρέχοντας προστασία έναντι εναέριων απειλών σε μεγάλες αποστάσεις. Η ναυπήγηση του πρώτου πλοίου αναμένεται να ξεκινήσει σύντομα, με προγραμματισμένη ένταξη στον στόλο το 2030.
Αεροπλανοφόρο MUGEM: Το πρόγραμμα MUGEM στοχεύει στην κατασκευή του πρώτου εθνικού αεροπλανοφόρου της Τουρκίας. Το πλοίο θα έχει μήκος 285 μέτρα, πλάτος 75 μέτρα και εκτόπισμα 60.000 τόνων, καθιστώντας το το μεγαλύτερο πολεμικό πλοίο του τουρκικού ναυτικού. Θα διαθέτει διάταξη σύντομης απονείωσης, φρένου αγκίστρωσης με συρματόσχοινο (STOBAR) και θα μπορεί να φιλοξενεί επανδρωμένα και μη επανδρωμένα αεροσκάφη, ενισχύοντας σημαντικά τις δυνατότητες προβολής ισχύος της Τουρκίας σε περιφερειακό και διεθνές επίπεδο.
Φρεγάτες κλάσης Istanbul (I-class): Η Τουρκία έχει ξεκινήσει την παραγωγή φρεγατών κλάσης Istanbul, με την πρώτη μονάδα, το «TCG Istanbul», να έχει ήδη παραδοθεί στο τουρκικό ναυτικό. Οι φρεγάτες αυτές είναι εξοπλισμένες με σύγχρονα ηλεκτρονικά και οπλικά συστήματα τουρκικής κατασκευής, ενισχύοντας την αυτονομία και την επιχειρησιακή ικανότητα του στόλου.
Πλοία υποστήριξης και ανεφοδιασμού: Το τουρκικό ναυτικό ενισχύεται επίσης με νέα πλοία υποστήριξης, όπως το «TCG Derya», το δεύτερο μεγαλύτερο πλοίο του στόλου μετά το «TCG Anadolu». Το «TCG Derya» είναι πετρελαιοφόρο στόλου, μήκους 200 μέτρων, με εκτόπισμα 9.000 τόνων, που θα παρέχει δυνατότητες ανεφοδιασμού και υποστήριξης σε αποστολές μεγάλης εμβέλειας.
Μη επανδρωμένα σκάφη (Ulaq): Η Τουρκία αναπτύσσει επίσης τα μη επανδρωμένα σκάφη AUSV/ARMED UNMANNED SURFACE VESSEL όπως το Ulaq. Σχεδιασμένο για αποστολές συλλογής πληροφοριών, αναγνώρισης, περιπολίας, επιτήρησης, συνοδείας, πλήγματος με πυρά και ηλεκτρονικού πολέμου. Το Ulaq διαθέτει σύστημα ηλεκτρονικών παρεμβολών και μπορεί να ελέγχεται είτε από χερσαίο σταθμό είτε από μητρικό πλοίο. Έχει μήκος 11 μέτρα, μέγιστη ταχύτητα 35 κόμβων και εμβέλεια περίπου 400 χιλιομέτρων.
Ανάλογα με το ρόλο που θα έχει, το Ulaq μπορεί να μεταφέρει ακόμη και 4 πυραύλους ATMACA (αντιπλοϊκοί πύραυλοι μεγάλης εμβέλειας, παρόμοιοι με τους Harpoon τουρκικής κατασκευής), καθιστώντας το μεγάλη απειλή για το ελληνικό πολεμικό ναυτικό, λόγω της νησιωτικής διαμόρφωσης του Αιγαίου.
Από το Αιγαίο έως τον Ινδικό
Η στρατηγική σημασία αυτού του φιλόδοξου ναυπηγικού προγράμματος είναι τεράστια. Καταρχάς, επιτρέπει στην Τουρκία να προβάλλει ισχύ σε απομακρυσμένες περιοχές, ενισχύοντας τη θέση της ως τοπική υπερδύναμη. Στην Ανατολική Μεσόγειο, οι νέες ναυτικές δυνατότητες της Τουρκίας συνδέονται άμεσα με τις φιλοδοξίες της να ελέγχει ενεργειακούς πόρους και θαλάσσιες ζώνες, παρά την παρανομία – βάσει του διεθνούς δικαίου – που επιτελεί σε βάρος της Ελλάδας και της Κύπρου . Παράλληλα, η Τουρκία αποκτά τη δυνατότητα να λειτουργεί ως «εγγυήτρια δύναμη» για συμμάχους της σε περιοχές όπως το Κέρας της Αφρικής, προστατεύοντας εμπορικές διαδρομές και εξασφαλίζοντας ενεργειακούς πόρους.
Ωστόσο, οι κινήσεις αυτές προκαλούν ανησυχία σε γειτονικές χώρες και διεθνείς δυνάμεις, καθώς επηρεάζουν την ισορροπία δυνάμεων στην περιοχή. Η ανάπτυξη ενός τόσο ισχυρού ναυτικού στόλου μπορεί να οδηγήσει σε αυξημένο ανταγωνισμό εξοπλισμών, εντείνοντας την αστάθεια στην Ανατολική Μεσόγειο.
Πέρα από την Ελλάδα, το Ισραήλ, η Αίγυπτος και η Γαλλία, ενδέχεται να προχωρήσουν σε αντίμετρα για να εξισορροπήσουν την τουρκική ισχύ, ενώ μεγάλες δυνάμεις, όπως οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Ρωσία, παρακολουθούν στενά τις εξελίξεις, καθώς διακυβεύονται τα δικά τους γεωπολιτικά συμφέροντα. Συνολικά, το φιλόδοξο ναυπηγικό πρόγραμμα της Τουρκίας αναδιαμορφώνει τη στρατηγική πραγματικότητα στην Ανατολική Μεσόγειο και πέρα από αυτήν. Αποτελεί εργαλείο προβολής ισχύος και εδραίωσης της Τουρκίας ως τοπικής υπερδύναμης, ενισχύοντας την επιρροή της σε στρατηγικές περιοχές και θέτοντας τις βάσεις για μια νέα γεωπολιτική ισορροπία.
Ζ.Χ.
